Antwoord
Hey N., dank voor je vraag!
Wat je beschrijft hoor ik vaak. Na een jaar hypomanie of manie voelt gewoon leven grijs, want je meetlat heeft een jaar lang op de hoogste stand gestaan. Die intensiteit missen is een soort rouw. Dat verlangen naar de oude frequentie is ook de reden dat veel mensen met bipolaire stemmingsgevoeligheid hun medicatie in een opwelling stoppen, en dan komt de volgende episode vaak sneller dan ze denken. Kijk dus eerlijk welk deel van je wens uit gemis van de piek komt en welk deel uit bijwerkingen.
Speelt medicatie een rol? Kan best. Lithium dempt bij een deel van de mensen de pieken en het kleurrijke, ook aan de leuke kant. Aripiprazol is een partiële dopamine-agonist, en dopamine heeft veel te maken met beloning en zin in dingen. De dosis 2,5 mg klinkt als weinig, maar aripiprazol hecht zich heel sterk aan de dopamine D2-receptor; uit PET-onderzoek weten we dat 2 mg al rond de 70 procent van die receptoren bezet. Die lage dosis is dus niet niks, in beide richtingen: ze kan beschermen en ze kan iets afvlakken. Na een episode zit je ook vaak een tijd in een dal dat losstaat van de medicatie, dus uit elkaar trekken is lastig.
Een regel dat je met bipolaire stemmingsgevoeligheid verplicht twee middelen moet slikken ken ik niet. In de richtlijn is lithium alleen de eerste keus voor de lange termijn. Wel is ’t gebruikelijk om na een ernstige manie de combinatie die hielp een tijd door te zetten, misschien bedoelde ze dat. Dat je haar enige cliënt op 2,5 mg bent zegt niets over wat bij jou past. Het argument van de psycholoog vind ik ook te simpel. Er is MRI-onderzoek dat langdurig gebruik van antipsychotica koppelt aan wat verlies van grijze stof, maar wat dat betekent voor hoe iemand functioneert weten we niet, en met intelligentie heeft het niets te maken. Lithium wordt in die studies juist eerder gekoppeld aan meer volume.
Je hebt geen machtiging, dus je beslist mee. Ga geen strijd aan, ga het gesprek opnieuw aan en bereid het goed voor. Vraag wat volgens haar het risico is als de aripiprazol eraf gaat, hoelang je nu stabiel bent, wat je vroege signalen zijn en wie die mee in de gaten houdt. Stel dan een proef voor met een plan: de aripiprazol in kleine stapjes afbouwen, met de drank van 1 mg/ml kan dat heel fijn, hyperbool, met een paar weken tussen de stappen en een signaleringsplan. Voor de laatste stapjes bestaan ook taperingstrips, al vergoedt niet elke zorgverzekeraar die. Neem je ervaringsdeskundige mee, want die kent dat gemis van de piek van binnenuit. Komt er geen echt gesprek, dan kun je een second opinion vragen, binnen dezelfde instelling of bij een van de UMC’s via je huisarts of psychiater. En dat plezier: intensiteit kun je ook zoeken zonder dat je slaap eraan gaat; met muziek, sport, de natuur in, iets nieuws leren, mensen zien. Je slaapritme is daarbij je belangrijkste bewaker. Psychisch lijden betekent werk aan de winkel, ook als ’t lijden saaiheid heet.
Hope this helps en kijk vooral bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
- Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
- Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
- Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
- Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
- Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
Beantwoord door: Jim van Os op 7 november 2026
