Main content

Lotje Lomme schrijft voor PsychoseNet een bijzondere serie verhalen over bekende mensen met een psychische kwetsbaarheid.

Maarten Biesheuvel (1939 – 2020) is een Nederlandse schrijver. Hij schreef verschillende boeken en een terugkerend thema in zijn werk waren zijn opnames in ‘het gekkenhuis’. Hij was bipolair. In 1966 werd hij voor het eerst opgenomen worden en dat ging af en aan tot 2017.

In de jaren ’40 van de twintigste eeuw gaf de Nederlandse schrijfer Fré Dommisse al lezingen over haar ervaringen als psychiatrisch patient

Ze schreef over de schaamte, de afzondering en de eenzaamheid in haar autobiografie ‘Krankzinnigen’ uit 1929. Zij probeerde al de kloof tussen de samenleving en de psychiatrie te dichten.

In de jaren ’60 was er al een groeiende beweging van mensen die kanttekeningen plaatsten bij de gang van zaken in instellingen

Jarenlange opsluitingen zonder perspectief of eigen inbreng zijn lange tijd de norm geweest. Onder invloed van de hippie beweging gingen mensen zich afvragen: wat is eigenlijk normaal gedrag?

Boeken verschenen in de jaren ‘60 zoals ‘Ik heb je nooit een rozentuin beloofd’ en ‘one flew over the cuckoo’s nest’ welke later werd verfilmd door Stanley Kubrick. Psychiatrische patiënten kwamen in woonwijken terecht en er is door die beweging zeker wel een humanisering van de behandeling tot stand gebracht.

In de jaren ’80 kreeg Nederland dus een nieuwe literaire vertegenwoordiger uit de psychiatrie

In de verhalen die voor het eerst uitkwamen in de jaren ’80 vertelt hij komische, absurde, ontroerende en menselijke verhalen uit de GGZ. Hij brak daarmee een lans voor psychiatrische patiënten.

Hij schreef over depressie en waanzin op een manier dat mensen zich er in konden herkennen. Daardoor werden mensen aan het denken gezet over wat ‘gek’ eigenlijk is. Het stigma dat de samenleving aan psychiatrische patiënten plakte is daarmee wel bijgesteld.

Biesheuvel won zelfs land’s grootste literaire prijs: De Pc Hooftprijs

Het is de moeite waard één van zijn verhalen te lezen die onlangs zijn gebundeld in ‘Verhalen uit het gekkenhuis’. Zijn korte verhalen zijn erg toegankelijk en kun je lezen in de bus of terwijl er een (klein)kind om je heen dartelt. Recensent Onno Blom selecteerde een beste vijf voor de Groene Amsterdammer. Hij schreef: ‘Voor iemand die zo angstig is, is hij een heel moedig schrijver’.

Inmiddels is het beeld dat Biesheuvel schetst door de tijd ingehaald en is de GGZ erg veranderd. Het is vooral minder traag geworden. Maar heb je wat vertraging nodig, dan is het lezen van zijn verhalen aan te bevelen.

“Verbaasd, verwonderd, verbijsterd ga ik door het leven.”


Lotje Lomme is getrouwd, moeder van twee kinderen en werkt als docent Italiaans.

Andere verhalen uit de serie ‘Verhalen van buiten’ zijn:

Illustratie: Femke van Hemert
  • Deel deze pagina:

Reacties:

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *