Main content

Bijwerkingen antipsychotica verschillen per medicijn én per persoon. In het begin zijn bijwerkingen vaak heftiger en is de werking van de medicatie nog niet optimaal. Het kan een aantal weken duren voor de medicatie het gewenste effect heeft. Bespreek bijwerkingen altijd met je behandelaar.

Hieronder vind je de meest voorkomende bijwerkingen van antipsychotica. Kijk voor meer informatie over een specifiek middel in de bijsluiter, op apotheek.nl of onze antipsychotica vergelijkingstool.

Bijwerkingen zijn:

  • Stijfheid en trillerigheid
  • Rusteloosheid
  • Bewegingen van de kaak, lippen en tong
  • Seksuele problemen door hormonale veranderingen
  • Uitblijven van de menstruatie
  • Vermoeidheid en traagheid
  • Gewichtstoename
  • Een hoger risico voor het krijgen van suikerziekte
  • Seksuele problemen door hormonale veranderingen
  • Constipatie
  • Droge mond
  • Wazig zicht
  • Hartkloppingen

Er zijn ook psychische bijwerkingen van antipsychotica, zoals:

  • Depressieve gevoelens
  • Gebrek aan motivatie, apathie
  • Problemen in aandacht/concentratie
  • Soms kunnen er ook paradoxale reacties optreden zoals agitatie en psychose

Zogenaamde ‘atypische’ ofwel tweede generatie antipsychotica hebben niet minder vaak bewegingsproblemen als bijwerking in vergelijking met de oudere generatie antipsychotica, hoewel dit vroeger wel werd beweerd. Het vermeende verschil in bewegingsstoornissen lijkt vooral te maken te hebben met het feit dat tweede generatie antipsychotica gemiddeld lager worden gedoseerd dan de oudere, eerstegeneratie antipsychotica. Bespreek het met je arts als je last hiervan hebt. Houd sowieso de werking en bijwerkingen van je medicatie goed in de gaten. Een goede manier om dit te doen is af en toe de antipsychotica checklists in te vullen en/of gebruik te maken van de PsyMate. Dit is zeker een goed idee wanneer je dosering wordt verlaagd of als je overstapt op een ander middel.

Krijg je antipsychotica voorgeschreven en gebruik je wel eens alcohol en/of drugs? Ben je er van bewust dat deze middelen sommige bijwerkingen (flink) kunnen verminderen of juist versterken.

Metabool syndroom

Dat antipsychotica vaak bijwerkingen hebben is algemeen bekend, maar dat het ook kan leiden tot het ontstaan van diabetes type 2, obesitas en verstoringen van de vetstofwisseling is relatief onderbelicht. Deze klachten samen worden ook wel het metabool syndroom genoemd.

Lees meer over het metabool syndroom.

Dopamine Supersensitivity Syndrome of oppositional tolerance

Artsen vermoeden dat sommige mensen ‘supergevoelig’ worden door het langdurig gebruik van antipsychotica, in de zin van dat het brein probeert te compenseren voor de effecten van de antipsychotica waardoor de onderliggende psychosegevoeligheid juist kan toenemen. Tekenen van dit ‘Dopamine Supersensitivity Syndrome’ of DSS, zijn: tardieve dyskinesie (onwillekeurige bewegingen van tong, mond, ledematen), steeds vaker psychotisch ontregeld raken na kleine stressoren of na een paar dagen medicatie vergeten, steeds meer antipsychotica nodig hebben om het effect te bereiken. Hoe je hier om moet gaan zie je hier bij onze afbouwtips. Meer onderzoek hiernaar is nodig. Goed om in je achterhoofd te houden als je antipsychotica gebruikt.

Antipsychotica Keuzetool

Aanrader! Vergelijk diverse antipsychotica en hun bijwerkingen met onze handige keuzetool.

Antipsychotica kunnen forse bijwerkingen geven. Dit verschilt per medicijn. Je kunt niet van tevoren voorspellen welk middel bij jou het beste zal werken, het is een kwestie van proberen. Gelukkig zijn de bijwerkingen van de verschillende medicijnen wat beter te voorspellen. Je kunt het beste kiezen op de bijwerkingen.

Met onze Antipsychotica Keuzetool kun je de bijwerkingen van diverse antipsychotica met elkaar vergelijken.

Pagina Antipsychotica Bijwerkingen Keuzetool

Dus je kunt wel kiezen op basis van bijwerkingen!

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Jim van Os werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.

Volg Jim van Os ook op LinkedInFacebookTwitter en YouTube of Wiki.

Wist je dat Jim van Os regelmatig nieuwe podcasts, mini-colleges en blogs plaatst?

  • Deel deze pagina: