Main content

Na 25 jaar werken met mensen met psychosegevoeligheid heb ik gewetensproblemen gekregen. Hierover kun je lezen in het stuk Gewetensproblemen met antipsychotica.  Ondanks grote verschillen tussen individuen zijn er op groepsniveau serieuze twijfels: op langere termijn verergeren antipsychotica mogelijk psychoses, schaden antipsychotica het herstel van het dagelijks leven en zijn er ook nog eens risico’s voor de lichamelijke gezondheid.

Onze oosterburen

Onze oosterburen kwamen in 2014 met een richtlijn geheten Neuroleptika reduzieren und absetzen (neuroleptica – een andere naam voor antipsychotica – afbouwen en stoppen). In deze 84 goed leesbare bladzijden richt de Duitse Vereniging voor Sociale Psychiatrie zich op cliënten, familie en alle ggz professionals.
Ik wil een paar punten uit deze richtlijn delen, het hele document is in het Duits gratis te downloaden.

Werking van antipsychotica wordt overschat, de bijwerkingen onderschat

In zijn algemeenheid constateert de Duitse Vereniging dat de werking van antipsychotica wordt overschat en dat de bijwerkingen worden onderschat (p. 6). Zou dat in Nederland anders zijn?
Uitgelegd wordt hoe de antipsychotica werken. Antipsychotica zijn geen geneesmiddel want ze genezen niet (p. 13). Uitgaande van de theorie dat een psychose samengaat met een toename van de chemische boodschapper dopamine in het brein, kan gesteld worden dat antipsychotica dopaminereceptoren bezetten, waardoor de chemische boodschapper niet meer zijn boodschappen door kan geven. Daarmee nemen de psychotische symptomen af.

Antipsychotica genezen niet

Het is echter geen genezing omdat blijkt dat de hoeveelheid dopamine in het brein niet afneemt of mogelijk zelfs stíjgt door het nemen van antipsychotica. Ook blijkt dat het brein zich tegen de antipsychotica ‘verzet’ door zelf meer dopaminereceptoren aan te maken (p. 15).
In die zin lijkt er met het nemen van antipsychotica eerder sprake te zijn van een ‘strijd’ in de hersenen dan van genezing (‘hierbei handelt es sich um eine Gegenregulation des Gehirns’).
Het is niet uitgesloten dat dit bij 30-40% van de cliënten bij stoppen van de antipsychotica tot een nieuwe psychose leidt, die dan mede door de antipsychotica zelf zijn veroorzaakt (p. 16).

Twee soorten antipsychotica tegelijk? Geen uitzondering

Twee soorten antipsychotica tegelijk voorschrijven? In de praktijk is dit geen uitzondering, ook niet in Nederland.
De richtlijn benadrukt dat er geen wetenschappelijk bewijs is om twee soorten tegelijk voor te schrijven. De bijwerkingen zijn met twee soorten naar verwachting wel heviger. De richtlijn geeft fijntjes aan (p. 18) dat de meeste patiënten die dit krijgen voorgeschreven vermoedelijk niet worden geïnformeerd over het ontbreken van het wetenschappelijk bewijs.

Het is een denkfout dat tijdelijke toename van symptomen door afbouwen om verhoging van de dosering vraagt

Als je afbouwt is het mogelijk dat in de eerste dagen de oorspronkelijke symptomen terugkeren. De richtlijn benadrukt dat dit niet betekent dat de dosering dus weer omhoog zou moeten (in Nederland zie ik wel steeds die reflex). Dat is een denkfout. De hersenen moeten namelijk even tijd krijgen om zich aan te passen: er komt waarschijnlijk binnen twee tot vier weken een verbetering. Als je langdurig of hoge doseringen gebruikt hebt, is een langer afbouwtraject nodig (p. 26). Als de symptomen toenemen moet je dus niet direct de dosis willen ophogen maar vooral denken aan het benutten van psychosociale behandelingen, eventueel aangevuld met benzodiazepines (p. 36).

Wanneer moet je gaan denken aan afbouwen, en wat kun je dan zoal verwachten?

