Antwoord
Hey T., dank voor je vraag!
Mooie vraag, en je hebt ’t goed onthouden. Hyperbetekenis is inderdaad de kern: psychose is feitelijk ons heel normale vermogen om de wereld betekenis te geven, alleen uit de hand gelopen. Bij de bipolaire kant zie je ’t net zo, in een manie krijgt alles ineens enorme betekenis en in een depressie een zware negatieve lading. Hetzelfde fijngevoelige betekenissysteem, dat bij jou sneller aanslaat dan bij een ander.
Nu denk je: angst moet je aangaan, hyperbetekenis moet je loslaten, dat lijkt tegengesteld. Maar eerlijk, het is in de kern dezelfde beweging. Allebei gaan ze niet over de inhoud wegpoetsen, maar over hoe je je verhoudt tot wat er in je mentale ruimte gebeurt. De vraag die er echt toe doet is steeds: wie is de baas, de angst of jij? De overweldigende betekenis of jij?
Bij angst betekent aangaan niet dat je ‘m ‘wegvecht’, dat is een vruchteloze strijd. Het betekent dat je ‘m langzaam in de ogen leert kijken, ernaast gaat zitten zonder weg te rennen en zo verliest die zijn macht. Bij hyperbetekenis werkt ’t precies zo. Loslaten is niet de betekenis met geweld uitwissen – dat lukt toch niet – maar leren opmerken terwijl ’t gebeurt. Iets van: oh, daar ga ik weer, ik plak een enorme betekenis op deze gedachte. Je stapt een stukje terug, bekijkt ’t van een afstand, wordt de regisseur in plaats van overspoeld te worden.
En ’t mooie is dat die twee bij jou aan elkaar geknoopt zitten. Angst jaagt de betekenismachine op hol, denk aan ’s avonds bang door een donker bos lopen en overal spoken zien. Werk je aan je verhouding tot de angst, dan zakt vaak ook die overdaad aan betekenis. Praktisch zou ik denken aan mindfulness en ACT, daar leer je je geest observeren zonder erin gevangen te raken, een gedachte zien als een gedachte en niet als de waarheid. Lichaamsgericht werken helpt ook, want angst woont in je lijf. Verzin kleine experimenten richting dat wat de angst je verbiedt. En onderschat de basis niet, bij stemmingsgevoeligheid is slaap echt ’t fundament. Te weinig slaap en de machine slaat sneller op hol.
Hope this helps en kijk vooral ook bij de informatie hieronder. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
- Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
- Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
- Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
- Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
Beantwoord door: Jim van Os op 9 juni 2026
