Main content

Spirituele of religieuze ervaringen en de bipolaire stoornis, wat hebben ze met elkaar te maken? Eva Ouwehand is al een aantal jaren bezig met onderzoek op dit gebied en ze raakt er niet over uitgeleerd, schrijft ze zelf.

Je kunt je bijvoorbeeld afvragen wat een religieuze ervaring eigenlijk is. Eigenlijk bestaat zo’n ervaring niet. Wat de een als religieus of spiritueel ziet, vindt de ander ketters, zweverig of misschien zelfs van de duivel.

Religieuze ervaringen worden als een waan of hallucinatie gezien vanuit een medisch model

Religieuze ervaringen zijn menselijke ervaring die iemand interpreteert als religieus of spiritueel. Je opvoeding en of je jezelf als gelovig of spiritueel ziet hebben er bijvoorbeeld mee te maken of je iets religieus of spiritueel vindt.

Uit het onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat mensen die religieus opgevoed zijn vaker religieuze ervaringen hebben dan mensen die niet religieus opgevoed zijn.

Maar dan nog kun je religieuze ervaringen heel verschillend interpreteren. Zo vonden sommige participanten in het onderzoek de eenheidservaringen of de mystieke ervaringen die ze hadden gehad in een manie, een verrijking.

Maar iemand anders dacht dat zo’n ervaring een illusie was en vooral met de bipolaire stoornis te maken had.

En er waren ook mensen bij wie de religieuze ervaring omsloeg in een angstige ervaring

Sommige ervaringen, zoals een ervaring dat alle dingen met elkaar samenhangen, van synchroniciteit, maar ook de religieuze ervaring van de aanwezigheid van het goddelijke, komen niet vaker voor bij mensen met een bipolaire diagnose dan in de algemene bevolking.

Andere ervaringen, zoals mystieke ervaringen, juist wel. Religieuze en spirituele ervaringen hangen zeker ook met de bipolaire stoornis samen, want ze komen vaker voor tijdens manieën dan op andere momenten en ook vaker bij mensen met de bipolair stoornis I dan II.

judith de haan

Een van de conclusies van het onderzoek is dan ook dat je niet zo gemakkelijk zomaar kunt onderscheiden in een religieuze ervaring wat er nu pathologisch aan is en wat authentiek religieus of spiritueel.

Voor mensen met een bipolaire diagnose is dat vaak een zoektocht en een worsteling

Je kunt je er helemaal vanaf keren en je kunt er ook teveel in opgaan, maar een balans vinden is best een opgave, vertelden participanten.

Een andere conclusie van het onderzoek is dat communicatie over deze ervaringen belangrijk is. Daar moet je dan alleen net weer de juiste gesprekspartners voor vinden.

Ik ben daarom maar begonnen met een kort filmpje over het onderzoek, ook dat is een vorm van communicatie. Misschien herkennen mensen zich er in.

 


Eva Ouwehand is geestelijk verzorger Altrecht en theoloog. Ze is PhD student aan de RUG. De kleurrijke illustraties in het filmpje en in deze blog zijn gemaakt door illustrator Judith de Haan. Hier vind je haar website.

Meer informatie:

Illustraties: Judith de Haan
  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Hi Eva,

    Mooi filmpje, helder verhaal! Wat mij betreft sla je de spijker op zn kop, in iedergeval past het bij mijn verhaal.

    Ik zet mezelf in groep 2 en ik geloof dat ik de balans tot nog toe aardig weet te houden.

    @Scottie, ik herken jouw verlangen naar een dergelijke spirituele ervaring heel sterk! Zelf hoop ik ook nog eens een spirituele ervaring mee te maken, maar dan hopelijk een stuk “gecontroleerder” dan de eerste keer :).

    groetjes
    Michiel

  2. Hoi Eva

    Ik vind het een mooi en duidelijk filmpje. Voor mij een eye-opener. 8 jaar geleden beleefde ik dergelijke ervaringen. Ik heb toen alles vastgelegd in dagboeken waar ik ook andere mensen in liet schrijven. Ook maakte ik filmpjes met mijn mobieltje, te zien op you tube-BoomEnAarde.
    Tijdens deze mooie ervaringen werd ik tegen mijn zin gedwongen opgenomen in het UCP in groningen.
    Toen was het voorbij. Een lange depressie volgde.
    Nu woon ik sinds 6 maanden weer zelfstandig in zuidlaren.
    In september start ik met de opleiding tot Ervaringsdeskundige in de Zorg en mijn stageplek is IxtaNoa in groningen.
    Ik ben weer begonnen met het maken van filmpjes veelal van de natuur met muziek van Bob Dylan erbij.
    Het is dus niet voorbij.

    Hartelijke Groeten, Jacob

  3. Hoi Eva,
    Duidelijk filmpje, en heel herkenbaar! Hier worstel ik zelf ook mee… Een balans vinden vind ik heel moeilijk. Ik merk zelfs, nu ik na een manie/psychose weer in de ‘normaliteit’ terecht ben gekomen, dat er weer een verlangen terug is naar die intense spirituele ervaring. Terwijl het zo ontwrichtend was… Ik ben blij dat hier ook aandacht aan wordt besteed via deze weg. Dankjewel!
    Groetjes

    1. Beste Scottie,

      Dank voor je reactie. Het terugverlangen naar zo’n intense en vaak bijzondere ervaring komt bij veel mensen voor. Het integreren in het dagelijks leven van het inzicht dat je hebt opgedaan is vaak niet gemakkelijk. Toch geeft een aantal mensen in de interviews aan dat het hun lukt in de loop van de tijd en dat spiritualiteit een blijvende bron van steun voor hen is. Er komt dan vaak wat minder nadruk op de ervaring alleen te liggen, hoewel de herinnering eraan een onuitwisbare indruk achterlaat bij veel mensen.

      Hartelijke groeten,
      Eva Ouwehand

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *