Het is 2 uur ’s nachts. Je kunt niet slapen, je wilt niemand wakker maken en je typt je gedachten in ChatGPT, My AI op Snapchat of een andere chatbot. Je krijgt meteen antwoord, het oordeelt niet, het is er altijd. Veel jongeren doen dit, en dat is begrijpelijk. Op deze pagina lees je wat een chatbot wel en niet voor je kan doen.
Wat een chatbot kan
- Je helpen woorden te vinden voor wat je voelt. Opschrijven en teruglezen geeft soms al een beetje afstand.
- Informatie geven, ook midden in de nacht.
- Je helpen een gesprek met een echt mens voor te bereiden: wat wil je zeggen, en tegen wie?
Wat een chatbot niet kan
Wat helpt bij psychisch lijden, is vaak een ander mens: iemand die rustig naast je zit, die getuige is van wat je meemaakt, die je even hoop leent en die er volgende week ook nog is. Een chatbot kent je leven niet, ziet je gezicht niet en merkt niet dat je stiller wordt.
Chatbots zijn gebouwd om behulpzaam en prettig te zijn. Daardoor geven ze je snel gelijk. Dat voelt fijn, en het kan je vastzetten. Zit je in een wantrouwig verhaal, of in een negatief verhaal over jezelf, dan kan een chatbot dat verhaal versterken in plaats van openbreken. Er zijn berichten over mensen bij wie lange gesprekken met een chatbot een psychose of crisis erger maakten.
En wat je typt, wordt opgeslagen door een bedrijf. Kijk wat ze ermee doen, en deel geen namen en adressen van anderen.
Hoe je het verstandig gebruikt
- Gebruik het als opstap. Vraag de chatbot bijvoorbeeld: wie in mijn leven zou ik dit kunnen vertellen?
- Praat je elke nacht uren met een chatbot en steeds minder met mensen? Neem dat als signaal.
- Laat beslissingen over medicatie of diagnoses niet afhangen van een chatbot. Bespreek die met je huisarts of apotheker.
- Is het echt te veel? Een chatbot is geen crisisdienst. Bel of chat met 113 (0800-0113), of bel 112 bij direct gevaar.
Liever met een mens praten? Op de chat van PsychoseNet en het forum zitten mensen die weten waar je het over hebt.
