Antwoord
Hey I., dank voor je vraag!
Wat je beschrijft is heel logisch, hoe vervelend ook. Je werd overvallen op het moment en op de plek waar een mens zich per definitie overgeeft: slapend, ’s nachts, in je eigen bed. Je alarmsysteem heeft toen precies geleerd wat het moest leren, namelijk: slapen is niet veilig. Dat is geen fout van jou en het betekent ook niet dat je het destijds verkeerd hebt aangepakt. Je zenuwstelsel legde een koppeling die op dat moment nuttig was en die daarna nooit meer is losgemaakt. Dat de acute paniek wegzakte maar de waakvlam bleef branden, is precies het patroon dat je bij dit soort eenmalige overvallen ziet. En ja, dat kan na 35 jaar nog veranderen. De verstreken tijd zegt weinig, want wat vastzit, zit in het hier en nu in je systeem.
Over EMDR: dat is een redelijke keuze, zeker bij een eenmalige, goed af te bakenen gebeurtenis. Maar let op de valkuil. Er is zo ontzettend veel onderzoek gedaan naar EMDR dat het lijkt alsof het de beste of enige route is, en dat klopt niet. Wat jij beschrijft zit vooral in je lichaam: alert blijven tijdens de slaap, niet lekker alleen kunnen liggen. Dat is je autonome zenuwstelsel, geen gedachte die je even kunt corrigeren. Ik zou EMDR dus overwegen in combinatie met, of soms voorafgegaan door, iets lichaamsgerichts: somatic experiencing, sensorimotore psychotherapie, TRE, traumasensitieve yoga, ademwerk onder begeleiding. Er bestaat ook flash-EMDR, waarbij je maar heel kort aan de herinnering raakt en tussendoor juist aan iets positiefs denkt. Dat wordt door veel mensen beter verdragen. En met jouw profiel erbij (ADHD, autisme) zou ik daar sowieso op letten, want prikkelverwerking loopt anders. Doseren en een therapeut die daarin meebeweegt zijn dan belangrijker dan de methode zelf.
Iets wat je makkelijk over het hoofd ziet: je zit in de overgang en je krijgt B12-injecties. Dalende oestrogeenspiegels doen iets met je slaaparchitectuur en met de nachtelijke arousal. Veel vrouwen worden in deze fase ’s nachts vaker wakker en ook alerter wakker, met hartkloppingen of zweten, en dat gaat dan bovenop die oude waakvlam zitten. Zo versterkt het geheel elkaar en lijkt alles trauma terwijl er ook gewoon endocriene fysiologie meespeelt. Ook een laag of net gecorrigeerd B12 kan slaap en zenuwstelselprikkelbaarheid beïnvloeden. Leg dat naast elkaar met je huisarts voordat je alles op de overval schuift.
Praktisch dus: vraag via je huisarts naar de POH-GGZ of naar een vrijgevestigde psycholoog of vaktherapeut, en kijk ook even op onze sociale kaart wie er bij jou in de buurt lichaamsgericht met trauma werkt. En dan komt het deel dat alleen jij kunt doen. Kies een ding tegelijk, niet EMDR en yoga en een nieuw slaapritueel in dezelfde maand, want dan weet je nooit wat wat doet. En wat dat alleen slapen betreft: forceer niks, alles wat je nu doet om je veilig te voelen heeft ooit een functie gehad. Maar je kunt wel in kleine, zelfgekozen stappen die angst in het gezicht leren kijken. Een nacht, dan twee. Dat is hard werken, maar het werkt, en het is beter dan nog eens 35 jaar half wakker liggen.
Hope this helps en kijk vooral bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
- Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
- Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
- Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
- Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
- Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
Beantwoord door: Jim van Os op 1 september 2026
