Fotocredits: Pixabay; B_Me
Het leven na een psychose kan enorm ingewikkeld zijn. Het is een periode waarin je probeert te begrijpen wat er is gebeurd en wie je zelf nog bent. Ally schrijft in haar blog over deze ervaring, waarin het gevoel dat de wereld ondertussen gewoon doorgaat zwaar kan wegen tijdens het herstel.
Het moeilijkste aan een psychose is niet het overleven ervan, maar het leven erna. Drie jaar lang zijn er momenten geweest dat ik nachtenlang wakker heb gelegen. Ik viel altijd al moeilijk in slaap, maar nu ben ik me ervan bewust dat slaaptekort kan bijdragen aan het ontwikkelen van een psychose. Dus als ik de dag erna verplichtingen heb, voel ik me nog meer verplicht om zo snel mogelijk in slaap te vallen. Maar zo werkt het helaas niet.
’s Nachts word ik wakker omdat ik een nachtmerrie heb gehad. In die nachtmerrie werd ik psychotisch – in mijn droom verloor ik zelfs het contact met de realiteit.
Stigma op de werkvloer
Op werk krijgt een collega de deur van zijn kamer niet open. “Ik ben toch niet gek?” hoor ik hem zeggen. Op dat moment word ik teruggebracht naar het moment waarop ik psychotisch begon te worden en het me niet lukte om een deur van het slot te krijgen en open te doen. Op werk wuif ik de ongemakkelijkheid die mijn lichaam bekruipt snel weg. Niemand hier weet dat ik ooit psychotisch ben geweest, dat ik weet wat dat inhoudt, en dat wil ik zo houden.
Mijn manager gebruikt meermaals ‘schizofreen’ als bijvoeglijk naamwoord om iets als ‘chaotisch’ te duiden. In mijn hoofd denk ik dat je juist chaotisch bent als je het woord schizofreen zo uit de context durft te halen. Op dat moment probeer ik andere bijvoeglijke naamwoorden te bedenken die de lading dekken, want ‘schizofreen’ wil ik niet gebruiken.
Alles gaat door…
Dit is de periode na mijn psychose, en na enkele jaren durf ik erop te vertrouwen dat ik niet zomaar weer psychotisch word. De radar voor gevaar gaat dus iets minder luid werken. En dan ben ik me meer bewust van mijn omgeving. De collega’s die ik leerde kennen, zijn inmiddels vertrokken en begonnen aan een andere baan. Ik heb geen contact meer met studiegenoten met wie ik nog een keer ‘af zou spreken’ voordat ik de allesverwoestende psychose doormaakte.
Mijn ouders lijken opeens veel ouder, chaotischer, ongelukkiger. Ik ben opeens niet meer de jongste van het gezin, in zekere zin, want mijn ouders zijn ook grootouders geworden. Bijna al mijn vrienden zijn getrouwd, verloofd, wonen samen of hebben een kind. Where’d all the time go?
Inmiddels begin ik steeds meer te beseffen dat ik veel bezig ben met het herstellen van een psychose – zoveel dat ik niet meer dezelfde mijlpalen kan bereiken als mijn leeftijdsgenoten nu. Veel energie gaat onbewust verloren aan het managen van het gevaar dat in mijn hoofd zit en aan het zo normaal mogelijk proberen over te komen en te leven.
Het hervinden van mijn identiteit
Maar ik mis de echte ik. En ik mis mensen die de echte ik, de volle ik, inclusief de ik die een psychose heeft doorgemaakt, kennen, omarmen en ernaast staan. De ik van vóór de psychose bestaat niet meer, en de ik die genoeg vertrouwen in zichzelf heeft opgebouwd, bestaat nog niet. Dat deel is heel moeilijk naar buiten te brengen, omdat het vaak echt niet wordt begrepen.
Op zulke momenten besef ik hoe afschuwelijk een psychose is. Niemand wil het, en het is ook geen vanzelfsprekendheid dat je het meemaakt in je leven, zodat je er toch dichtbij durft te staan – zoals bij het verliezen van een (groot)ouder. Het gaat verder dan het voorstellingsvermogen van de meeste mensen, hoe het is om het zelf mee te maken. Ik kan me nu ook weer moeilijk voorstellen hoe het is om psychotisch te zijn, tenzij ik er een nachtmerrie over heb.
Ik ben ook dankbaar
Maar kan een psychose ook mooi zijn? Op een punt ben ik de psychose ergens dankbaar en voel ik me nederig. Ik heb meegemaakt hoe het is om zo ziek te zijn dat je er niet meer helemaal bent. Ik was zelfs een beetje dood (ik dacht dat ik echt doodging).
Toen ik eruit kwam, wist ik elke dag: dit is het leven, elke dag opnieuw. En dat je er maar één hebt. Ik ben dankbaar dat ik terug ben, al is de context waarin ik terug ben zo erg veranderd dat ik het amper herken. Maar soms krijg ik hier en daar weer een herinnering of een gedachte aan hoe mijn leven hiervoor eruitzag. De gevoelens, de zorgen, de ambities die ik toen had, de sleutels die ik even kwijt was, en dan voelt het even alsof ik nooit weg ben geweest.
Misschien was een deel van mij dat ook niet, de afgelopen jaren. Dat ben ik, denk ik dan. En ik denk dat erover schrijven wel gaat helpen.
Meer lezen over Herstel na een psychose?
- 3 Wijze lessen voor herstel na een psychose
- Zal ik nog helemaal herstellen van mijn psychoses? — Info van PsychoseNet
- Angèle over haar psychose en herstel
- Cliënten zien persoonlijk herstel na een psychose soms als een uitkomst en soms als een proces – Kenniscentrum Phrenos
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Verder lezen over goede zorg en GGZ?
Onderstaande boeken zijn geschreven door hoogleraar Jim van Os. In deze eerlijke boeken lees je meer over psychose, trauma, de nieuwe GGZ, herstel en veel meer.
Geef een reactie