Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Als je als partner van iemand in een psychose (vals) beschuldigd wordt, dan is het wel heel lastig om naast je partner te gaan zitten en niet te reageren op de inhoud. Dit is namelijk meestal wel het advies.
Hoe ga je in de situatie als hierboven hiermee om?
Hey K., dank voor je vraag!
Je legt precies de vinger op de zere plek. Naast iemand gaan zitten en niet reageren op de inhoud is prima advies, tot het moment dat jij de hoofdrol krijgt in het verhaal. Dan valt de bodem eronder weg. Het is trouwens geen toeval dat ’t vaak de partner is. Psychose is betekenisgeving die uit de hand is gelopen en degene die emotioneel het dichtst bij staat, krijgt automatisch de zwaarste rol toebedeeld. Niet omdat je iets fout hebt gedaan, maar omdat jij de meeste betekenis draagt. Schrale troost, maar wel goed om te weten.
Wat niet werkt is jezelf verdedigen. Hoe redelijker je uitlegt dat je ’t niet gedaan hebt, hoe verdachter je wordt: waarom is ze zo bezig zichzelf vrij te pleiten? Wat ook niet werkt is half meegaan om de rust te bewaren. Dat voelt de ander feilloos aan en het voedt de achterdocht alleen maar. Mensen in psychose zijn er juist extra scherp op of je oprecht bent.
Wat wel kan: zak een niveau dieper, naar het gevoel eronder. Je hoeft de beschuldiging niet te bevestigen om te kunnen zeggen: ik hoor dat je je verraden voelt en dat moet verschrikkelijk zijn. Daar zit jullie overeenstemming, niet in de feiten maar in hoe rot ’t is om je onveilg te voelen in je eigen huis. En als de ander er echt op staat dat je zegt wat jij ervan vindt, doe dat dan met een verontschuldiging vooraf, met de erkenning dat jij er ook naast kunt zitten, plus de afspraak dat jullie het oneens mogen zijn. De strijd om de waarheid win je nooit, die kun je alleen verliezen.
Twee dingen nog. Dit is loodzwaar en je houdt het niet alleen vol. Zoek iemand die het contact tijdelijk overneemt op de momenten dat jij de kop van jut bent; even fysieke afstand is dan geen verlating maar tactiek. En praat er achteraf over na, als de storm geluwd is: toen je dat zei deed dat me pijn. Dat gesprek is waar een relatie zich herstelt en veel stellen slaan het over. Gaat ’t richting dreiging of onveiligheid, dan stopt al dit advies en gaat jouw veiligheid voor.
Kijk vooral even naar de LEAP-methode, daar staat dit soort dingen concreet uitgewerkt. Voor jezelf als naaste is de familievertrouwenspersoon gratis en heel bruikbaar. En mocht je iemand zoeken die met jullie meedenkt, kijk dan ook even op de sociale kaart.
Hope this helps en kijk vooral bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.
Greetz Jim
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
