Beste Larinda,
Ik heb een zeer lange geschiedenis in de ggz. Alle therapieën wel geprobeerd, van ambulant tot klinisch, van regulier tot alternatief, meerdere diagnoses gekregen die uiteindelijk – hoogstwaarschijnlijk – terug te leiden zijn naar CPTSS.
Ik herken me in veel dingen van hoogbegaafdheid, maar weet niet hoe zinvol het voor mij nog is om dit te laten testen. Ik heb alle therapie inmiddels al wel doorlopen. Daarnaast ben ik door aanhoudende ontwenning van gedeeltelijke afbouw antidepressiva aan een benzo gezet. Daarvan merk ik echt nare bijwerkingen op m’n cognitieve vermogens zoals motivatie, tijdsbesef en kortetermijngeheugen. Dus qua IQ zou ik nu echt niet m’n ‘normale capaciteiten’ kunnen laten zien.
Heeft het nog enige zin om bijvoorbeeld een therapeutisch psychologisch onderzoek (TPO) of neuropsychologisch onderzoek (NPO) te doen? Of test op hoogbegaafdheid?
Met vriendelijke groet,
L.
Antwoord
Beste L.,
Dank voor je bericht en open verhaal over je ggz-verleden, vermoedelijke CPTSS en nu ook cognitieve klachten door ontwenning en benzodiazepinegebruik.
Juist daarom zou ik op dit moment voorzichtig zijn met een IQ-test voor hoogbegaafdheid. Niet omdat hoogbegaafdheid geen rol kan spelen, maar omdat je huidige belastbaarheid en medicatie je score waarschijnlijk zullen beïnvloeden. Dan meet je mogelijk niet je aanleg, maar vooral je huidige toestand en dat geeft geen reëel beeld.
Een neuropsychologisch onderzoek kan wél zinvol zijn als de vraag concreet is, bijvoorbeeld: wat verklaart mijn huidige problemen met geheugen, concentratie, motivatie en tijdsbesef? Dan gaat het niet om “ben ik hoogbegaafd?”, maar om beter begrijpen wat er nu gebeurt in je functioneren. Het is de vraag of je dit moet willen op dit moment. Wellicht weet je zelf ook al wel waardoor je klachten zijn ontstaan.
Een therapeutisch psychologisch onderzoek zou ik alleen overwegen als het echt iets zal veranderen aan je verdere behandeling of begeleiding. Na zoveel diagnostiek is het goed om kritisch te vragen: welke keuze wordt beter door dit onderzoek?
Daarnaast is het zo dat hoogbegaafdheid niet altijd met een test bewezen hoeft te worden om er rekening mee te houden. Een behandelaar met kennis van trauma, medicatie-effecten en hoogbegaafdheid kan ook zonder IQ-score kijken of dit perspectief iets toevoegt.
Samenvattend adviseer ik nu geen IQ-test als de beste eerste stap. Een neuropsychologisch onderzoek kan zinvol zijn bij een duidelijke onderzoeksvraag. En nieuw onderzoek is vooral waardevol als het richting geeft aan wat je nu nodig hebt.
Ik hoop dat je hier een helpend antwoord mee kreeg.
Hartelijke groet,
Larinda Bok
Beantwoord door: Larinda Bok op 18 juni 2026
