Fotocredits: Pixabay; Franziska_Stier
Je bent psychosegevoelig en je ervaart bijvoorbeeld psychoses, achterdocht, complottheorieën en wanen. Hoe herstel je? Hoe moet je dan omgaan met een psychose? Wat werkt wel en wat werkt niet? Zelf heb ik vier psychotische episodes meegemaakt. In deze blog wil ik (Sterre) graag tips delen over wat mij heeft geholpen in mijn herstel.
Hulp
Professionele hulp is een belangrijke eerste stap. Zelf heb ik baat gehad bij gesprekken met een psycholoog van een ggz-instelling. Hier heb ik cognitieve gedragstherapie gekregen (in de vorm van G-schema’s), wat mij helpt om alternatief gedrag te ontwikkelen in plaats van vermijdingsgedrag. De psycholoog kan ook samen met jou een signaleringsplan maken (groene, oranje en rode fase). Hierbij geef je aan hoe het met je gaat om vroegtijdig te merken dat je de verkeerde kant op gaat. Dan kan je op tijd bijsturen. Ook heb ik een psychiater, die met name de antipsychotica-spiegel van medicatie in de gaten houdt.
Zo min mogelijk prikkels ervaren
Een psychose kan onder andere ontstaan door te veel stress in welke vorm dan ook. Ik heb mijn stress kunnen verminderen door mezelf minder bloot te stellen aan prikkels en stressvolle situaties. Praktisch betekent dit dat ik mijn dagen rustiger plan. Als je voor je psychose bijvoorbeeld vijf verschillende taken op een dag deed, kun je dat terugbrengen naar één taak per dag. In het begin kan dit voelen alsof je lui bent, maar juist deze rust is nodig om te herstellen. Vraag minder van jezelf.
Zelfs iets eenvoudigs als boodschappen doen kost energie en levert veel prikkels op. Als ik bijvoorbeeld last heb van de drukte en de mensen onderweg of in de winkel, helpt het om naar de grond te kijken om zo minder contact met anderen te maken en prikkels te beperken.
Zoek afleiding
Als je last hebt van psychoses, kan het zijn dat je (tijdelijk) niet kunt werken en thuis komt te zitten. Dat is een grote overgang waar je aan moet wennen. Je dagindeling verandert en je moet een nieuw ritme vinden. Herstel kan maanden duren, en dan komt al snel de vraag: wat ga ik doen met mijn tijd?
Voor mij is het belangrijk, en misschien ook voor jou, om te voorkomen dat je gaat malen en piekeren doordat je te weinig te doen hebt. Afleiding gedurende de dag kan hierbij helpen. Afhankelijk van hoe je je voelt, kun je verschillende activiteiten oppakken om je dag te vullen en structuur te houden. Wat mij helpt als afleiding is bijvoorbeeld:
- mediteren
- bewegen of sporten (zoals wandelen)
- tuinieren
- muziek maken
- kleuren
- schilderen
- koken
- bakken
- huishoudelijke taken
- een kerkdienst bezoeken
- afspreken met vrienden of familie
Huishoudelijke taken kun je daarbij zo uitgebreid mogelijk aanpakken: je huis schoonhouden (stofzuigen, stoffen, dweilen, ramen wassen, kleding strijken) en het daarnaast gezellig maken. Denk aan een bloemetje op tafel, spullen van de kringloop of het anders inrichten van je interieur door meubels te verplaatsen. Een schoon en gezellig huis kan zorgen voor meer rust en geborgenheid, waardoor het een fijne plek wordt om veel tijd door te brengen.
Routines
Tijdens mijn herstel van een psychose heb ik ervaren dat het helpt om een nieuwe dagelijkse routine op te bouwen. Zo hielp het mij om elke dag rond dezelfde tijd op te staan en op een vaste tijd naar bed te gaan. Eventueel kunnen melatoninepillen van de drogist ondersteunen bij het inslapen.
Ook zelfzorg speelt een belangrijke rol. Door elke dag te douchen en daar een rustig moment van te maken, bijvoorbeeld met fijne zeep, bodylotion, een gezichtsmasker of komkommeroogpads, wordt het een prettig onderdeel van je dag. Daarnaast is het belangrijk om naar je lichaam te luisteren: als je merkt dat je moe bent, kan een middagdutje juist helpend zijn.
Voeding en ritme in eten zijn ook belangrijk. Probeer regelmatig en gezond te eten, maar maak het vooral haalbaar voor jezelf. Koken en boodschappen doen kunnen al veel energie kosten, dus kies gerechten waar je zin in hebt en die je lekker vindt, zodat het niet als een extra belasting voelt maar als iets ondersteunends in je herstel.
Let op je grenzen
Tijdens mijn herstel ben ik gaan ervaren dat psychotische klachten soms kunnen samenhangen met het te lang of te ver over je eigen grenzen gaan. Wat mij hielp, was proberen te luisteren naar wat mijn psychotische gedachten eigenlijk aangaven. Soms leken ze iets te zeggen over mijn buffer en belastbaarheid.
Voor mij werkte het om die gedachten af en toe uit te spreken tegen iemand die ik vertrouw. Daardoor merkte ik dat de angst wegebt. Ook hielp het om te leren luisteren naar je lichaam en te ontdekken waar je geest blij van wordt. Ik probeer verbanden te ontdekken tussen mijn psychotische gedachten en acties. Dit is voor mij een levenslang proces waarin je blijft leren.
Tijdens meditatiesessies merkte ik dat ik beter kon voelen wat ik wel en niet fijn vond, en waar bepaalde angsten zaten. Meditatie kan daar misschien bij helpen. Hierbij probeer ik elke dag te mediteren, en begin simpel met het tellen van je in-/uitademing tot 4. Daarna begin je weer opnieuw en breng jezelf terug naar het tellen als je afgeleid bent; dan begin je weer bij 1. In het begin deed ik dit zo’n 10 minuten per dag, en dat breidde ik langzaam uit, afhankelijk van wat goed voelde.
Hopelijk kan een van deze kleine stapjes je helpen bij je herstel. Houd vol en wees lief voor jezelf. Ooit komt het goed en vind je een balans.
Meer lezen over herstel bij een psychose?
- Angèle over haar psychose en herstel
- Animatie: De 5 fasen van psychose en herstel – Info van PsychoseNet
- Psychose als dijkdoorbraak – een kijk op psychoses en herstel
- Herstel, empowerment, ervaringsdeskundigheid – Info van Trimbos-instituut
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Wil je PsychoseNet steunen?
Wordt donateur en help ons om mooie projecten te realiseren.
Geef een reactie