Is het gebruikelijk om tijdens therapie helemaal in de emotie te ‘duiken’?

Antwoord

Hey U., dank voor je relevante vraag!

Eerst over sensorimotor psychotherapie als methode: dit is een lichaamsgerichte therapievorm ontwikkeld door Pat Ogden, gebaseerd op het werk van mensen als Bessel van der Kolk en Peter Levine. Het idee is dat trauma niet alleen in het hoofd zit (in herinneringen of gedachten) maar ook in het lichaam (in verstarring, hyperarousal, dissociatie). Klassieke gespreksgerichte therapie raakt vaak alleen het hoofd, terwijl traumawerk dat vanbinnenuit moet helen ook lichamelijk plaats moet vinden. Een centraal principe is “blijven bij” of “verzinken in” emoties en sensaties die opkomen, omdat dat de manier is waarop niet-verwerkte trauma’s eindelijk geïntegreerd kunnen raken.

Dus inhoudelijk: ja, wat je therapeut doet past bij de methode. Het is geen willekeurige insteek, het is hoe deze vorm werkt. Niet wegduwen, niet “doorpraten”, maar juist verzinken in wat zich aandient.

Maar… of het bij jou op dit moment zo zou moeten gaan, dat is een andere vraag.

Een aantal dingen die ik wil meegeven:

Sensorimotor en andere lichaamsgerichte traumatherapieën werken alleen goed binnen wat heet het “window of tolerance”. Dat is de zone waarin je systeem zo geactiveerd is dat ’t nieuwe ervaringen kan opnemen, zonder overspoeld te raken. Te weinig activatie en er gebeurt niets. Te veel activatie en het trauma re-activeert zonder integratie, dan re-traumatiseer je in plaats van dat je heelt. Een goede sensorimotor therapeut beweegt voorzichtig in dat venster en leidt jou geleidelijk naar wat draaglijk is, met aandacht voor grounding en voor momenten van “pendulation” (heen en weer bewegen tussen activatie en rust).

Jouw ervaring nu (“tranendal en schaamte”) klinkt voor mij niet alsof je in dat venster blijft. Het klinkt eerder alsof je over ’t randje gaat. Dat is geen verwijt aan jou en niet automatisch een verwijt aan de therapeut, wel een signaal dat het tempo of de dosering niet goed afgesteld is op waar jij staat.

Dat je hebt aangegeven dat ’t ongemakkelijk is en dat de reactie was “blijf dan bij dát gevoel”,  dat is een interventie die in goede handen kan helpen en die in minder goede handen pure dwang wordt. Het verschil zit ‘m in: vraagt de therapeut waar je voelt dat je bent in ’t venster, helpt ze je grounding-tools te gebruiken, valt ze terug op tempo verlagen als je ’t aangeeft, of duwt ze door omdat “doorgaan is helend”? Bij goede sensorimotor psychotherapie hoort steeds het onderhandelen over tempo en ruimte, niet ’t overrulen van jouw signaal.

Jouw context is relevant. Je hebt CPTSS-achtige problematiek (trauma, dissociatie en persoonlijkheidsproblematiek). Hierbij kan te diep en te snel gaan in lichaamsgericht werk leiden tot dissociatieve episodes, intrusie, of langdurige destabilisatie. Dat is bekend in de literatuur en dus reden voor zorgvuldige opbouw.

Schaamte na de sessies is een belangrijk signaal. Schaamte ontstaat vaak als een kind of een deel van jou voelt: “ik liet te veel zien, ik werd te kwetsbaar, ik werd niet adequaat opgevangen”. Dat is geen reden om sensorimotor psychotherapie te stoppen, wel reden om te onderzoeken: voelt deze therapeut als veilige plek voor wat er gebeurt? Krijg je voldoende holding na de tranen, of zit je dan alleen en onbeschermd? Wat doet ze om de ervaring helend af te ronden voor ’t einde van de sessie?

Ik raad je aan om dit open met je therapeut te bespreken. En als deze gesprekken niet leiden tot aanpassing of als jij er steeds ongemakkelijker van wordt, mag je gewoon kijken naar een andere therapeut. Niet iedere sensorimotor-therapeut is even goed in afstemming. Er zijn alternatieven. Somatic experiencing van Peter Levine is bijvoorbeeld iets minder intens van structuur en kan voor sommigen passender zijn. Het comprehensive resource model (CRM) is ook lichaamsgericht maar heeft meer expliciet ingebouwde “resources” en grondings-werk.

Hope this helps,

Greetz Jim

Meer informatie