Main content

Bijwerkingen antipsychotica verschillen per medicijn én per persoon. In het begin zijn bijwerkingen vaak heftiger en is de werking van de medicatie nog niet optimaal. Het kan een aantal weken duren voor de medicatie het gewenste effect heeft. Bespreek bijwerkingen altijd met je behandelaar.

Hieronder vind je de meest voorkomende bijwerkingen van antipsychotica. Kijk voor meer informatie over een specifiek middel in de bijsluiter, op apotheek.nl of onze antipsychotica vergelijkingstool.

Bijwerkingen zijn:

  • Stijfheid en trillerigheid
  • Rusteloosheid
  • Bewegingen van de kaak, lippen en tong
  • Seksuele problemen door hormonale veranderingen
  • Vermoeidheid en traagheid
  • Gewichtstoename
  • Een hoger risico voor het krijgen van suikerziekte
  • Seksuele problemen door hormonale veranderingen
  • Constipatie
  • Droge mond
  • Wazig zicht

Er zijn ook psychische bijwerkingen van antipsychotica, zoals:

  • Depressieve gevoelens
  • Gebrek aan motivatie, apathie
  • Problemen in aandacht/concentratie
  • Soms kunnen er ook paradoxale reacties optreden zoals agitatie en psychose

Zogenaamde ‘atypische’ ofwel tweede generatie antipsychotica hebben niet minder vaak bewegingsproblemen als bijwerking in vergelijking met de oudere generatie antipsychotica, hoewel dit vroeger wel werd beweerd. Het vermeende verschil in bewegingsstoornissen lijkt vooral te maken te hebben met het feit dat tweede generatie antipsychotica gemiddeld lager worden gedoseerd dan de oudere, eerstegeneratie antipsychotica. Bespreek het met je arts als je last hiervan hebt. Houd sowieso de werking en bijwerkingen van je medicatie goed in de gaten. Een goede manier om dit te doen is af en toe de antipsychotica checklists in te vullen en/of gebruik te maken van de PsyMate. Dit is zeker een goed idee wanneer je dosering wordt verlaagd of als je overstapt op een ander middel.

Krijg je antipsychotica voorgeschreven en gebruik je wel eens alcohol en/of drugs? Ben je er van bewust dat deze middelen sommige bijwerkingen (flink) kunnen verminderen of juist versterken.

Metabool syndroom

Dat antipsychotica vaak bijwerkingen hebben is algemeen bekend, maar dat het ook kan leiden tot het ontstaan van diabetes type 2, obesitas en verstoringen van de vetstofwisseling is relatief onderbelicht. Deze klachten samen worden ook wel het metabool syndroom genoemd.

Lees meer over het metabool syndroom.

Dopamine Supersensitivity Syndrome of oppositional tolerance

Artsen vermoeden dat sommige mensen ‘supergevoelig’ worden door het langdurig gebruik van antipsychotica, in de zin van dat het brein probeert te compenseren voor de effecten van de antipsychotica waardoor de onderliggende psychosegevoeligheid juist kan toenemen. Tekenen van dit ‘Dopamine Supersensitivity Syndrome’ of DSS, zijn: tardieve dyskinesie (onwillekeurige bewegingen van tong, mond, ledematen), steeds vaker psychotisch ontregeld raken na kleine stressoren of na een paar dagen medicatie vergeten, steeds meer antipsychotica nodig hebben om het effect te bereiken. Hoe je hier om moet gaan zie je hier bij onze afbouwtips. Meer onderzoek hiernaar is nodig. Goed om in je achterhoofd te houden als je antipsychotica gebruikt.

 Tip! Vergelijk diverse soorten antipsychotica en hun bijwerkingen met onze handige

Met onze antipsychotica vergelijkingstool kun je de bijwerkingen van diverse antipsychotica met elkaar vergelijken, zodat je een meer bewuste keuze kan maken welke medicatie je kiest. Handig en overzichtelijk!

Vergelijkingstool Antipsychotica - PsychoseNet

Biografie Jim van Os

Prof. dr. Jim van OsVoorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij is tevens verbonden als Visiting Professor Psychiatric Epidemiology aan het Institute of Psychiatry te Londen. Hij is sinds 2011 lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en werd in 2016 benoemd tot Fellow van King’s College London

Jim van Os werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Hij verschijnt sinds 2014 op Thomson-Reuter Web of Science lijst van ‘most influential scientific minds of our time’. In 2014 kwam zijn boek De DSM-5 Voorbij uit, en in 2016 het boek Goede GGZ! (samen met Philippe Delespaul e.a.)

Lees hier meer over Jim van Os. Of volg Jim op LinkedInFacebookTwitter en YouTube!

Externe informatie:

  • Pakwijzer.nl – Met de PAKwijzer kun je online testen welke antipsychoticum bij jouw voorkeuren aansluit.
  • Medicijngebruik.nl – Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik
  • Meldpuntmedicijnen.nl -Website waar medicijngebruikers goede en slechte ervaringen met medicijnen kunnen melden en inzien
  • Rijveiligmetmedicijnen.nl – Informatie over de invloed van medicijnen op het rijgedrag
  • Medicijnbalans.nl – Neutrale en objectieve informatie over nieuwe geneesmiddelen
  • Apotheek.nl – Informatie over specifieke medicijnen en bijsluiters

Lees meer over antipsychotica:

Lees verder over medicatie:

  • Deel deze pagina: