Fotocredits: Pixabay; Alexas_Fotos
Van suikerverslaving afkomen lijkt op van een depressie afkomen. Steeds, steeds, steeds weer opnieuw bewust worden van de negatieve gedachten die je verleiden om te doemdenken of om iets zoets te gaan eten/drinken. Niks meer, niks minder.
Heb je Zelfmoord-gedachten? www.113.nl, 0800-0113
In mijn voorlaatste blog schreef ik: Een bijzonder nutteloze gedachte die vaak voorkomt in boeken die verschillende paden naar verlichting voorstellen, is de grote leugen dat ‘negativiteit onnatuurlijk is’. De evolutiebiologie beweert het tegenovergestelde. Onze geest heeft zich zo ontwikkeld dat negativiteit niet alleen natuurlijk, maar ook onvermijdelijk is. Het als onnatuurlijk zien, leidt alleen maar tot een strijd met je eigen menselijke natuur.
Hoe hard we ook ons best doen en hoeveel we ook bereiken in ons leven, ons ego (dierenbrein) kan altijd wel iets vinden wat niet goed is: iets waarin we falen, tekortschieten en/of niet goed genoeg zijn. En dat is niet verwonderlijk als we terugdenken aan de evolutie van de menselijke geest. Het ‘Pas op, ga niet dood!’-motto hielp onze voorouders om te overleven door hen constant te vergelijken met andere leden van onze samenleving. Dat zorgde ervoor dat ze niet door de groep/stam werden afgewezen (met als risico: doodgaan). Door voortdurend de aandacht te vestigen op hun zwakheden, konden ze die verbeteren en zo meer bijdragen aan de groep/stam (wat ook de kans op afwijzing verkleinde).
Oplossing depressie en suikerverslaving hetzelfde
Dit is een inleiding over een filmpje dat ik maakte: Oplossing depressie en suikerverslaving hetzelfde. Bekijk de video hier!
Ik heb talloze pogingen gedaan om van mijn suikerverslaving af te komen. Zoals wel meer mensen. Mislukt meestal in februari. De verleidingen zijn overal aanwezig. Vroeg of laat kan ik geen weerstand meer bieden aan gedachten als: je favoriete chocola ligt in de keuken op je te wachten. Je hebt de hele dag hard gewerkt. Je hebt toch wel recht op één pleziertje?
Opgescheept met ons instinct
Het lijkt wel alsof we allemaal verslaafd zijn aan suiker. Het is ook natuurlijk. Ons instinct denkt dat we nog steeds in grotten leven en is altijd doodsbang voor hongersnood. Ons instinct heeft ons op deze manier al eeuwen succesvol doen overleven. En met datzelfde instinct zitten we nu allemaal opgescheept. Ons instinct denkt: stel dat er op een bepaald moment geen voedsel is, dan is het absoluut noodzakelijk om flinke voorraden te hebben, liefst in ons lichaam. Dik zijn is eigenlijk veel begrijpelijker dan dun zijn.
Oké, we leven niet meer in grotten, maar dat weet ons instinct niet. Ons instinct, onze genen zijn geniaal en tegelijk oerstom. Het creëert en beheert ons lichaam zonder dat wij veel hoeven te doen. Ademhalen gaat automatisch, net als het kloppen van je hart en je spijsvertering. Wij doen niks, ja, behalve dus zo veel mogelijk voedsel in ons lichaam stoppen. Liefst vet en zoet, dat zorgt voor een solide voorraad. Alleen zó kunnen we alle mogelijke gevaren hopelijk trotseren.
Voorkomen is beter dan genezen
Behalve een voorraad in ons lichaam aanleggen, zegt ons instinct ook continu tegen ons: pas op voor levensgevaarlijke dieren als beren, tijgers en slangen. Dat instinct wil koste wat het kost overleven en maakt ons voortdurend bang en pessimistisch. Zodat we ons vege lijf kunnen redden als het misgaat. Voorkomen is beter dan genezen. Een bange pessimist is eigenlijk begrijpelijker dan een zorgeloze optimist.
Leer observeren!
Toen ik eenmaal de oorzaak van mijn depressie vond (niet verslaafd aan suiker, maar verslaafd aan doemdenken, dus voortdurende, extreme, overdreven, negatieve gedachten). Toen vond ik ook de oplossing. Niet tegen die negatieve gedachten vechten, ze ook niet verdoven en er zelfs niet mee in discussie gaan, maar ze observeren. Hee, daar is die gedachte weer dat mijn leven totaal is mislukt en dat ik er maar beter een eind aan kan maken. Dat vriendelijke, kalme, niet (ver)oordelende observeren heet mindfulness.
Toen ik mijn depressie hiermee had opgelost, heb ik ditzelfde principe toegepast op mijn suikerverslaving. Vroeger vocht ik tegen de steeds terugkomende gedachte: ik wil nu iets lekker zoets! Of ik ging ermee in discussie. Die wedstrijd verlies je altijd. Tot ik die voortdurende gedachten-stroom begon te observeren. Hee, daar is weer die gedachte: ja, maar dit is een feestje. Of: als ik niks zoets eet, dan beledig ik de gastvrouw. Of: het is maar één keer per jaar kerstmis. Enzovoorts.
Mindfulness komt uit het boeddhisme. Deze oplossing is, zoals bij veel belangrijke problemen, makkelijk en moeilijk tegelijk. Deze oplossing begrijpen is makkelijk. Het elke dag praktiseren is moeilijk.
Als u eigenwijs bent, zou u nu kunnen zeggen dat dit in principe niet veel meer is dan zelfbeheersing. En daar zit wat in. Maar goed, wilskracht was bij mij niet voldoende, mindfulness wel.
François de Waal
P.S 1 Mocht iemand nu denken dat ik nooit meer iets zoets eet, nee, ik doe het bewust, ik geniet er meer van en ik overdrijf niet.
P.S. 2 Yuval Noah Harari vertelt in de eerste twee minuten over zoet eten.
Meer lezen van François de Waal?
Meer lezen over depressie en/of (suiker)verslaving?
- Wat zal de erfenis van mijn ziekte zijn? — familieleden met depressie
- Alles over Verslaving – Info van PsychoseNet
- Hoop hervonden – mijn strijd tegen depressie
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Wil je PsychoseNet steunen?
Wordt donateur en help ons om mooie projecten te realiseren.
Geef een reactie