Er is een mooie lijst (p. 25) die aangeeft wanneer je aan afbouw moet gaan denken, zoals:

  • als er een tijdje geen symptomen meer zijn;
  • als de bijwerkingen niet opwegen tegen de hoofdwerking;
  • als het niet goed lijkt te helpen (20% is sowieso non-responder);
  • als er een hoge dosering is of als er twee antipsychotica tegelijkertijd voorgeschreven zijn.

Wat kun je verwachten als je afbouwt? Genoemd worden naast de psychotische symptomen (die na enkele weken verbeteren), emotionele labiliteit, slaapproblemen, bewegingsstoornissen (stijfheid, trillen, onwillekeurige bewegingen in het gezicht), geheugen- en concentratieproblemen, misselijkheid, overgeven diarree, buikkrampen, maar ook griepachtige symptomen, zweten en hoge bloeddruk. Deze verdwijnen na enkele uren of dagen.
De Duitse richtlijn helpt een onderscheid te maken tussen deze ontwenningsverschijnselen enerzijds en ziektesymptomen anderzijds (p. 40).

Word je eigen expert

Sterk aan de richtlijn is dat die benadrukt dat je je eigen expert moet worden, bijvoorbeeld door jezelf de volgende vragen te stellen (p. 26): hoe reageren je lichaam en je geest op een lagere dosis, wat zijn de eerste signalen van een eventuele psychose, welke strategie past bij jou, hoe past het in je bredere herstelproces?
De richtlijn benadrukt ook dat het nuttig is een actieplan te hebben, opdat je weet wat je moet doen als het minder goed gaat. Als je langdurig antipsychotica gebruikt hebt en volledig wilt afbouwen, is het verstandig om twee jaar goed te monitoren. Raak thuis in ontspanningstechnieken zoals yoga of tai chi.

‘Fouten’ van artsen

Op p. 42 staan ‘fouten’ genoemd die artsen maken, zoals het niet bevorderen van de eigen verantwoordelijkheid van de patiënten met de antipsychotica, de bijwerkingen onvoldoende serieus nemen, patiënten geen perspectief geven op het afbouwen van antipsychotica (waardoor die vaak zelf afbouwt zonder het te melden).

Waarom werken veel artsen niet mee? Genoemd worden:

  • de herstelondermijnende verantwoordelijkheid-ontnemen-reflex
  • bang zijn voor de instabiliteit
  • vrezen dat een terugval met achteruitgang gepaard gaat
  • geloven dat psychosen ongeneeslijk zijn
  • uitgaan van verouderde leerboeken
  • denken dat de patiënt nog steeds psychotisch is
  • denken aan de stress die de afbouw kan oproepen, ook bij de familie (p. 33).

‘Fouten’ van patiënten

De ‘fouten’ van patiënten hebben te maken met:

  • onregelmatig medicatie innemen
  • zich niet uitgebreid laten informeren
  • het verlagen met te grote en snelle stappen
  • geen mensen vragen om mee te observeren hoe het gaat
  • eerste tekenen van achteruitgang verwaarlozen
  • soms ontwenningsverschijnselen proberen te verzachten met alcohol en drugs (p. 57).

Verder biedt de richtlijn goede adviezen bij bijvoorbeeld optredende angst, hoe om te gaan met crisissituaties, hoe de familie te betrekken en hoe aan te passen bij bijzondere doelgroepen (jongeren, dementerenden).

Al met al een waardevolle richtlijn bij het afbouwen van antipsychotica.

Onze westerburen denken veel minder conservatief

In Engeland blijkt volgens onderzoek dat professionals in de ggz veel minder conservatief denken dan de heersende voorschriften. Slechts 31% vindt dat antipsychotica langer moeten worden voortgezet dan 1 jaar na herstel van de eerste psychotische episode (Thompson A, Singh S, Birchwood M. Views of early psychosis clinicians on discontinuation of antipsychotic medication following symptom remission in first episode psychosis. Early Interv Psychiatry 2015).
Blijkbaar is de houding ten aanzien van medicatie aan het veranderen.

Onze westerburen hadden 13 mei hun bekende ‘Maudsley Debate’ over de stelling of langdurig gebruik van psychiatrische medicatie meer kwaad dan goed doet. Bekijk het ongeveer vijf kwartier durende debat.

De uitkomst van het debat was dat 126 tegen 66 aanwezigen vinden dat langdurig gebruik van psychiatrische medicatie meer kwaad dan goed doet, bij 34 stemonthoudingen.

Thuis best? In Nederland is het oorverdovend stil

En in Nederland? Het is oorverdovend stil als het gaat over langdurend gebruik van antipsychotica. Er is überhaupt geen debat over langdurig gebruik van psychiatrische medicatie in het algemeen. Bij onze buurlanden praat men er wel over. Als je er hier over begint kun je zomaar het schandlabel ‘antipsychiatrie’ opgeplakt krijgen.

Conclusie: Oost, west, thuis is het niet zo best…

Hoe denk jij over langdurig gebruik van psychiatrische medicatie zoals antipsychotica?


Tom van Wel is psycholoog/onderzoeker bij ABC-voor jongeren met een psychosekwetsbaarheid

Meer blogs van Tom van Wel:

  • Een expert die niks doet? Over Peer-supported Open Dialogue en volwassenwording
  • Herstelondermijnende ggz-taal
  • Gewetensproblemen met antipsychotica

Bekijk voor meer informatie over antipsychotica de animaties en het interview met Lieuwe de Haan

Photo credit: Medicin water, Gatis Gributs, Flickr.com
  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Ik gebruik xeplion Ik wil graag afbouwen vanwege lichamelijke klachten. De huisarts durft het zelf niet aan. Hij heeft mij doorverwezen naar de psychiater. Het duurt 6 tot 8 maanden eer ik daar terecht kan. Ik heb al eerder gelezen dat langdurig gebruik van antipsychotica niet het aantal psychoses verminderd. Volgens de huisarts klopt dit niet en vermindert de antipsychotica het aantal psychoses. Ik gebruikte echter antipsychotica en werd knetter psychotisch. Volgens de psychiater nam ik de medicatie niet. Dit is echter niet waar en telkens wanneer zij de dosis verhoogde werd ik nog psychotisch er. Ik gebruik nu dus xeplion. Toen ik overstapte van impromen naar xeplion heb ik een korte psychose gehad. Omdat ik de symptomen herkende heb ik rust genomen. Ik ben toen zo opgeknapt dat ik terug kon naar de huisarts. Inmiddels zijn wij meerdere dan 5 jaar verder. En na vijf jaar stabiel bij de huisarts zou ik aan afbouwen mogen denken. Dat is nu en ik sta dus op de wachtlijst van de psychiater. Ik vind het spannend. Aan de ene kant denk ik doet de medicatie niet zomaar veel en heb ik leren omgaan met psychotische verschijnselen en houd ik mijn aan de leefregels. Aan de andere kant is er het gezin dat steunt op mij (het mag niet fout gaan). Ik zoek betrouwbare informatie liefst direct van de bron. Een twijfelkont.

  2. Hoelang en hoeveel haldol slikte jij, voelde jij ook soms verwardheid en gekke gewaarwordingen door de pillen.
    hoelang duurde jouw afbouw en deed je het met kwartjes minderen, ook het laatste stukje afbouwen, hoe deed je dat.
    haldol is zo zwaar, tis alsof je dood wil met minderen, en ik ben bang voor terugkerende psychose
    hoe kun je dit voorkomen?

    1. Beste Mad, vraag je dit aan mij of aan iemand anders? Het is heel lang geleden dat ik weer eens op deze site kijk. Ik zal je in ieder geval vertellen dat ík zo ongeveer een kwart pilletje per ongeveer twee maanden erafdeed. Elke keer vroeg ik mezelf af of ik aan het volgende stapje toewas. Soms niet en dan wachtte ik nog een maand. Ik heb er zo ongeveer tien jaar over gedaan om mijn hele pillencocktail af te bouwen.
      Verder wil ik er ook bij vertellen dat Jezus (God ) in Wie ik geloof ( Hoe men Hem zich ook noemt) mij liet zien wat ik in mijn leven aan moest pakken. Mijn hoogmoed ( die voortkwam uit een laag zelfbeeld) , mijn helvoorgoedwaanidee overboord zetten en mijn geldzucht. ( wij hebben het goed: veel meer weggeven en op positievere manier gebruiken). Deze dingen hadden mij vroeger in ‘de tang’ en hebben mij op een gegeven moment psychisch in de kreukels gebracht (psychotisch)
      Ik vertelde hier nu alleen wat ik zélf heb moeten aanpakken. Dit zegt niks over jou of over een ander wie dit ook leest. Maar een ding weet ik zeker: wanneer je vertrouwt op Jezus de zoon van God, dan kom je goed uit. Hij begint dan vanaf dát moment met jou, verder op weg te gaan door het leven.

      Mijn bevinding is dat psychofarmaca slikken betekent dat ik niet mag zijn wie ik ben. En ik mag wél zijn wie ik ben, echter de níeuwe ik en niet de oude ik met verkeerde denkbeelden. Dáár heeft Jezus mij van bevrijdt. Zonder zijn hulp had ik het niet gehaald (er een eind aan gemaakt; zo donker was mijn leven) of was ik er slecht aan toe geweest.

    2. Beste Mad, vraag je dit aan mij of aan iemand anders? Het is heel lang geleden dat ik weer eens op deze site kijk. Ik zal je in ieder geval vertellen dat ík zo ongeveer een kwart pilletje per ongeveer twee maanden erafdeed. Elke keer vroeg ik mezelf af of ik aan het volgende stapje toewas. Soms niet en dan wachtte ik nog een maand. Ik heb er zo ongeveer tien jaar over gedaan om mijn hele pillencocktail af te bouwen.
      Verder wil ik er ook bij vertellen dat Jezus (God ) in Wie ik geloof ( Hoe men Hem zich ook noemt) mij liet zien wat ik in mijn leven aan moest pakken. Mijn hoogmoed ( die voortkwam uit een laag zelfbeeld) , mijn helvoorgoedwaanidee overboord zetten en mijn geldzucht. ( wij hebben het goed: veel meer weggeven en op positievere manier gebruiken). Deze dingen hadden mij vroeger in ‘de tang’ en hebben mij op een gegeven moment psychisch in de kreukels gebracht (psychotisch)
      Ik vertelde hier nu alleen wat ik zélf heb moeten aanpakken. Dit zegt niks over jou of over een ander wie dit ook leest. Maar een ding weet ik zeker: wanneer je vertrouwt op Jezus de zoon van God, dan kom je goed uit. Hij begint dan vanaf dát moment met jou, verder op weg te gaan door het leven.

      Mijn bevinding is dat psychofarmaca slikken betekent dat ik niet mag zijn wie ik ben. En ik mag wél zijn wie ik ben, echter de níeuwe ik en niet de oude ik met verkeerde denkbeelden. Dáár heeft Jezus mij van bevrijdt. Zonder zijn hulp had ik het niet gehaald (er een eind aan gemaakt; zo donker was mijn leven) of was ik er slecht aan toe geweest.

      Nee, dit is géën dubbele reactie, dit is een antwoord op mad’s vraag.

  3. Ik slik 13 jaar haldol, geestelijk ben ik eerder verward van de pillen dan van het krijgen van een psychose.
    ik denk dat mijn hersenen beschadigd zijn door de AP. Nu zit ik op 3 mg haldol. Met kwartje afbouwen is alsof ik
    dood ga, zulke afkickverschijnselen met trillen en gekke gedachten in je hoofd. Na weken stabiliseert dat.
    maar vind afbouwen een ware hel, en kans op verkrijgen van een nieuwe psychose is groot. Zit op mijn tax
    met de medicatie en ben bang bij terugkerende psychose dat ze mij weer volgooien met haldol. Meer dan 3 mg
    kan ik niet functioneren, voelt je een zombie en maakt je hoofd juist gek van de pillen. Wat moet ik doen?????
    Radeloos.

  4. Mensen zoals ik mogen er niet meer doorheenglippen. 25 jaar geleden met enorme afvlakking gereageerd op een flinke stoot haldol. Het werd endogene depressie genoemd. Ik kreeg antidepressiva erbij en ik heb zelfs bij alles, zes jaar lithium geslikt. Ik heb van alles uitgeprobeerd, zowel antipsychotica als antidepressiva. Niets hielp. Het leven was een hel voor mij. Leegte in me en om me heen. Als een enkel en alleen functionerende zombie, sleepte ik me door mijn dagelijkse handelingen heen. Héél vaak dacht ik: Was ik maar dood. Na vijftien jaar durfde ik tegen de psychiater die ik toen had te zeggen dat de psychofarmacacocktail mij volgens mij zo levend dood maakte. Ik verwachtte dat ze zou zeggen dat ik het de rest van mijn leven moest slikken. Integendeel, zij heeft mij geholpen heel geleidelijk af te bouwen. Ik moest van haar een pillenhakker kopen en elk pilletje in vieren hakken en zij wilde mij regelmatig zien. Intussen kreeg ik een andere psychiater want deze ging weg. Ik ging door met het heel langzaam afbouwen. Telkens elk stapje op de mail zettend aan mijn huidige psychiater. Soms was er een hobbeltje manie en kreeg ik ineens de sticker schizoactief. Ben ik dan ineens niet meer endogeen depressief dacht ik? Ik vond het erg bezopen. Pas toen ik tien jaar later na het starten van het afbouwen mijn laatste kwart pilletje had ingenomen ging een week of zes daarna éindelijk de zon voor mij schijnen.
    Omdat mensen om mij heen mij accepteerden als die gezapige gedweeë functionerende zombi en mij dus eigenlijk ‘vertelden’ dat ik het diende te accepteren, heb ik sukkel die ik ben niet eerder de moed gehad om meteen mijn vermoedens dat de medicatie zo destructief voor mij is, te uiten bij mijn psychiater. Ik deed hoewel ik een zombi was, mijn uiterste best om niet als een zombi over te komen. Dat ik nog leef is een wonder!

  5. Ik sluit mij volledig aan bij de schrijver van dit artikel..ik vind anti-psychotica troep en chemische rommel..en ik snap dan ook niet dat sommige behandelaars 2 verschillende middelen voorschrijven (met dezelfde functie)..ik zeg dit: een goede arts zorgt niet dat zijn patiënt zoveel mogelijk pillen neemt, maar dat hij/zij met zo weinig pillen kan functioneren..ik vind mijn genezing sowieso meer in de natuur/voldoende beweging/gezonde voeding/geen drugs -en alcoholgebruik. Ik ben wel blij dat er een revolutie plaats vindt, waar minder chemische rommel wordt voorgeschreven en dus kritischer naar deze pillen wordt gekeken, dat past ook in deze moderne tijden..

    Oh ja, een interessante petitie tegen de isoleercel is begonnen:

    Teken hier de petitie : Wetgevers Regel zorg in plaats van dwang: https://www.openpetition.eu/nl/petition/online/wetgevers-regel-zorg-in-plaats-van-dwang

    Groetjes,
    Nicolas.

    1. Ik wil nog even toevoegen dat het in sommige gevallen voor sommige mensen een uitkomst kan zijn om antipsychotica te slikken. Ik noem het voornamelijk troep in bovenstaande comment, omdat het veel bijwerkingen kan hebben. Maar verder ben ik geen psychiater of behandelaar, dus ik ben niet verantwoordelijk voor iemand anders zijn/haar handelen. Voor sommige mensen kan het handig zijn om pillen te slikken, ik wens alleen dat er een middel zou verschijnen dat minder bijwerkingen zou hebben. Maar om het allemaal troep te noemen is een beetje kort door de bocht, wil ik achteraf toevoegen op mijn comment. Dat wilde ik even zeggen..

      1. Dank Nicolas, het is inderdaad goed om genuanceerd te zijn. Het persoonlijke perspectief is altijd waar, maar hoeft natuurlijk niet voor iedereen op te gaan. Telkens weer blijkt dat iedereen zijn eigen specifieke weg moet vinden in wat werkt en wat niet werkt, wat kan en wat niet kan. Goed punt dus.

  6. Goed stuk, ik laat het mijn huisarts eens lezen vd week. Deze wilt mij aan de hoge dosis seroquel (600mg ) houden na jaren geleden een soort van randpsychose te hebben gehad. Diagnose en/of event verdere behandeling, dus ook medicatiebegeleiding is er helaas niet bij. Dat hoeft volgens de ha niet

  7. Ik slik al minstens 10 jaar seroquel en al langer chlomeramine voce l me uitstekend afbouwen????? Mijn psychiater zij “never chanes a winning team)

  8. Dank voor de blog, dank voor de link naar de hele richtlijn. Ondertussen gelezen, denk dat ik er maar een uitgeprinte versie van meeneem naar het volgende gesprek met mijn psychiater. 😉

  9. Hoi Tom,
    Supergoed stuk! Zeker goed als er kritischer naar de impact van medicatie wordt gekeken zowel door hulpverleners als cliënten.
    Mijn ervaring met AP is erg negatief, en ik heb er verschillende uitgeprobeerd! Ik ga echt dood van binnen door AP: ik denk en voel niets meer, verlies contact met mn lichaam en de buitenwereld; eigenlijk met alles wat mij mij maakt..
    Wat wel goed werkt bij mij is even met een hulpverlener praten die ‘echt’ is, die ik vertrouw en die daadwerkelijk geinteresseerd is in wat ik vertel. Daardoor kom ik ook weer in contact met mezelf en waar ik nou eigelijk echt mee zit (een mechanisme van afgeleide realiteit?bestaat dat al? 🙂 Hersenspinsels verbleken vrijwel altijd dan al snel. Maar, dit is mijn ervaring. Bij sommige mensen werken AP wel.
    Wat ik bezwaarlijk vind is de grote focus op het bezweren/wegmaken van positieve symptomen. Een afname correspondeert niet per se met een verbetering in levenskwaliteit!!! En daar ging het toch allemaal om? Meer praten minder automatisch pillen!

  10. Voorlopig heb ik pas sinds kort vakantie in mijn hoofd. Ik gebruik relatief kort en in een relatief lage dosering antipsychotica. Daarvoor moest ik vechten in mijn eentje tegen angsten en gedachten. Het was balanceren op een koord met een grote kans dat ik eraf viel en dat was nooit geluk…….ik ben geen acrobaat….of evenwichtskunstenaar. Ik heb hersenletsel . Ja in het verkeerde stuk van de hersenen. En elke dag dat ik leef is er één. Elke dag dat ik bevrijd ben van gedachten en angsten en niet dood wil, is het feest,,,,,vakantie omdat het niet zo druk is. Misschien is dat een korte termijn oplossing als ik dit stuk lees, maar overleven was ook een korte termijn oplossing. …………

  11. Hartelijk dank, Tom.
    Mijn ervaring is dat het niet stil is als het gaat over antipsychotica, er wordt nog steeds door top referent centra dubbele antipsychotica voorgeschreven, waarbij de hoop dat de stemmen dan echt weg zullen gaan gevoed wordt door steeds hogere doses voor te schrijven van het ‘nieuwe’ middel, als resultaat uitblijft. Steeds weer wordt gezegd tegen patiënten dat ze geduld moet hebben en dat het bij andere mensen wel werkt terwijl het middel nog niet officieel erkend is.
    Door schaamte is het dan maar beter te zeggen dat er wel een lichte verbetering opgetreden is. De bijwerkingen zoals levensontwrichtende vermoeidheid en depressie gaan vast allemaal over als je maar doorzet.
    Ik heb soms de neiging om mijn wekelijkse begeleiding stop te zetten maar dat is het laatste wat cliënte zelf wil omdat ik met haar praat over dingen waar nooit iemand aandacht aan heeft gegeven.
    Alleen een cliënt zelf kan op gegeven moment kiezen voor afbouwen, maar wat als de druk vanuit zowel de psychiater als vanuit de familie groot is en iemand zichzelf al ‘lastig’ vindt?
    Ik hoop dat meer professionals zoals jij dit soort stukken blijven schrijven en vooral ook dat steeds meer psychiaters én cliënten het gaan lezen.

  12. Wat mij werkelijk stoort mijn beleving van het ‘wegkijken’ van professionals bij dit onderwerp over medicatie. Het lijkt sterk om het ‘omstanderseffect’ iedereen staat er bij als er iets vreselijks gebeurd maar niemand voelt zich geroepen om iets te gaan doen. Waarom voelt Tom zich dan toch geroepen om ‘iets’ te gaan doen, is het de verontwaardiging, de mogelijkheid of beide? geen idee de verontwaardiging die deel ik, niet voor niets ontplofde ik bijna na het zien van de eerste wetenschappelijke informatie hierover, het ging om een grafiek die liet zien dat mensen zonder antipsychotica significant beter herstelden dan met, ik dacht maar dit moet de wereld toch weten? Niet besefende dat de wereld dit mogelijk al wist maar om redenen niet vonden dat ze moesten overgaan tot enige vorm van actie. Niet vanuit het besef dat het hier gaat om levens van talloze mensen, vaak jonge mensen waar we toch best op de meest zorgvuldige manier mee zouden moeten omgaan?
    Waar veel mensen zeker buitenstaanders die het systeem niet kennen geen rekening mee houden is het feit dat veel clienten binnen de langdurige zorg helemaal geen keus hebben of ze nou wel of geen antipsychotica willen gebruiken, er is dan sprake van een rechterlijke machtiging met voorwaarden, waarbij er in de voorwaarden de verplichting tot inname AP is vastgelegd, dat maakt dat deze ambulante vorm van ‘dwang’ er voor zorgt dat clienten jaren lang een middel gebruiken waarvan we zeggen mogelijk draagt het niet bij aan herstel. Dat vind ik meer dan zorglijk. De tijd van de anti-psychiatrie is verleden tijd, de ervaringsdeskundigen zijn in loondienst gekomen, de overige zijn sterk geprofessionaliseerd. Wat rest zeker geen verzet, want uit de hoek van de clientvertegenwoordigers blijft het ook stil, ook zij hebben hun vaste kanalen en rituelen om zaken op een behoorlijke manier bespreekbaar te maken, op een behoorlijk stille wijze dan.
    Mijn verontwaardiging is nog niet gezakt, de tijd dat ik het met een ‘pammetje’ oploste is verleden tijd, ik weet uit ervaring dat dit gevoel weer over gaat.
    Maar ik blijf er bij en zal met gepaste energie dit onderwerp op de kaart houden hopenlijk met al die andere betrokkenen.
    En ja Maurice ook ik zal deze blog uitprinten en op mijn werk delen.

    Tom nogmaals mijn dank, en zoals iemand op linkedin aangaf ze zouden inderdaad een standbeeld voor je moeten oprichten en anders een lintje, kunnen we er meteen een voor Jim en die vrouw achter de schermen, die we allemaal wel kennen maar blijkbaar niet genoemd wil worden, zij natuurlijk ook!

    1. Dank voor je complimenten, Peter. Maar eerlijk gezegd zou ik liever pleiten voor een standbeeld voor de mensen die geschaad zijn (terwijl zij zo hard hulp nodig hadden) en voor de mensen die de worsteling te boven komen die samengaat met het vormgeven van je eigen leven (zeker als dat na afbouw van AP is)!
      En Peter: ook ben jou ben ik benieuwd hoe er op je werk is gereageerd. Ook oorverdovend stil?
      Van die ervaringen kunnen we wellicht allemaal leren, namelijk.

  13. Een mooi artikel. Dit doet mij denken aan mijn ervaringen als verpleegkundige met antidepressiva op een klinische afdeling. Pakweg 15-20 jaar geleden was er bij hulpverleners ook de overtuiging dat als je stopte met antidepressiva je weer rot voelde, de medicatie weer op moest hogen. Jaren heb ik dit clienten hierover geïnformeerd. Tot ik er in die tijd achterkwam dat al veel eerder bekend was dat dit te maken had met ontrekkingsverschijnselen. Enige schaamte, boosheid, dat ik dit niet wist, mensen fout geïnformeerd had, herinner ik mij nog. Ook in die tijd werden de positieve effecten van deze middelen overschat. Het onafhankelijk onderzoek van Trimbos in die tijd gaf aan dat de effectiviteit van antidepressiva nihil was. Ik meen 3-5 %. Alleen bij ernstige depressies zou het gunstiger effect opleveren. Dit werd niet gelijk door ieder geloofd. Toen heeft het ook nog plusminus 12-14 jaar geduurd voordat de richtlijnen bij het voorschrijven van huisartsen veranderde.
    Nu zie ik bij een meerdere psychiaters wel een veranderende houding, een positieve bewegingen t.a.v. het voorschrijven, afbouwen van antipsychotica. Die evolutie kan niet uitblijven. Fijn die voortschrijdende inzichten. Tom, dank je wel.

  14. Dank je wel. Het moet toch zo zijn dat in Nederland het debat ook langzaam gaat losbarsten. Jan Foudraine mag ik natuurlijk niet noemen, maar ik doe het toch en ik zou graag eerherstel willen voor deze ‘antipsychiatrie geitenwollensokken psychiater’ . Zonder zijn boeken, ‘Wie is van hout’ , Bunkerbouwers en ‘Metanoia’ had ik de psychiatrie niet overleefd. Dan was ik slachtoffer geworden van mijn eigen onkunde, en onkunde van de ‘ Geestelijke Gezondheids Zorg. Willen we die naam eer aan doen, dan moet er heel erg veel veranderen. En niet alleen bij de zorgverleners maar ook bij de zorgvragers, hun naasten en eigenlijk gewoon de hele maatschappij. Woensdag is er toch een debat?

  15. Gelukkig zit ik ik als client in een team, wat bestaat uit psychiater, begeleidster, psychologe en ervaringsdeskundige. Mijn Psychiater geeft gelukkig aan als hij denkt dat de medicatie minder kan, en spoort mij vooral aan om ook mee te denken. Legt me een nieuw medicijn ook goed uit, wat zijn de bijwerkingen staan ze in de verhouding van voordelen hoger, en uiteindelijk beslissen we samen. Ik ben zeer tevreden met dit team, heb ik even iemand nodig, is er minstens één persoon van het team aan wezig die ik kan bellen, en heb ik een echte dip krijg ik gewoon de tijd die nodig is elke dag begeleiding thuis.

  16. Ik ga die Duitse richtlijn eens goed bekijken en dat Engelse debat. En vragen wat de psychiater in mijn team erover denkt. Maar in ons team zijn meerdere cliënten die geen psychofarmaca gebruiken of bezig zijn met heel geleidelijke afbouw. Er wordt geluisterd naar wat mensen zelf willen. Gelukkig zijn er ook psychiaters die genuanceerd denken en handelen. Ook psychosociale interventies worden veel aangeboden, ik heb het keidruk als psycholoog en zo hoort het ook.
    Dus ik ben ook wel hoopvol….

  17. Belangrijk! In Nederland valt er veel te verbeteren wat betreft medicijngebruik. Eerlijk gezegd ben ik pessimistisch. Ga zo door!

  18. Prachtig weer Tom. Ik hoop dat jouw blog en deze site aanzetten tot kritischer nadenken over anti psychotica. Niet omdat ik tegen ben, wel omdat ik denk dat het vaak te lang en in hoge dosis wordt gegeven. En te weinig wordt gekeken naar mogelijke afbouw.

    Irene, je raakt een gevoelige en herkenbare snaar. Wanneer worden clienten en ervaringsdeskundigen meer gewaardeerd in de kennis die zij door jarenlange ervaring hebben? Ik voel mij in ons werk zeer ondersteund door mensen als Tom en Jim en deze geweldige site. En ja……het kan zeker nog beter en vooral nog meer samen. Daar zit vast een mooie blog in;)

  19. Weer een prachtige bijdrage Tom van Wel. Heel helder geschreven. En ik denk dat Irene gelijk heeft, als ervaringsdeskundigen dit signaleren en zeggen heeft het ‘minder waarde’.
    Hopelijk lezen we nog veel stukken van je hier. En en als men je het label ‘antipsychiatrie’ wil opdrukken, zie het dan als een geuzennaam. Ik laat je blog in elk geval op mijn wek uitprinten en deel deze daar uit!
    Hartelijke groet, Maurice

  20. Ha Tom,

    Oorverdovend stil, in de zin van behandelaren die hier niet over praten bedoel je denk ik. Diverse (familie)ervaringsdeskundigen hebben hier al veel langer hun zorg over uitgesproken zoals je weet, maar het blijkt ook nu pas ’echt’ te worden als een ’reguliere’ professional iets over het onderwerp zegt. Ga vooral door zou ik zeggen. Het geeft in mijn visie goed aan hoe stigma echt werkt, maar ik bijt daarvoor even op mijn tong als het effect heeft! Chapeau Tom!
    Hartelijke groet,
    Irene

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *