Wat doet een kleine dosis Abilify in het brein?

Antwoord

Hey K., dank je wel voor je vraag!

Goede en inhoudelijke vraag. Je denkt mee over je behandeling, dat is precies hoe het hoort.

Je gebruikt clozapine als basis voor je psychosegevoeligheid. Clozapine is sterk in het dempen van positieve symptomen zoals wanen en stemmen, vooral als andere middelen onvoldoende werken. Abilify, dus aripiprazol, wordt er soms in lage dosis bij gegeven om negatieve symptomen wat te verbeteren. Denk aan initiatief, motivatie, energie.

Wat doet zo’n lage dosis in het brein? Aripiprazol is geen klassieke dopamineremmer. Het is een partiële agonist op de D2-receptor. Dat betekent dat het niet alleen blokkeert, maar een soort stabiliserende werking heeft. Waar dopamine te hoog is, remt het iets. Waar dopamine te laag is, kan het juist een beetje stimuleren. Dat “stabiliserende” karakter maakt dat lage doseringen soms net wat energie of initiatief teruggeven, vooral bij negatieve symptomen.

Waarom je psychiater niet hoger wil dan 2,5 mg heeft waarschijnlijk meerdere redenen.

Ten eerste: je gebruikt al clozapine. Clozapine werkt ook op dopamine en veel andere receptoren. Als je aripiprazol te hoog doseert, kan het de delicate balans verstoren. Aripiprazol kan bij hogere doses meer dopaminerge stimulatie geven in bepaalde circuits. In theorie zou dat positieve symptomen juist kunnen uitlokken of onrust kunnen geven. Dat risico is klein, maar bij psychosegevoeligheid nemen we liever geen onnodige risico’s.

Ten tweede: aripiprazol kan bij hogere doseringen bijwerkingen geven zoals acathisie, innerlijke onrust, slapeloosheid of impulsiviteit. Zeker bij mensen met een voorgeschiedenis van middelengebruik is voorzichtigheid verstandig. Niet moralistisch, maar biologisch. Je systeem heeft laten zien dat het gevoelig is voor dopaminerge prikkels.

Ten derde: bij combinatiebehandeling geldt vaak dat minder meer is. Een lage dosis kan net het gewenste effect geven zonder het systeem te veel te verschuiven. Boven een bepaalde dosis krijg je niet per se meer effect op negatieve symptomen, maar wel meer kans op bijwerkingen.

Werkt aripiprazol ook tegen positieve symptomen? Ja, in reguliere doseringen van bijvoorbeeld 10 tot 15 mg per dag wordt het gebruikt als antipsychoticum tegen positieve symptomen. Maar 2 of 2,5 mg is daarvoor eigenlijk te laag. In jouw setting is het meer een modulatie naast clozapine dan een primaire antipsychotische behandeling.

Wat ik belangrijk vind is dit. Als je merkt dat 2 mg je helpt, maar dat je nog net wat meer initiatief zou willen, dan is een kleine stap naar 2,5 mg een redelijke gedachte. Maar maak er een experiment van. Niet: dit moet dé oplossing zijn. Maar: we proberen het 4 tot 6 weken, we evalueren samen. Wat doet het met energie? Wat doet het met slaap? Wat doet het met onrust? Wat doet het met eventuele positieve symptomen?

Herstel bij psychosegevoeligheid is nooit alleen farmacologie. Negatieve symptomen zijn vaak ook verweven met somberheid, teleurstelling, sociale terugtrekking, verlieservaringen. Medicatie kan ruimte maken, maar jij moet die ruimte vullen. Dat klinkt flauw, maar het is wel waar.

En blijf ook scherp op slaap. Als je bij verhoging merkt dat je slechter slaapt of innerlijk onrustiger wordt, dan is dat een belangrijk signaal. Slaap blijft de achilleshiel bij psychosegevoeligheid.

Bespreek het dus relationeel met je psychiater. Niet in termen van “waarom mag het niet”, maar “kunnen we samen een gecontroleerd experiment doen”. Dat past beter bij hoe we met kwetsbaarheid omgaan dan ‘vechten’ over milligrammen.

Hope this helps,

Greetz Jim

Meer informatie