Luister naar de song die Carlijn Mol over deze blog maakte:
Steeds opnieuw hoor je hetzelfde verhaal. Iemand gebruikt al jaren antipsychotische medicatie. Het helpt, tot op zekere hoogte. Maar er zijn ook bijwerkingen. Gewichtstoename, afvlakking, vermoeidheid, het gevoel jezelf kwijt te raken. Op een dag ontstaat de wens om te minderen of te stoppen. Niet impulsief, maar na lang wikken en wegen. En dan begint het echte probleem.
Niet het stoppen zelf, maar de reactie erop.
Spanning tussen begeleiding en eigen regie
In veel zorgsettings wordt afbouwen nog steeds gezien als een risico dat je moet vermijden, in plaats van een realiteit waar je zorgvuldig mee om kunt gaan. De vraag is vaak niet: wat heb jij nodig om dit veilig te onderzoeken, maar: waarom zou je dit willen. Alsof stoppen vooral een teken is van ontrouw aan het behandelplan, of gebrek aan inzicht. Terwijl onderzoek en ervaring iets anders laten zien. De meeste mensen stoppen ooit. Vaak meerdere keren. Dat gebeurt niet zomaar.
Voor veel mensen is stoppen geen statement tegen de zorg, maar een poging om hun leven leefbaar te houden. Bijwerkingen stapelen zich op. Functie en identiteit komen onder druk. De wens om meer regie te voelen groeit. Dat zijn geen randzaken, dat zijn kernvragen van herstel. Toch worden ze vaak ondergeschikt gemaakt aan een abstract risico op terugval.
Daar zit een fundamentele spanning. Zorgverleners denken vaak in populaties, richtlijnen en gemiddelden. Mensen leven in hun eigen lichaam, met hun eigen geschiedenis en prioriteiten. Wat voor de één een acceptabel risico is, is voor de ander onverdraaglijk. Dat verschil kun je niet oplossen met een algemeen advies voor of tegen stoppen.
Samen beslissen is fundamenteel
Wat wel kan, is het gesprek serieus nemen. Niet beslissen voor iemand, maar samen verkennen. Delen wat bekend is over risico’s, maar ook erkennen wat we niet weten. Ruimte maken voor twijfel. En vooral: betrokken blijven, ook als iemand een andere keuze maakt dan jij als professional zou doen.
In sommige landen, zoals Noorwegen, is dat inmiddels wettelijk vastgelegd. Mensen hebben daar recht op begeleiding bij afbouwen, ook als de behandelaar het er niet mee eens is. Er bestaan gespecialiseerde teams die helpen met langzaam, flexibel en zorgvuldig verminderen. De eerste ervaringen laten zien dat dit niet leidt tot chaos of massale terugval, maar tot meer vertrouwen en betere samenwerking.
Dat vraagt een andere houding. Niet alles dichtregelen uit angst, maar het principe van waardig risico nemen serieus nemen. Erkennen dat herstel niet betekent dat je elk risico uitsluit, maar dat je leert omgaan met onzekerheid, met steun.
Maak ruimte voor verschil!
Misschien is de belangrijkste vraag dan ook niet of stoppen verstandig is, maar hoe we omgaan met verschil. Verschil in waarden, in tolerantie voor risico, in wat iemand belangrijk vindt in het leven. Als zorg daar geen plek voor heeft, haken mensen af. Als zorg meebeweegt, blijft het gesprek open.
En juist dat gesprek, eerlijk, gelijkwaardig en volgehouden, is misschien wel de beste bescherming die er is.
Meer lezen van Jim van Os?
Meer lezen over Stoppen met medicatie?
- Veilig afbouwen of stoppen met je medicatie – 33 tips – Info van PsychoseNet
- Miligram voor miligram – over medicatie afbouwen
- Afbouwmedicatie – Meer info van Vereniging Afbouwmedicatie
- Samen beslissen bij medicatie afbouwen – Info van PsychoseNet
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Vereniging Afbouwmedicatie
De Vereniging Afbouwmedicatie is te allen tijde bereikbaar om met je mee te denken. Ook als je vragen hebt over deelbaarheid van pillen of andere praktische vragen rondom het afbouwen van medicatie.
Mail je vraag naar: info@verenigingafbouwmedicatie.nl
Geef een reactie