Main content

Als dokter ben ik geschoold in de leer van de werking van het menselijk lichaam. Een creatie die zo kan intrigeren. Hoe meer je leert over de werking ervan hoe meer verwondering het oplevert. Verbazing over de perfecte samenhang tussen verschillende systemen. Hoe op het allerkleinste niveau in jou zaken afgestemd worden op elkaar.

Om het organisme maar in balans te houden. Vervolgens leer je wat er allemaal mis kan gaan binnen deze afstemming en hoe systemen dus ook ontregeld kunnen raken. De natuur tracht alles weer te balanceren. Soms lukt dat echter niet goed meer .

Een mooi voorbeeld is allergie

Het systeem staat feitelijk te scherp afgesteld en reageert al bij kleine prikkelingen buitenproportioneel sterk. Als roodharige man ben ik gezegend met een huid die erg gevoelig kan reageren op prikkels. Er is weinig voor nodig om het afweersysteem op tilt te brengen. Toename van doorbloeding naar het betreffende huiddeel. Allerlei cellen van het immuunsysteem die ter plaatse gaan regelen dat de indringers snel weer dienen te vertrekken door middel van allerlei chemische processen. Gevolg : een rode, gezwollen huid met veel jeuk.

Een allergische reactie

Nu is het bekend dat hierin een aanlegfactor meespeelt die je van nature meekrijgt en daarnaast doen de omstandigheden ook een flinke duit in het zakje. Zodra de huid droog is, slecht verzorgd wordt of te lang wordt bloot gesteld aan het zonlicht dan is de kans op zo’n reactie vele malen groter. Ook ongezond eten, te veel alcohol en weinig slaap maakt de huid gevoeliger en zal sneller zulke reacties doen ontstaan.

Stress is funest, daar reageert de huid vrij snel al op

In de jaren dat ik hier last van heb zijn de adviezen van anderen altijd wel betrokken geweest: “Smeer op tijd je huid goed in! Bescherm je huid goed tegen de zon! Vermijd even plekken die veel nare prikkels opleveren voor je huid!” Et cetera.
Ook tips hoe om te gaan met het feit dat ik even helemaal onder de bultjes zat waren niet ongebruikelijk: “Wat je ook doet, niet krabben, dat maakt het alleen maar erger!”

Dat maakt het alleen maar erger

Iedereen die wel eens forse jeuk heeft mogen ervaren weet hoe moeilijk dat is. En de tijdelijke opluchting als je toch even besluit wel je nagels te gebruiken, ongelooflijk. Helaas komt daarna al snel de spijt. De huid zet nog meer op. Naast jeuk zit je nu ook met pijn opgescheept en lijkt de jeuk zich zelfs nog verder uit te breiden. Begrip vanuit de omgeving alom als ik weer eens onder de eczeem plekken zat: “Jeetje, dat ziet er pijnlijk uit zeg, dat moet flink jeuken, arme jij!”

Het is me dan wel duidelijk dat m’n huid even verzorging nodig heeft

Bij iedere periode waarin dit fenomeen weer de kop op steekt weet ik inmiddels dat het verstandig is goed te smeren, de hele dag door, met vochtinbrengende crème. Mijn lijf goed te beschermen tegen het zonlicht en daarnaast vooral geen alcohol te drinken en goed op m’n ritme en leefstijl te letten. En al redelijk snel trekt de huid weer bij en kan het al wat meer verdragen. Niet leuk allemaal, maar er valt prima mee te leven.

Er valt prima mee te leven

Hoe anders verloopt dit als het gaat over mijn eigen psychische kwetsbaarheid. Waarvan me inmiddels steeds duidelijker is geworden dat het veel overeenkomsten heeft met mijn gevoelige huid. Zoals eerder al toegelicht heb ik een behoorlijke aanleg meegekregen voor mijn kwetsbare geest. Daarnaast doen omstandigheden ook hier een flinke duit in het zakje: stress is funest, evenals onregelmatig leven, slechte voeding, weinig slaap en te veel alcohol. Als smeermiddel heb ik inmiddels geleerd dat meditatie me erg helpt. Zo heb ik ook goed te luisteren naar wat mijn geest nodig heeft op het vlak van rust, reinheid en regelmaat.

Goed luisteren naar wat mijn geest nodig heeft

Tijdelijke bescherming door omgevingen op te zoeken die weinig prikkels geven helpt ook zeker. En als het dan eenmaal goed mis is, ook dan heb ik geleerd dat krabben niet helpt! Hoe meer ik me verzet en me er niet aan overgeef hoe sterker het zich lijkt uit te breiden. En het geeft vervolgens ook nog meer pijn. En als ik dan toch besluit te gaan krabben door bijvoorbeeld een avond me met vrienden in een drukke kroeg te begeven met net een biertje te veel dan is het even heel erg lekker om je wat beter te voelen maar al snel volgt de terugslag en val je nog dieper.

Krabben helpt niet

Adviezen uit de directe omgeving: “Doe maar even rustig aan, hou je sterk.” En: “Let goed op jezelf.”  Of minder helpend: “Verman jezelf joh! Kom op, iedereen voelt zich wel eens even wat minder. Richt je gewoon op wat je hebt.” Of: “Ik weet niet zo goed wat ik hiermee moet eigenlijk, ik wens je in elk geval veel sterkte!”

“Ik wens je in ieder geval veel sterkte!”

“Jeetje Jeroen, ik schrik hier nogal van. Wat ben je toch een gevoelige man!”, zijn soms ook reacties die mij ten deel zijn gevallen. Ik bedoel dit overigens niet oordelend, het is gewoon een constatering.
Daarnaast is mijn eigen oordeel ook behoorlijk anders op deze overmatige reactie van mijn geest: “Daar gaan we weer! Heb ik dan niets geleerd van al die therapie?” Tot: “Ik wil dit niet voelen, het moet weg!”

Langzaam aan begin ik het steeds meer in te zien

Het naleven van leefregels, rekening houden met de omstandigheden en vooral goed smeren mijn geest, helpt om beter in balans te blijven. Gevoelig blijft ie, dat weet ik inmiddels wel. Maar wat jammer toch dat het zo’n verschil maakt of je te maken hebt met een gevoelige huid of dat een gevoelige geest je parten speelt. Een pleidooi dus voor beter leren smeren, zoals huidartsen dat eerder al deden in de preventie tegen huidkanker. En waar staat het smeren dan voor binnen het land van de psychisch kwetsbaren? Ik ben erg benieuwd hoe anderen dat zien voor zichzelf…

 


Jeroen Kloet is psychiater en blogt op persoonlijke titel. Hij is initiatiefnemer van het Anti Stigma Café, een initiatief om stigma rondom psychische kwetsbaarheden te doen verminderen.

  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Ik herken het. Ik smeer mijn gevoelige huid in, om hem soepel te houden, eczeem te verzachten. Maar mijn geest smeren levert soms van binnen akelige reacties. Weten en voelen nu hoeveel geweld er op mij werd gepleegd als kind, levert een rauwe geest op, die nog steeds de wensen van de daders laat schreeuwen in mijn hoofd.

  2. Jeroen,

    Zeer mooi beschreven. Er is nog één stuk dat ontbreekt, als er een groot deel van het lichaam een allergische reactie heeft en krabben niet meer helpt. Dan is het goed te weten welke patronen er zijn. Zelf heb ik zeven psychoses gehad, met evenveel opnames. In de aanloop naar de psychose zie je vaak dezelfde patronen terugkomen. Ik ga me veel afzoneren, babbel veel in mijn eigen, ga tijdens het gewone babbelen van de hak op de tak springen….

    Het tweede patroon is dat ik tijdens de psychose met een manische fase verdrink in de projecten om de psychiatrie te helpen. Ik ben voor mezelf gaan kijken hoe dit komt, wat de diepere oorzaak is. Dan kom ik bij een trauma in mijn jeugdjaren (rond zeventien jaar). Er hebben zicht toen vijf psychoses op een tijdspanne van vier jaar voorgedaan. Dit heeft ervoor gezorgd dat ik van de hoogste richting ben afgezakt naar de laagste richting. Zo heb ik de kwaliteiten en kennis, die ik toen had nooit volledig in mijn ^professionele loopbaan kunnen benutten.

    Het derde patroon is dat ik ben gaan kijken welke eigenschappen maken bij mij dat ik wegzak in een psychose.
    Er zijn er twee indrukken van allerlei aard komen bij mij veel feller binnen en mensen beginnen ook snel hun problemen tegen mij te vertellen. Dit zorgt ervoor dat ik snel innerlijke spanning opbouw.
    Dan komen we tot een manier van hiermee om te gaan. (Jeroen heeft hiervan schitterende voorbeelden gegeven.

    Dus ik ben blij dat ik zelf-analyse gedaan heb en weet welke patronen de opstap naar een opname maken, welke eigenschappen psychosegevoelig zijn, waar een stuk trauma voor mij ligt.

  3. Jeroen,

    Knap geschreven, je hebt al vele zaken aangehaald, die je in het dagelijks leven gebruikt om om te gaan met je psychische kwetsbaarheid.

    Zelf heb ik een virtueel rugzakje aan. Wat zit daar in? Door zelf-analyse heb ik ontdekt dat er voor een opname steeds een bepaald patroon voorkomt (me veel terugtrekken op mijn kamer, tegen mezelf babbelen, gejaagd babbelen en van hak op tak springen tijdens conversaties). Tijdens de psychoses zelf zit ik met ongelofelijk veel projecten in mijn hoofd om de psychiatrie te helpen. Onderliggend aan deze projecten zit een jeugdtrauma waarbij ik het gevoelen heb niet ten volle mijn kwaliteiten heb kunnen benutten (van de hoogste richting in het middelbaar afgezakt naar de laagste richting).

    Dus in mijn virtueel rugzak zit het inzicht welke eigenschappen naar een psychose leiden (indrukken komen bij mij veel feller binnen), ik weet welke alarmsignalen er zijn (gedragingen, die een voorbode zijn naar een psychose) en ik weet welk proces er zich afspeelt tijdens psychose (tientallen projecten).

    Doordat je dit allemaal weet, voel je ook veiliger in het dagelijks leven. Als je dan de tips, die jezelf aangeeft, gebruik in het dagelijks leven kom je er wel. Natuurlijk echt makkelijk is het niet want de psychose blijft toch ergens op de achtergrond aanwezig.

  4. Jeroen, je hebt al heel wat oplossingen aangereikt om te leven met een psychische kwetsbaarheid. Als je de reden en het patroon, dat op een gegeven moment naar een opname leidt ontdekt, sta je nog sterker.
    In mijn jeugdjaren heb ik vijf psychoses na elkaar gehad, hier heb ik een stuk trauma aan over gehouden doordat ik mijn talenten en vaardigheden niet heb kunnen gebruiken. (van de hoogste studierichting moeten afzakken naar de laatste studierichting. Wat zie je nu in de psychose van 2015 en 2017. Ik had ongelofelijk veel projecten in mijn hoofd om de psychiatrie te veranderen. Wat denk je dat de onderliggende reden? Juist het trauma van in mijn jeugdjaren.

    Veel in mezelf praten, van de hak op de tak springen met uitleg te geven, veel terugtrekken zijn gedragingen, die je in de aanloop naar een opname ziet.

    Hoe los ik dit op? Ik probeer ook een regelmatig leven te leiden, maar probeer te focussen op het possitieve. Bovendien weet ik door zelf-analyse van dit zijn alarmsignalen en dit is de onderliggende reden.
    Dat het gemakkelijk is, hoor je mij niet zeggen. (www.ervaringpsychose.be)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *