Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Hallo Jim,
Ik gebruik sinds kort olanzapine en lorazepam. Sindsdien heb ik last van sufheid en merk ik dat ik cognitief niet meer zo helder en scherp ben – trager denken en zó lethargisch dat ik zeer passief ben.
Welk middel heeft het meeste invloed op mijn cognitieve vermogen?
Veel dank!
Hey H., dank voor je vraag!
Je beschrijving past heel precies bij medicatie-effecten, niet bij “achteruitgaan” van je brein. Dat is belangrijk om eerst te zeggen.
Beide middelen kunnen cognitieve sufheid geven, maar lorazepam is meestal de grootste boosdoener als het gaat om traag denken, verminderde scherpte, passiviteit en dat lethargische gevoel. Benzodiazepinen remmen het centrale zenuwstelsel vrij direct. Ze drukken geheugen, aandacht en initiatief. Dat kan al bij relatief lage doseringen optreden, zeker als je er gevoelig voor bent of als je het dagelijks gebruikt.
Olanzapine kan ook cognitieve vertraging geven, vooral in het begin of bij hogere doseringen. Maar dat voelt vaak anders. Meer als afgevlakt, minder emotioneel bereik, wat minder drive. Minder als acute sufheid en mentale mist. Wat jij beschrijft klinkt meer als benzoremming dan als antipsychotische demping.
Belangrijk nuancepunt. De combinatie versterkt elkaar. Lorazepam boven op olanzapine maakt het effect vaak duidelijker dan elk middel apart. Dat betekent niet dat je “te zwak” bent, maar dat je brein simpelweg te veel rem tegelijk krijgt.
Nog iets essentieels. Sufheid en cognitieve traagheid zeggen niets over of je deze medicatie nodig hebt of niet. Ze zeggen alleen dat de balans nu niet goed zit. In herstel gaat het bijna altijd om zoeken naar de minimaal effectieve dosis en om niet onnodig stapelen.
Ga hier niet zelf aan sleutelen, maar benoem dit precies zo bij degene die het heeft voorgeschreven. Helder, concreet, zonder oordeel. Dit zijn bijwerkingen die serieus genomen moeten worden, juist omdat jij helder wilt blijven functioneren.
Je brein is niet kapot. Het staat te veel op de rem.
Hope this helps,
Greetz Jim
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
