Hallo,
Klopt het dat er bij aripiprazol ‘Maintena’ meer bijwerkingen zijn dan bij gewone aripiprazol, zoals te lezen is op farmacotherapeutischkompas?
Bij voorbaat hartelijk dank.
Veel gezochte termen
De PsychoseNet Kennisbank
Beantwoord door
Auteur
Jim van Os
Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Zijn er meer bijwerkingen bij Maintena dan bij gewone aripiprazol?
Vraag
Antwoord
Beste H., dank voor je vraag!
Klopt helemaal wat je daar leest. Op het FK staat bij Maintena (de depotinjectie) inderdaad een uitgebreider bijwerkingenlijstje dan bij de orale aripiprazol. Daar zitten een paar goede verklaringen achter.
Ten eerste: Maintena is een injectie, dus je krijgt automatisch injectie-specifieke bijwerkingen erbij – pijn en verharding op de prikplek, soms zwelling of jeuk, verhoogd creatinekinase. Die zijn er bij tabletten uiteraard niet.
Ten tweede, en dit is belangrijker: Maintena heeft een hele andere farmacokinetiek dan de tablet. Een tablet geeft pieken en dalen, je lichaam ziet ’t middel opkomen en wegzakken. Maintena zet je daarentegen op een continu steady-state-niveau, weken achtereen. Die constante blootstelling geeft een ander bijwerkingenprofiel: klachten die bij orale inname mild en kortdurend zijn, kunnen bij continue blootstelling uitgesprokener of hardnekkiger worden.
Ten derde, en dit vind ik klinisch ’t meest relevant: de halfwaardetijd van Maintena is 46,5 dagen. Dus als je een depot krijgt en je ontwikkelt vervelende bijwerkingen, dan zitten die er weken tot maanden “op” – je kunt ’t niet zomaar stoppen of bijstellen zoals bij een tablet. Juist daardoor wordt in de onderzoeken en de bijwerkingenrapportage uitgebreider gekeken en geregistreerd, en komen er dus meer bijwerkingen op de lijst terecht, ook zaken als hormonale veranderingen, stemmingsschommelingen, metabole ontregeling, dyskinesie etc.
Wat dit betekent in de praktijk, en dit zeg ik niet om je schrik aan te jagen maar omdat het wel een overweging is: een depot is een behoorlijke commitment, juist omdat je het niet snel kunt bijsturen. Voor sommige mensen is dat een voordeel (geen gedoe met dagelijks slikken, stabiele spiegel), voor anderen een nadeel (minder flexibiliteit, bijwerkingen blijven langer hangen). De afweging hoort altijd in een gesprek met je behandelaar thuis, op basis van wat jij belangrijk vindt: gemak versus regie, stabiliteit versus flexibiliteit. Ook goed om te weten dat je bij bijwerkingen op de depot in overleg met je arts kunt kijken naar dosisverlaging van 25 procent (400 naar 300 mg per maand, of 960 naar 720 mg per twee maanden) – dat is gewoon in de bijsluiter opgenomen als optie.
Bedenk daarbij: in het algemeen geldt voor antipsychotica dat de minimaal werkzame dosis altijd ’t streven is, depot of tablet, en dat je het middel alleen inzet wanneer ’t echt toegevoegde waarde heeft, niet “voor de zekerheid”. Voor details over specifieke bijwerkingen die je zou kunnen verwachten bij jou, kan je ook onze antipsychotica keuzetool raadplegen.
Hope this helps,
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers. - Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt. - Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
- Kijk dan op de sociale kaart op PsychoseNet (MIND ATLAS).
- Ben je op zoek naar LOTGENOTENCONTACT BIJ MEDICATIEAFBOUW? Ga dan naar de Vereniging Afbouwmedicatie.
- Ben je op zoek naar stemmenhorengroepen buiten de reguliere GGZ? Zie de website van Stichting Weerklank.
- Ben je op zoek naar traumawebsites, kijk dan op traumanet, allesovertrauma of stichting trauma en dissociatie.
- Ben je op zoek naar traumawebsites, kijk dan op traumanet, allesovertrauma of stichting trauma en dissociatie.
Beantwoord door: Jim van Os op 22 april 2026
