Main content

Ik ben Repelsteeltje en ik werk in een FACT-team als psycholoog en psychotherapeut in een middelgrote ggz-organisatie. Begin jaren ’90 kreeg ik mijn eerste betaalde baan als psycholoog op een longstay-afdeling van een psychiatrisch ziekenhuis. Sindsdien ben ik niet meer weggegaan bij de ggz.

Tijdens mijn studie psychologie was ik twee jaar psychotisch

Mijn diagnose luidde schizo-affectieve stoornis. De diagnose werd gesteld tijdens een gedwongen opname, met weken van separatie en dwangmedicatie. Want ik was niet bepaald coöperatief. Ik had het veel te druk met het redden van de wereld en het ontkomen aan geheime diensten. Daarbij liep de ggz me flink voor de voeten.
Maar na mijn herstel was ik een chick on a mission: ik wilde nu meer dan ooit een baan als psycholoog in de ggz.

Dat lukte.

Soms was het een drama om met mijn psychotische ervaring als hulpverlener te manoeuvreren. Het was al een uitdaging de ggz binnen te komen, maar ik probeerde zelfs om twee jaar van mijn leven weg te moffelen op mijn cv.

Dat lukte ook.

Ondanks mijn geschiedenis wilde ik naar de Rino-opleiding tot psychotherapeut.

Zelfs dat lukte.

Het leek me beter om die twee jaar psychose te verzwijgen in de selectieprocedure. Maar voor mijn leertherapie wilde ik wél open kunnen zijn.  Na drie afwijzingen op grond van mijn psychose-verleden, vond ik een vrouw met een herdershond op de grachtengordel. Zij ging met mij in zee. Haar frisheid en onbevangenheid waren van onschatbare waarde. Ik raakte keurig BIG-geregistreerd en zekerder van mijn zaak.

Mijn psychosegevoeligheid hield zich gedeisd

Ik had geluk. Mijn psychosegevoeligheid heeft na die twee jaar ontregeling, nooit meer zo heftig opgespeeld. Maar er zijn wel moeilijke momenten geweest waarop ik alle zeilen moest bijzetten om op koers te blijven. Die momenten waren nooit tijdens het dagelijkse werk met clienten. Dat waren momenten met collega’s.

Mijn opvattingen over goede zorg stonden haaks op die van mijn collega’s

Ik wilde niet meewerken aan psycho-educatie waarin clienten werd verteld dat een studie of betaalde baan definitief tot het verleden zou behoren.

Of toen een jonge vrouw, herstellend van een psychose, begeleiding moest krijgen in het opgeven van haar kinderwens.

Of toen een man moest stoppen te praten over zijn verleden van seksueel misbruik door een priester, omdat hij daardoor nog psychotischer zou worden.

Of toen ze niet wilden dat ik een moeder ging begeleiden bij de herbegrafenis van haar dochtertje, omdat een goed hulpverlener gepaste afstand hoort te houden.

Het was erg frustrerend om me niet vrij genoeg te voelen en mijn collega’s uit te kunnen leggen dat het niet altijd klopte wat ze dachten. Dat het zelfs kwaad kon doen. Dat het veel te zwart-wit was en dat we geen toekomst voor wie dan ook kunnen voorspellen, laat staan dicteren. Ik dacht aan wat psychiaters en neurologen mij over mijn toekomst hadden voorspeld.

Geen kinderen. Geen betaald werk. Pillen slikken tot aan je dood

Ik trok mijn eigen plan. Ik heb nu twee kinderen, drie honden en ik werk als psycholoog. Maar wat nou als ik wat volgzamer was geweest? Hoe had mijn leven er dan uitgezien? Ik vroeg me af hoe het anderen was vergaan na een psychose en of er meer hulpverleners rondwandelden in de ggz met dezelfde achtergrond als ik.

Ik weet het nog steeds niet

Ik denk dat iedereen liever zijn of haar mond dichthoudt. Daar zorgt de stigmatisering wel voor. Ik weet zeker dat ik niet de enige ben.

Gelukkig had ik een paar vrienden die me steunden, die mijn achtergrond wel kenden. En soms was er opeens wél een collega, die mijn ideeën en handelswijze kon waarderen, waardoor een vruchtbare discussie volgde en ieder wat water bij de wijn kon doen.

Zo ging dat, jaar in jaar uit, door alle veranderingen en reorganisaties heen. De meeste collega’s houden er strenge ideeen op na, hoe de ideale professionele hulpverlener eruit moet zien.

Stressbestendig, rationeel, gezond, professionele afstand kunnen houden, een stevige thuisbasis en gelukkig getrouwd

Hoe dit alles meetbaar bijdraagt aan de ideale professionaliteit, is mij een raadsel. Iedereen ziet het, behalve ik. Als anderen het hadden over professionele afstand, zag ik verwaarlozing en devaluatie.

Bij sollicitaties en evaluaties was iedereen het altijd roerend eens. Ze is niet voldoende stressbestendig. Ze heeft een psychiatrisch verleden. Hij is overbetrokken. Hij heeft geen partner.

En er werd een hokje aangevinkt: ongeschikt.

Ik legde mezelf langs de meetlat van ideale hulpverlener. Alleenstaand, een psychiatrisch verleden en nog een chronische lichamelijke aandoening ook. Ik hield nog maar eventjes mijn mond. Ondertussen putte ik juist vaak uit mijn eigen ervaringen met psychose en behandeling.

De laatste jaren verandert het klimaat in de ggz

Ondanks alle zorgelijke ontwikkelingen, opgedrongen door de politiek en zorgverzekeraars, zijn er ook grote lichtpunten. Er zijn ervaringsdeskundigen aan het werk gegaan. Er onstaat het besef dat stigmatisering na een psychose schadelijker en zelfs dodelijker kan zijn dan de psychose zelf.

Een psychiater vertelde dat bezorgde collega’s hem adviseerden om heel terughoudend te zijn over zijn zus die psychoses had. Omdat het mogelijk zou kunnen leiden tot stigmatisering. Mogelijk is hij zelf erfelijk belast en dus kwetsbaar. Kan hij dan nog wel een goede psychiater zijn? Deze voorbeelden dragen bij tot reflectie, óók binnen de eigen beroepsgroep. Ik hoorde Kim Helmus spreken over de anti-stigma missie. Ik schrok me rot.

Het ging over mij

Maar ook over zoveel andere mensen. Mensen die hun mond houden. Mensen die jaren wegpoetsen op hun cv. Mensen die binnen de ggz werken en juist door hun ervaring veel meer te bieden hebben.

Inmiddels heb ik voorzichtig een paar collega’s in vertrouwen genomen. Voorzichtig en afgaand op de hier-geen-stigma-signalen. Ik ben niet afgerekend op mijn psychosegevoeligheid. Er wordt niet getwijfeld aan mijn professionaliteit. Er wordt niet geroddeld. Ik word niet buitengesloten.

Het is wéér gelukt

Ik voel mij helemaal thuis in twee rollen: die van psycholoog en die van ervaringsdeskundige. Ik gebruik mijn herinneringen, kennis en vaardigheden al heel lang naast elkaar. En voel mij betrokken bij mijn collega’s en mijn cliënten. Mijn enige wens was nog om helemaal te stoppen met bang zijn voor stigmatisering.

Dat is vandaag gelukt

Wil je reageren? Leuk!


Clara Koek-Michels is psycholoog/psychotherapeut in een Fact-team, GGZ-NHN.

Lees ook van Clara:
Waarom stigma steeds opnieuw doorbroken moet worden
Uit de kast, bevrijd van een last
Waarom inzetten van lived experience belangrijk is
DSM en ik: vrienden zullen we nooit worden

BewarenBewaren

BewarenBewaren

  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Hallo,

    Ik vind het goed en dapper dat je zo open bent. Het is eigenlijk ook niets om je voor te schamen want je hersenen kan je niet controleren, dat gaat gewoon zoals het gaat. De mensen die niets hebben en krijgen hebben gewoon geluk en dat is het. Iedereen heeft in potentie aanleg om de balans soms te verliezen.
    Ik ben zelf ook altijd heel open over periodes die bij mij ook minder zijn gegaan omdat ik denk dat veel mensen maar binnen een heel klein kadertje in hun leven blijven omdat ze juist bang zijn voor ontwrichtende dingen terwijl het heel normaal is en de mensen die het meeste groeien gaan door ontwrichtende periodes en die het beste anderen kunnen helpen vind ik zelf dat zijn mensen die zelf ook moeilijke dingen begrijpen, het is gewoon zo dat het leven soms erg moeilijk is, dat hoort er bij. That’s life. Ik vind dat het algeheel normaler moet worden om gewoon over de echte dingen te kunnen praten.

    Groet Karin,

  2. Mooi verhaal en fijn dat je je goed voelt binnen je werk. Ik ben net als jij psycholoog en ervaringsdeskundige, maar ik heb minder goede ervaringen. Ik werk net als jij vanuit mijn eigen ervaringen en vanuit wat ik meegemaakt heb met vrienden en familieleden. Ik heb daar goede ervaringen mee en krijg ook altijd positieve feedback van cliënten. Dat is dus niet het probleem. Het probleem is dat ervaringsdeskundingen niet gewaardeerd worden in de ggz, of althans niet door iedereen. Mijn vorige manager waardeerde mijn openheid hierover, maar de huidige manager zag dat vooral als een kans om mij te treiteren en onder druk te zetten.
    Ik zit al sinds maart in de ziektewet omdat mijn bijdrage niet gewaardeerd werd door mijn manager die er alles aan gedaan heeft om mij weg te pesten. Binnen mijn organisatie worden ervaringswerkers en ervaringsdeskundige behandelaars totaal niet gewaardeerd. Er wordt een soort lippendienst bewezen aan het het nut van ervaringendeskundigheid, maar als puntje bij paaltje komt wordt het tegen je gebruikt. Ik herken totaal wat je zegt over je kwetsbaarheid en dat dit nooit optreed als gevolg van cliënten contact, maar alleen als gevolg van contacten met collega’s, of in mijn geval contacten met leidinggevenden binnen mijn werk. Ik heb tot op het laatst mijn werkzaamheden verantwoordelijk en betrokken kunnen doen. Het was de bejegening door mijn manager en het gebrek aan steun van mijn collega’s die er uiteindelijk voor zorgden dat ik decompenseerde. Ik weet niet of ik nog terug wil in de zorg. I k vind mijn werk nog steeds heel dankbaar, maar ik heb mijn buik vol van de ggz-instellingen, zowel de managers als de collega’s die zo bang zijn voor hun hachje dat ze je net zo makkelijk een mes in je rug steken. Toen ik net begon als psycholoog voelde ik me enigszins een lid van de 5e colonne. Dat is gaandeweg overgegaan, ik voelde me meer en meer geaccepteerd, maar dat gevoel is totaal verdwenen. Ik identificeer me momenteel meer met cliënten dan met mijn collega’s en ik weet niet of ik die mensen ooit nog kan vertrouwen.

  3. Hallo Bas, ik voer de laatste maanden ook regelmatig gesprekken over mijn toekomstvisie van de GGZ. Daarin staan eigen ervaringen hoog in het vaandel. En niet alleen bij ervaringswerkers maar ook bij andere professionals. Eigen ervaringen bedoel ik ruim: iedereen heeft vroeger of later zelf of van dichtbij( familie of bekenden) te maken met mentale problemen. Daar open over kunnen zijn en zoals ik dat noem professioneel nabij, kan denk ik veel bijdragen aan de kwaliteit van hulpverlening. Ervaringen van stigma en vervreemding krijgen dan veel minder een kans om hun verwoestende werk te doen.
    Maar zoals je net weer duidelijk hebt ondervonden wordt dat idee nog lang niet door iedereen omarmd.
    Laat je niet ontmoedigen Bas!
    Ik hoop dat je in je komende sollicitaties wel mensen treft die al meer zijn opgeschoven in hun denken.
    Misschien heb je zin een blog te schrijven over deze site over wat je meemaakt in sollicitaties?
    hartelijke groet Clara

    1. Hi Clara,

      Redelijk laat qua reactie… kijk niet dagelijks op deze site :-), mijn excuses.
      Ja natuurlijk heb ik daar zin in, sterker nog, heb al een verhaal gemaakt. Hieronder m’n verhaal (ook te lezen op madebymensch.eu) :

      Gebod 1: Gij zult het inlevingsvermogen en begrip van professionals in de psychiatrie niet bekritiseren.

      Oktober 2015

      “Na dertig jaar ervaring weet ik héél goed wat er in mijn patiënten omgaat!”

      Haar gezicht is lichtrood.

      En met die opmerking en dat beeld reis ik, als heb ik het ticket automatisch met de verstane repliek aangeschaft, af naar mijn eigen persoonlijke helleplaneet, al wist ik het nog niet. De buikpijn, schrijnend als een zwarte tennisbal met kunststofstekels, komt altijd later.

      “We zijn diep verbonden met het leed van deze mensen.”

      Ik kijk naar haar, zie hoe ze haar voorhoofdshuid naar elkaar toetrekt als het summum van betrokkenheid. Er zijn twee opties: of ze meent er geen flikker van, maar doet het om het sollicitatiegesprek op een prettige manier te blijven laten verlopen. Of ze meent het wel, in which case ze een aardige voorstelling maakt van haar eigen beleving van ‘leed’, maar geen enkel idee heeft van dat wat er achter de ogen van ‘haar patiënten’ speelt.
      Ik gok op beide.

      “Het lijkt erop dat u een verlengde burn-out heeft gehad.”

      Een gezellig ritje naar de krochten van mijn zijn en terug wordt afgekaart als een ‘verlengde burn-out’. Ik meen de onderdrukte valse glimlach te zien van iemand die de strijd heeft gewonnen. Maar wat ze niet ziet is dat er al een heel bataljon aan neuronen aan het werk zijn om me hier zo snel mogelijk weg te krijgen. Ze had al gewonnen, en haar passieve agressiviteit heeft niet meer effect dan een salvo in de lucht over een vluchtende menigte. Alleen maar meer paniek. Goed bezig.

      Ik heb geen moordneigingen. Nauwelijks gehad. Het heeft alles te maken met mijn programmering dat ik me nog liever laat martelen dan me wegdraaien van hetgeen waarvan ik denk afhankelijk te zijn. Een uiterst lullige softwarefout, die zoveel tijd heeft gehad om zich te ontwikkelen, dat ik er niet aan twijfel dat deze nu hardwarematig in mijn kop zit, in de vorm van dikke kabels.

      Ik denk aan de nieuwe lotgenoten achter de muren van het ziekenhuis als ik weer buiten sta. Iedereen op zijn eigen planeet, in doffe eindeloze wanhoop, verscheurende paniek of gevlucht naar God weet welke persoonlijkheid. En aansluitend, het personeel dat daar op een emotioneel continuüm van autisme tot hysterie weet dat ze het juiste ding aan het doen is. Ondersteund door wederzijdse bevestiging en een immens verdwaalde wetenschap.

      In mijn gedachten dendert er maar één boodschap aan tachtig procent van verpleging, psychologen, psychiaters en alle overige -gogen en betaald volk in die omgeving rond in mijn hoofd: wordt godverdomme eens een keer bescheiden. Je gaat er niet dood aan en je doet iets waar je voor betaald wordt: het redden van levens.

      Na een paar dagen thuis zakt de buikpijn. En is het besluit daar: ik schrijf een boek. En mocht ik dat voor elkaar krijgen, dan heb ik in ieder geval 1 ding van mijn verdomde Bucket-list gerealiseerd. En de Fuckit-list is aangevuld met een extra item: nooit meer een poging doen om in dienst te treden bij het leger van Pontius Pilatus c.q. als ervaringsdeskundige in een psychiatrische afdeling.

      En dan bedenk ik dat dat ook niet gáát: ik zou niet vallen onder de voorwaarde van Jezus: vergeven worden is immers alleen een voorrecht voor de onwetenden.

      Ik?
      Ik zou branden.

      En terecht.

      1. Zeer heftig stuk maar heel mooi. Heb zelf ook een verleden van psychoses achter de rug en ben er nog steeds niet volledig van gevrijwaard. Diagnose: manisch depressief als gevolg van een zeer traumatische ervaring (totaal onverwachte scheiding na een in mijn ogen perfect huwelijk van 24 jaar. Mijn partner zat voor zijn werk tijdelijk in Engeland en liet mij TELEFONISCH weten nooit meer thuis te komen, zogenaamd omdat hij het fijner wordt om alleen te zijn. Maar ondertussen had hij een nieuw liefje gevonden…..). Heb inmiddels alweer 12 jaar een hele gelukkige 2e relatie, dus toch nog eind goed, al goed….

  4. Hallo Clara,

    Tijdens mijn psychose heb ik helaas mogen ervaren wat je zo diep-tragisch mooi omschrijft als “verwaarlozing en devaluatie”. In combinatie met de uitspraak “Liefde is de mate waarin je jezelf herkent in een ander” is het niet vreemd dat een gebrek aan herkenning niets anders kan dan het tonen van het zo ontluisterende pad van “professionele afstand”.

    Zou ik een toekomstvisie mogen geven, dan zie ik een Psychiatrie, waarin ervaring een voorwaarde is. Als met autorijden: wie zou er achter het stuur kruipen met iemand die zijn rijbewijs heeft gehaald op basis van een theorie-examen?

    Ik heb dat laatst gesuggereerd tijdens een sollicitatiegesprek als ervaringsdeskundige voor een academisch ziekenhuis. De hoofdverpleegkundige vertelde me dat ze na 30 jaar ervaring wel wist wat er in haar patiënten omging. Ik sloeg dicht. En ben het niet geworden.

    Raar hè?

  5. Wat ongelooflijk dapper en stoer om op deze wijze je verhaal openbaar te maken. Ik vermoed dat veel mensen in nood, maar ook hulpverleners die in hetzelfde schuitje zitten, veel aan jouw verhaal hebben.

  6. Respect! Ongelooflijk knap hoe jij bent gegaan voor wat je wou en prachtig dat jij met jouw verhaal een positieve bijdrage en verandering
    kunt brengen in het denken en handelen t.b.v. de mensen die (tijdelijk) hulp nodig hebben!

  7. Hallo Clara, we kennen elkaar uit GGZ NHN. Het is geweldig om je verhaal te lezen en te volgen hoe jij met jouw ervaringen en deskundigheid samenbrengt. Ontzettend fijn dat NHN en jij elkaar hebben gevonden! Remmers

  8. Lieve Claar,
    wat mooi en indrukwekkend om te lezen.
    Het verbaast me niet dat juist jij dit nu doet. We waren studiegenoten en vriendinnen .Toen was je al zo moedig.
    Nu nog steeds.
    Alle liefs,
    Tanja

  9. Wat een moed om als hulpverlener dit verhaal zo open en eerlijk te vertellen, dank je wel daarvoor, Clara. Met name waar je schrijft over wat je NIET wilde aannemen als opdracht, raakt me erg want daar gaat het over: dat iemand weet en voelt dat een bepaald protocol in dit geval, bij deze mens, in ieder geval niet gaat werken of het alleen maar schrijnender en eenzamer maakt.
    Ook al zijn we in een meer open tijd beland en ontmoet ik best veel erg betrokken hulpverleners, uit angst voor het niet voldoen aan de richtlijnen en daar dan op afgerekend te worden of uit angst om het door de contracten beperkt aantal uren te overschrijden, worden mensen nog steeds vaak ‘uitbehandeld’ zonder dat ze zelf herstel ervaren. Mensen gaan dan zichzelf de schuld geven en duiken weer (terug) in de overlevings-trukendoos. Wat levert dat op en wat is de schade op de langere duur? Laten we ons als hulpverlener allen liever bij laten scholen in professionele betrokkenheid dan in instrumenten die weliswaar goedkoper lijken te zijn maar die mensen het gevoel geven dat er echt iets mis met ze is als ze niet in 8 of 10 sessies of door e-health behandeling beter zijn. Het enige wat dan over blijft is diepe schaamte en terugtrekken of ver over je grenzen gaan.
    Ik hoop dat deze website ook door politici en zorgverzekeraars wordt bezocht, er staan parels van werkelijkheid op.
    Annelies Gieling

  10. Lieve Clara,
    Vanmorgen las jij jouw verhaal aan mij voor (ik was mijn leesbrilletje vergeten), de tranen liepen al snel over mijn wangen, wat heb je het prachtig op papier gezet!
    Iedereen die hulp nodig heeft verdient een Clara, die niet alleen een geweldige hulpverlener is, maar vooral een heel lief Mens. Clara ik ben heel trots op je XXX Marga

  11. Beste Clara,
    Bedankt voor jouw bijzonder openhartige verhaal; ik ben onder de indruk van jouw openheid en daadkracht tezamen.
    Ik zou heel graag mogelijk jouw mailadres willen hebben, om verder in contact met je te kunnen komen, omdat ik vanuit professionele achtergrond een zelfde weg overweeg. Ik zou heel graag eens om tafel willen om gedachten hierover uit te wisselen!
    met vr groet, Anna

  12. Na mijn psychose in 2000 kreeg ik de diagnose bipolair. Ik heb vervolgens mijn promotietraject weer op kunnen pakken. Ging ongeveer gelijk op met mijn psychiater, die ook aan het promoveren was! Vier jaar later mocht ik mijn boekje verdedigen. Ik ben gepromoveerd in de natuurkunde. Inmiddels ben ik verder gegaan en doe ik andere dingen, maar ik wil maar zeggen dat alles mogelijk is.
    Ik ben heel blij dat er mensen. “met ervaring” in de zorg werken, zoals jij, die mensen hoop kunnen bieden . Gelukkig zijn er steeds meer anderen (zoals mijn psych van destijds) die die boodschap ook uit willen dragen. Hopelijk breidt zich dat alleen maar uit.

  13. Wauw! Wat heb ik een respect voor jouw doorzettingsvermogen! Gaaf om te lezen wat je allemaal hebt bereikt door dicht bij jezelf te blijven en hoop en geloof te blijven zien in anderen. Ook mijn wens is dat er meer ruimte komt voor ervaringsdeskundigen (op welk gebied dan ook) in de hulpverlening!

  14. Hoi Clara, misschien weet je nog wie ik ben maar echt uitmaken doet dat niet . Wat een prachtig blog heb je geschreven. Zet aan tot nadenken en reflectie. Bedankt daarvoor. Ik denk dat je hiermee een extra slinger gegeven hebt aan de beweging die gaande is!
    Hartelijke groet, Jacqueline van Doeland.

  15. Dank voor je dappere en openhartige verhaal, Clara. Hopelijk draagt dit ertoe bij dat het krampachtige onderscheid tussen ‘gek’ en ‘normaal’ wordt opgeheven. Iedereen kan ziek worden, ook een hulpverlener. En doordat je kunt putten uit je eigen ervaringen, zul je waarschijnlijk een betere hulpverlener kunnen zijn dan iemand die alles alleen maar uit de boeken heeft. Nogmaals hulde!

  16. Dag Clara, helder en moedig verhaal. Ook hoopgevend.
    Het dogma psychose = eeuwige handicap en kwetsbaarheid geldt niet.
    De stigmatisering zelf roept mede de slechte prognose op.
    Maar neoliberaal beleid en slepende crisis zijn wel een stoorzender..
    De te vlotte ggz reorganisatie, nog onvoldoende fijnmazige ambulante voorzieningen in en buiten de GGZ (zoals beschutte woon, werk, dagbestedingsplekken).
    De ggz kan niet alle (goede en gezonde sociale rollen voor iemand) leveren om dat het slechts een deel van de maatschappij is.
    Mantelzorgers worden belangrijker – door de bezuinigingen en vergrijzing en ontgroening. iedereen zal meer zelf moeten doen. Degene die dat niet goed kan loopt meer kans op drop out. Dat is ook al merkbaar maatschappelijk; de ‘onderkant’ wordt groter. Geen fraai beeld.

    Ik ben begonnen met een boekenserie (6 stuks) voor partners van psychiatrische patiënten.
    Ik werk nu aan ‘Help, mijn partner heeft een psychose!’
    Ik vind jouw verhaal een inspirerend en illustratief voorbeeld.

    Op http://www.help-mijn-partner-heeft-een-depressie.nl/ staat mijn 1e boek (nov. 2014).
    Het is empowerment voor de partner en betrokkene zelf, met tips, tools en informatie.
    Een keertje praten ?
    Succes verder, groeten, Stef

  17. Dag Clara,
    Ten eerste ben ik verrast blij met je openheid over je psychosegevoeligheid, en dat je zo dapper bent je eigen weg te volgen, geweldig. Mensen zoals als jij kunnen een ontroerend voorbeeld zijn over de mogelijkheden na een psychose. Het wordt tijd dat een psychose door een andere bril wordt gezien.
    Jouw verhaal, je geschiedenis en wat je nu doet dragen bij aan een andere kijk op de psychiatrie.
    Ik denk dat de tijd rijp is zichtbaar te maken wat Vragers echt nodig hebben in plaats van een stempel die onnodige beperkingen oplegt. Hartelijk dank voor je openheid.
    Je vraagt of er meer hulpverleners zijn die een soortgelijke weg hebben bewandeld. Hier is er nog een.
    Ik kreeg in eerste instantie dezelfde diagnose als jij toentertijd, 1981. Ik zou niet meer kunnen werken enzovoort. Ik heb mijn eigen behandelplan in elkaar gezet, ging ermee naar de bedrijfsarts en de directrice van het ziekenhuis waar ik werkte. Ik werd ‘uitgelachen’ het zou niet haalbaar voor me zijn.
    Na een jaar werkte ik weer fulltime, ik kreeg veel hulp van collega’s, en rond mijn 28 ste heb ik me omgeschoold. Ik wilde geen gedrags-psycholoog zijn, maar integratief therapeut ECP omdat praten meer aansluit op het zelfbeeld en niet op het zelfgevoel. Ook ik zag en hoorde met gekromde tenen tijdens vergaderingen en op de werkvloer hoe sterk het vooroordeel was over mensen met een psychose. Machteloosheid, onwetendheid, het duurde lang voordat het soms doordrong dat we ook anders met Vragers om kunnen omgaan. Deze situatie was niet altijd even makkelijk voor mij. Een situatie waarin ik niet kon zeggen dat ik ooit psychotisch was geweest, maar wel wilde opkomen voor Vragers.
    Ik ben blij te horen dat er steeds meer hulpverleners uit de kast komen, elkaar een hand geven om uiteindelijk een andere kijk op de psychose te ontwikkelen.
    Hartelijke groet en veel succes, Monique de Heij Delft)

  18. Wat geweldig dat je zo veel doorzettingsvermogen hebt gehad om te komen waar je nu bent. En dat je jouw verhaal deelt. Ik heb jaren met cliënten in de GGZ samengewerkt en één van de schrijnende ervaringen was vaak dat mensen niet over hun psychotische ervaringen mochten praten. Terwijl het net zo goed deel uitmaakt van wie je bent. Persoonlijk denk ik dat dit vooral komt door het dunnen lijntje tussen ‘gek ‘en ‘normaal’, de (onbewuste?) angst van hulpverleners dat hen dit ook kan overkomen. Jij kunt met jouw ervaringen voor cliënten in de psychiatrie zoveel meer bijdragen. Chapeau!

    1. OK, Clara, we houden het op 2025 😉
      Ergens zal de wal (in de vorm van verhalen als van Traantje) het schip wel weer keren, denk ook ik.

  19. Beste Aad, ik snap wat je bedoelt, heb daar ook aan gedacht voordat ik mijn verhaal publiek maakte. Ik ben iets optimistischer. Vertrouw wat meer op de menselijke neiging te willen weten hoe dingen dan wel werken als er teveel uitzonderingen op de regel komen bovendrijven. …
    We zullen het zien in 2015!

  20. Zo moet het; vermeende waarheden voortdurend in twijfel trekken. Dat immers is de kern van wetenschap! En in die context is een ‘levend bewijs van te gemakkelijk waarheden’ een belangrijk element.
    Tegelijkertijd moet ik bekennen dat ik als product van de sixties beducht ben gebleven voor ‘repressieve tolerantie’; zeg maar kritiek doodknuffelen in plaats van werkelijk (her)integreren. Dat is uiteraard geen commentaar op de schrijfster, maar op hoe we met dit soort dingen, -inclusief de coming-outs van professionals -, omgaan.

  21. Fijn om zoveel bemoedigende en openhartige reacties te lezen. Het blijft stof geven tot nadenken en daar kan niemand slechter van worden… Dank, Clara Koek-Michels

  22. Dag Traantje, ik hoop dat je bij psycholoog nummer 5 iemand treft die weet dat rouw zich niet laat vangen in een stappenplan en kan aansluiten bij jouw verdriet en verhaal. Of dat je een andere ouder,ervaringsdeskundige vindt die jou kan steunen, waarbij je merkt dat het klopt als er gezegd wordt:ik begrijp wat u voelt…. Dank voor het delen, het is belangrijk!

  23. Ohh lieve Clara, ex kamergenoot en collega! Je hebt het gedeeld, je verhaal. Prachtig! We hebben het regelmatig over elkaars ” makken/krachten” gehad….. Ja de tijd is er rijp voor om te laten zien wat een pareltjes er ontstaan door/ dankzij(?) tegenwind.
    Je bent zo’n goede therapeut en eigen ervaring kan je hierbij gelukkig benutten.
    Clara/ repelsteel haha, ik ben trots op je.
    Dikke knuf Hildi

  24. Het klimaat in de ggz verandert voortdurend Clara. In de jaren 70 was je misschien wel in een therapeutische gemeenschap beland, met collega academici als mede-patiënten en een zweverige academische staf met ideeën uit de toen populaire wereld van de anti-psychiatrie. Die hadden vast gevonden dat je een psychose moest laten “bloeien”.
    Tegenwoordig slikt geen verzekeraar dat.

  25. Dank voor het delen van jouw verhaal. Ik zou zo graag willen dat er wat breder gekeken werd binnen de GGZ instellingen. Nadat mijn zoon een einde aan zijn leven maakte heb ik verschillende psychologen bezocht, waarvan de laatste een psychologe was bij een GGZ instelling. De betreffende dame wilde de therapie niet voortzetten omdat ik niet meewerkte volgens de richtlijnen van GGZ. Het enige waar ze mee bezig was was theoretisch geleuter…..alles volgens het boekje. En maar zeggen “ik begrijp uw gevoel helemaal, maar…….”. Ze KON mijn gevoel helemaal niet begrijpen omdat ze geen ervaringsdeskundige was / is. En uit haar “maar….” kon ik gelijk opmaken dat ze mijn gevoel niet serieus nam en alleen het stappenplan voor rouw volgde. Tsja….ik voldoe niet aan dat theoretische stappenplan. Er moet tussen therapeut en cliënt een vertrouwensband ontstaan en door haar “maar…..” was die band gelijk gedoemd te mislukken. Zij was mijn 4e psycholoog. Bij degene die ik daarvoor bezocht heb paste ik ook niet in het plaatje en ik werd iedere keer geadviseerd ( nadat ze in mijn bijzijn in boeken zaten te kijken voor het hoe en wat ) om toch maar naar een deskundiger psycholoog te gaan. Ik heb binnenkort een afspraak bij psycholoog nr 5 en hoewel ik niemand mijn ervaring gun, hoop ik dat het een ervaringsdeskundige zal zijn die begrijpt waar ik over praat ipv alleen maar theoretisch onderlegd is.

  26. Als huidige collega van Clara kan ik melden dat zij door al haar ervaringen op welk gebied dan ook een zeer vakkundig maar vooral een zeer betrokken collega is!
    Daarnaast met een dusdanig verfrissende kijk op situaties die ik niet zou willen missen binnen ons team en ook al onze cliënten gun. Dank daarvoor, San

    1. Sandra Bakker, collegiale collega’s in de zorg begint sinds de verzakelijking schaars goed te worden, maar ze zijn er nog wel zie ik!

  27. Het zou eigenlijk niet nodig moeten zijn een slag om de arm te houden voor psychische en/of andere ervaren beperkingen op je CV. Helaas is de praktijk nog weerbarstig als het gaat om stigmatisering van mensen. In je blog is op een (h)eerlijke wijze te lezen dat ondanks je verleden jij je mannetje wel gestaan hebt binnen het GGZ-systeemdenken en werken. Ik zie in je blog een beeldspraak van jou als goed gebakken en gegaarde hamburger die, aan alle zijden goed ingebed met mayo, ketchup, ui, ananas en kropsla zich lekker voelt tussen de twee helften brood genaamd GGZ en klant (lees: de mens met beperkte mogelijkheden die dbc’s als inkomsten genereert).
    Op het moment dat iemand zijn/haar tanden zet in dit figuurlijk goed bereidde broodje hamburger, dan ben je gedoemd je houvast te verliezen en te gaan schuiven richting de kant waar het minste druk staat/komt. In deze beeldvorming zou dat de kant van de mens als klant kunnen zijn, ware het niet dat voor jou (als ervaringsdeskundige) de minste druk zat/zit aan de meegaande zijde van de GGZ-collegae en niet die van de betreffende mens. Als hulpverlener en deelnemer aan het (F)(R)ACT team zul je dus van goede huize moeten komen je daarin staande te houden en het belang van de mens als eigenaar van zijn/haar zorg altijd voorop te kunnen stellen.
    Gelukkig lees ik in je blog dat je daar zoveel als mogelijk goed in hebt kunnen redden ten faveure van de mens die daar op mocht rekenen. De combinatie hulpverlener en ex-cliënt en ervaringskundige blijken uit jouw blog een hele goede en sterke combinatie te zijn. Chapeau daarvoor.

    Uitgaande van de tendens dat minimaal een op de vijfentwintig mensen psychische en/of psychiatrische beperkingen kent, krijgt of achter zich heeft, kan iedereen zich voorstellen dat (bijvoorbeeld in een FACT-teamvergadering) er gemiddeld 1:4 van de aanwezigen tot deze groep hoort.
    In termen van een grote meubelgigant kun je stellen dat “De Bennie” wel een hele grote kast moet zijn waar nog veel collegae van jou zich verschuilen. De oneliner “Uit de kast komen” zou hier op zijn plaats zijn voor veel hulpverleners binnen GGZ en daarbuiten.

    Wat zou het toch heerlijk zijn om vanaf het begin van ieders carrière niet in de spreekwoordelijke kast te hoeven gaan, maar gewoon naast elkaar als mensen te kunnen werken en zo nu en dan voor eigen welzijn te kunnen beschikken over een prachtige, krachtige vitrinekast met doorzichtig glas.

    Afgelopen decennia heb ik aan den lijve mogen ervaren hoe het leven is binnen je mogelijkheden, met eigen regie en het mogen zijn als mens tussen mensen. Mensen die gebruik willen maken van hetgeen jij als mens voor hen kunt betekenen. Mensen die zich bewust zijn van hun eigenverantwoordelijkheid betreffende gedrag en gezondheid en daarbij hun in de mens van nature aanwezige kracht en mogelijkheden optimaal inzetten voor hun welzijn.

    Bedankt voor jouw blog, waarvan ik met plezier en belangstelling kennis heb genomen.

  28. Ik houd ervan als mensen blijven doen wat zij zelf voelen wat het juiste is.
    Ondanks de jarenlange onderdrukking en meningsverschillen ben jij overeind blijven staan.
    Jij hebt mij geïnspireerd, bedankt voor dit mooie verhaal!

  29. Bedankt voor je prachtige en krachtige verhaal. Ik begin nu eindelijk op mijn 38e in te zien wat er wel allemaal mogelijk is, positieve verhalen van andere ervaringsdeskundigen helpen daar heel goed bij.

  30. Mooi verhaal. En wat een geluk dat de geheime diensten tegenwoordig IEDEREEN in de smiezen houden, dan voel je je niet tenminste geen uitzondering meer. We kunnen immers allemaal op enig moment ontsporen.

  31. Waardevolle en moedige blog! En ook mooie reacties van anderen met hun verhaal. Gelukkig is er net ook dit boek uit, dat mooi aansluit bij deze thema’s: psychotherapeutische psychiatrie door M Thunissen en F Milders, menselijke maat in praktijk en wetenschap!

  32. Dank voor deze herkenbare bijdrage, voor de posititie die je inneemt om cliënten beter te doen herstellen, de rekening die je daarvoor betaald, voel je gesteund door al die ervaringswerkers binnen teams, veelal welkom, maar met een lastige opdracht herstel op de kaart te krijgen en te houden, ook op momenten dat niemand dit nog ziet.
    Dank!

  33. Prachtige bijdrage, alsof je mijn ervaringen met de omgang van een kwetsbaarheid, krijgen van hulp, en sociale gevolgen (Stigma) beschreef. De inspanning die het kost om vanuit je rol als ervaringswerker binnen een team van regulier opgeleide en veelal vanuit medisch model denkende collega’s de herstelgerichte wijze strategisch inzet, wetende dat het systeem je als een soort van bedreiging ervaart van de op productie gerichte machine. Natuurlijk zie je onder je teamleden dat men met wisselende belangstelling jouw op herstelgerichte bijdragen volgt. Daarbij alle ruimte biedend, echter het factbord maakt opnieuw duidelijk dat hulpverleningsdoelen de plekken van de clientdoelen hebben ingenomen, wachtend op een herstelgerichte omschrijving.
    Jouw bijdrage deed me nog denken aan mijn eerste opname, ik dacht werkelijk dat mijn leven voorbij was en mijn voorland bestond uit een chronische patientenrol zonder enige hoop, perspectief.
    Geholpen door mijn egenzinnige karakter ben ik met vallen en opstaan over een periode van 10 jaar kunnen herstellen. Daarbij geholpen door lotgenoten, maar ook enkele professionals, verpleegkundigen, psychiaters, psychologen, managers die afweken door mijn doelen, wensen, dromen en verlangens, prominent binnen de behandeling een plek te gunnen.
    Andere professionals die mij vooral herrinderden aan hun hulpverleningsperpectief op mijn mogelijkheden hebben mijn drive om op mijn eigen kompas te vertrouwen alleen maar versterkt. Dankzij de psycholoog die mij vezekerde dat mijn wens tot een studie psychologie gedreven werd door hetgeen alle manisch-depressieve mensen gemeen hadden, dat zij allen de lat te hoog legden . Uitgaande van mijn idee dat als mensen uniek zijn ik mogelijk ook meer uniek in relatie tot mijn migelijkheden zou kunnen kiezen. Daarop nog vanaf de gesloten afdeling mijn eerste module bij de Open Universiteit afgesloten met een 9 . Empowerment in uitvoering, met dank aan deze psycholoog, mogelijk was ik nooit tot deze studie gekomen door zijn bijdrage!

  34. Mooie ontwikkeling, een geweldige combinatie van ervaringdeskundigheid en van werken als een professional.
    Prachtig dat je dit kan inzetten in een behandel, coachingscontact. Leuk omte lezen.
    Zelf merk ik ook een veranderend tijdperk, waarin je meer open kan spreken over je psychose gevoeligheid. Mijn ervaringen met stemmen horen, beelden zien, een aanwezigheid voelen van wat, heb ik zelf destijds niet als heftig ervaren. Ik ben er niet ziek van geworden. Heb het desondanks in die tijd toch ook nooit aan collegea durven vertellen. Een uitzondering daargelaten. Als ik hier nu over vertel tegen collegae, kijkt niemand hier meer echt raar van op. Althans niet dat ik merk. Aan de andere kant zien sommige collegae schizofrenie nog steeds als een ziekte waar je niet vanaf kan komen. Ik geloof zeker dat dit soort verhalen helpend zijn. Men weet gewoon niet beter. Dank je wel.

  35. Wie heeft geen behoefte aan vrijheid en vertrouwen? Jij laat zien dat het daarom gaat. Jouw moed kan veel anderen bemoedigen. Proud to be your sister.

  36. Wat een mooi verhaal van deze dappere collega! Ik hoop dat we binnen de psychiatrie steeds meer gebruik zullen maken van ieders eigen ervaringen met psychiatrische kwetsbaarheden. Het opent het gesprek, biedt gelijkwaardig en laat mensen praten over hun verhaal. En dat is zo belangrijk in het proces naar acceptatie en herstel. Doe mij maar een behandelaar of hulpverlener met eigen ervaring!

  37. Moedig verhaal. Schrijnend hoe je je kwaliteiten hebt moeten verstoppen omdat ze als ongeschiktheden werden gezien. Gelukkig is er veel aan het veranderen in de ggz, maar we zijn er nog niet. Ik heb je verhaal getwitterd.

  38. Dank je wel,
    Gert jongetjes,
    “Life is not about waiting for the storm to pass, it is about Learning to Dance in the Rain.”

  39. Met verwondering heb ik jouw * uit de kast komen gelezen. Dank voor het delen = helen.
    Ik gun iedereen een psycholoog of werker in de ggz met zo’n gat in haar/zijn cv. In dat gat kan empathie en doorzettingsvermogen ingevuld worden.
    Dat je plezier in je leven/werk met je collega’s en patiënten blijft houden, dat wens ik je toe.

  40. Bedankt voor het delen van je verhaal Clara! Respect voor je volhardendheid. Ongelooflijk knap dat je je staande hebt weten te houden in een omgeving waarin jouw opvattingen haaks stonden op die van collega’s en je moest zwijgen over je verleden. En knap dat ‘het wéér gelukt is’, dat je nu ook kunt stoppen met de angst voor stigmatisering. Uit ervaring (iets andere situatie) weet ik hoe bevrijdend dat kan zijn. Hartelijke groet, Bea

  41. Beste Clara,
    Ik zou zeggen : hoera….er komt er weer één over de brug! Denk dat je opgelucht moet zijn nu!
    Heb in het verleden altijd moeten vechten om iemand toch aan te kunnen nemen. Collega’s zeiden direct nee als er ook maar iets van depressie werd genoemd. Laat staan ” psychose”. ( ik werkte in de verpleeghuiszorg)
    Hoop dat jouw bijdrage weer een goede stap is voor deze “missie” ! Herstel bestaat!
    Hartelijke groet, Else

  42. Met ingehouden adem gelezen. Wat een prachtig, want eerlijk en open, maar ook stoer en warm (in hoe je over jouw visie op je werk en het hulpverlenersschap) verhaal over je leven en hoe je aankijkt tegen je vak. Indrukwekkend. De ggz kan juist jou en mensen met soortgelijke verhalen zo goed gebruiken. Dank voor het delen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *