Main content

Op een slechte dag werd ik ’s ochtends psychotisch wakker. Ik wist het meteen, het voelde anders aan. Ik wist dat het niet meer goed zat. Dat is nu alweer 35 jaar geleden. Ik had me teruggetrokken in het vakantiehuisje van mijn ouders, om me goed te kunnen concentreren op mijn afstudeerscriptie, die maar niet wilde vlotten.

Een tobberige, verlegen, stille student was ik, met sociaal twee volstrekt linker handen

Ik kom uit een sterk gezin. Mijn vader had in de oorlog veel te lang heftige dingen mee moeten maken. Dat drukte zwaar op ons allemaal. We namen het hem nooit kwalijk, het was hem ook maar overkomen. Ik was de jongste en mijn rol was helder. Ik kwam op voor de goede sfeer, maakte al jong veel mee. Ik zocht mijn eigen weg, ging studeren. Ik las veel in die tijd. Over psychologie, psychiatrie, maatschappij en samenleving en heel veel romans en science fiction. Natuurlijk wilde ik leuker kunnen zijn dan ik was, vrienden krijgen en niet alleen maar aangewezen zijn op het directe familieverband. Wie wil dat niet?

Een psychose is geen pretje

Het is een schokkende ervaring, geen wilde ervaring, in mijn geval. Het is alsof je opeens in een ander universum terecht bent gekomen. Een waar je meteen spijt van hebt. Een universum waar je niet wilt zijn. Mijn zorg was dan ook direct: hoe krijg ik dit weer goed, als dit al ooit weer goed gaat komen. Paniek natuurlijk, en wanhoop.

Via de huisarts kwam ik bij de polikliniek psychiatrie in een naburige gemeente

Daar kreeg ik een gesprek met de psychiater en werd begonnen met injecties. Het bleek niet nodig mij op te nemen, al hielden ze – hoorde ik achteraf – al die tijd wel een bed voor me gereed. In het begin kwam ik er twee keer in de week, later minder. Ik sprak dan met de psychiater. Over hoe het ging en wat me bezig hield. Het gesprek kwam nooit écht op gang, moet ik bekennen, al kreeg ik wel sturing en wat ondersteuning.

De meeste bemoediging kreeg ik in die tijd van mijn eigen moeder

Al mijn nare boeken over zelfhulp, de veroorzakers van mijn psychose, gingen mee in een weekendtas. Ik leverde ze bij mijn psychiater af. Hij accepteerde ze. Waarschijnlijk is dat nog zijn beste bijdrage tot mijn herstel geweest.

Ik denk dat hij welbewust psychiatrische interventies deed. Hoopte daar op. Er waren aardige secretaresses. Een sfeer van warmte. Ik kreeg spierontspanningsoefeningen te leren, in groepsverband, gegeven door een verpleegkundige. Het ging er wat yoga-achtig aan toe.

Daar moest ik wel even aan wennen, maar het verband was steun gevend.

Mijn psychiater ambieerde vooral versterking van mijn stabiliteit, gebaseerd op de pijlers relatie, vrienden, werk en hobby en stuurde me daarvoor op pad. We raakten uiteindelijk weer uit elkaar, hij vertrok, ik was blij toe: het schoot toch niet op.

Als je een keer psychotisch bent geweest, weet je meteen dat alles eromheen opeens van mindere betekenis is geworden, voor de rest van je leven

Het voorkomen van een volgende psychose is voortaan je eerste prioriteit. Ik was zo blij dat ik na vijf weken weer integreerde, dat het allemaal voorbij was. Dat onbeschrijflijke moment heb ik welbewust beleefd, ik zal het nooit vergeten.

Ik pakte de draad weer op, al deed ik het eerste jaar niet echt wat. Heb daarna nog wel enkele psychiaters gehad, maar er was met hen niet echt een klik. Ze continueerden vooral de medicatie. Ik studeerde alsnog af, ging me via het arbeidsbureau omscholen naar de IT en vond daarin daarna werk en later een loopbaan.

En toch liep ik weer vast

Het rechttrekken en wegtrekken van de bijzondere dingen uit mijn leven wilde niet echt lukken. Ze bleven mij dwars zitten, ook al had ik dan werk gevonden en woonde ik inmiddels op mijzelf in een kleine provinciestad. Met mijn nieuwe psychiater daar, lukte het dan uiteindelijk. We kwamen samen verder, ‘langs analytische lijnen’ heette dat. Mijn verhaal samen herschikken bleek te helpen. Nagaan hoe mijn geest gereageerd had, waar die zich op vastgezet had, en in verborgen had. En dat dan lospeuteren, weer tevoorschijn toveren. Ik kwam toen pas tot echt herstel, heling.

Je kan psychisch zo vast zijn komen te zitten, dat je echt een deskundige ander nodig hebt, om weer vlot getrokken te worden, om jezelf vlot te kunnen trekken. Juist daar ligt voor mij de toegevoegde waarde van psychiaters. Heling tot stand brengen, heelmeester zijn.

Ik geloof in eigen regie. In een vrije psychiaterkeuze en in een psychiatrie, die het nauwelijks heeft over medicatie, maar vooral over de mens

En hem steunt, met hem het gesprek aangaat, echt herstellend optreedt.

Uiteindelijk ben ik zeven jaar bezig geweest met mijn eigen herstel. Ik vond een liefhebbende vrouw, ze schonk mij twee prachtige kinderen en ik werd een gewone man, vriend en collega. Nooit gedacht. De afbouw van mijn medicatie deed ik later zelf, heel voorzichtig, ook al lang geleden. En eigenlijk was dat maar bijzaak.

Heling kan, geheeld worden ook. Verlies nooit de hoop.


Frits Dorleijn is ervaringsdeskundige.

Photocredits Jim Pennucci
  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Zo’n herkenbaar verhaal! Ook mijn psychiater ( die enkel maar een paar X per jaar zie, overigens! ), houdt maar vast aan een hoge dosering seroquel ( 900mg) en amders dreigt ze met ( gedwongen ) opname! En dat, terwijl ik nog niet eens een diagnose oid heb! ( heb wel veel last van psychoses en ben suïcidaal )

  2. Mooie getuigenis Frits, is aanmoedigend voor mensen die met psychose worden geconfronteerd.Je bent je psychose niet ,gelukkig..De juiste zorgverleners ontmoeten die bij je passen is uiteraard erg belangrijk. Het boek van Wayne ken ik .Heb ik reeds jaren in mijn bezit.Heb het ooit gelezen was voor mij wel inspirerend,uitstelgedrag is me niet vreemd. Ik had er dus wel iets aan…

  3. Heel inspirerend en hoopvol. Voor mij, extreme gevoeligheid voor psychoses, gloort er zonneschijn en hoop aan de horizon van de toekomst

  4. Ik kan me voorstellen dat je verleert te vertrouwen op wat je zelf voelt en ervaart door zelfhulpboeken, maar eigenlijk door alle vormen van subtiele manipulatie waarin je geleidelijk jezelf kan kwijtraken. Ik lees nu soms zelf bewust tegenstrijdige visies, die heffen elkaar dan mooi op en kan ik proberen wat meer op mezelf en de reacties van echte mensen in het echte leven op mij te vertrouwen. Gebruik theorie alleen zonodig als ik aanvoel dat een situatie schadelijk voor me zou kunnen zijn, of als mijn gedrag schadelijk voor anderen of mezelf zou kunnen zijn. Dus om mezelf te beschermen na ook negatieve ervaringen in de geestelijke gezondheidszorg.

  5. Dag Bea, ik betrok een boekje ‘Niet morgen, maar nu’ van Wayne Dyer, Amerikaans psychiater uit die tijd, waarmee hij mensen van extreme verlegenheid af hielp, te veel op mezelf. Ging er mee aan de haal. Het werd zo tot belangrijke trigger. Voor mij werkte daarna persoonlijke aandacht wel: praten. Maar via boeken? Niet echt. Hoe goed bedoeld de intenties van Dyer ook waren.
    Dank voor jullie aardige woorden!

    1. Frits prachtige bijdrage heel herkenbaar, vooral het zelfhulpboek 2 x heeft ‘niet morgen maar nu’ mijn psychose bepaalt.

    2. Dank voor je uitleg. Opvallend dat dat boek (ik ken het zelf niet) in elk geval al bij twee mensen een dergelijk effect heeft gehad. Weet iemand of in het algemeen geldt dat zelfhulpboeken dat effect kunnen hebben? Goed om te weten.

  6. ‘Het verhaal herschikken ‘langs analytische lijnen’, heeft bij u heling gebracht.

    Wat fijn dat u een psychiater trof die daar voldoende tijd voor heeft genomen.
    Ik heb echter niet het idee dat psychiaters die werkzaam zijn in een fact-team voldoende tijd hebben om met hun patienten gesprekken ‘langs analytische lijnen’ te voeren. Doorgaans zijn dat korte bezoekjes in het bijzijn van een spv, die niet echt de diepte in kunnen gaan vanwege tijdgebrek.

  7. Hallo Frits, bedankt voor het vertellen van je verhaal. Ik heb nog wel een vraag. Je schrijft dat ‘nare boeken over zelfhulp’ je psychose hebben veroorzaakt. Zou je daar nog iets meer over willen/kunnen vertellen? Hoe zie jij de link tussen de zelfhulpboeken en je psychose? Hartelijke groet, Bea

  8. Dag Frits, wat breng je het mooi onder woorden, om zo de essentie van herstel en heling te raken.
    Heel waardevol, voor mij, en ik denk voor een ieder die het leest. Een boodschap van veerkracht en hoop.
    Dank hiervoor.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *