Is het mogelijk om te herstellen van complexe PTSS? Of is het meer de mogelijkheid om te leven en om te gaan met de beperkingen van en door complexe PTSS?
Veel gezochte termen
De PsychoseNet Kennisbank
Beantwoord door
Auteur
Jim van Os
Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Kun je herstellen van complex trauma?
Vraag
Antwoord
Hey G., dank voor je vraag!
Het antwoord op je vraag hangt af van wat je onder herstel verstaat. Als herstel betekent dat alles weer wordt zoals ’t was, alsof er niks gebeurd is, dan is ’t antwoord nee. Wat je hebt meegemaakt gaat niet weg en hoort bij je verhaal. Maar als herstel betekent dat je je anders leert verhouden tot wat er in je mentale ruimte gebeurt, zodat de spanning, de schaamte, het wantrouwen en de herbelevingen niet meer de baas zijn over je leven, dan is ’t antwoord ja. Ik zie de tegenstelling in je vraag dus niet zo: leren leven met de gevolgen van trauma is gewoon herstel, en dat proces gaat vaak verder dan mensen denken. Er zijn genoeg mensen die na jaren merken dat ze er wijzer en milder van zijn geworden, zogenaamde posttraumatische groei.
Complex trauma vraagt tijd. Bij een eenmalig ongeluk lukt het soms in een paar sessies EMDR, maar bij langdurig en herhaald trauma kan het makkelijk een jaar duren voordat er genoeg veiligheid is om voorbij de overlevingsmechanismen te komen. En het gaat niet in een rechte lijn. Wat me opvalt is de rij diagnosen die je hebt gehad. Feitelijk zijn psychose-, stemmings- en angstgevoeligheid én het etiket persoonlijkheidsstoornis vaak verschillende uitingen van een en dezelfde reactie op wat er gebeurd is. Complex trauma verstopt zich graag achter andere labels. Dat is eigenlijk goed nieuws, want je hoeft niet vijf aandoeningen te bestrijden maar je eigen gevoeligheid te leren kennen: welke situaties, mensen en prikkels zetten de boel aan, en wat helpt je weer tot rust te komen?
Trauma zit ook in het lijf. Daarom werken lichaamsgerichte benaderingen bij complex trauma vaak beter dan alleen praten. Denk aan lichaamsgerichte psychotherapie, TRE of CRM. Mindfulness kan helpen, maar bij dissociatie kan het ook ontregelen, dus doe dat liever met begeleiding.
En dan ervaringsdeskundigen. Mensen die zelf door complex trauma heen zijn gegaan laten je zien hoe herstel er in ’t echt uitziet, en dat zegt vaak meer dan welk behandelplan ook. Vraag bij je instelling of er ervaringsdeskundigen werken, of kijk naar een herstelacademie of zelfregiecentrum bij jou in de buurt. Bespreek ook met je behandelaar wat je zelf onder herstel verstaat. Wat wil je weer kunnen, voelen, durven? Dan wordt herstel iets concreets waar je samen aan kunt werken.
Hope this helps en kijk vooral bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers. - Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt. - Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
- Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
- Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
- Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
- Kijk dan op de sociale kaart op PsychoseNet (MIND ATLAS).
- Ben je op zoek naar LOTGENOTENCONTACT BIJ MEDICATIEAFBOUW? Ga dan naar de Vereniging Afbouwmedicatie.
- Ben je op zoek naar stemmenhorengroepen buiten de reguliere GGZ? Zie de website van Stichting Weerklank.
- Ben je op zoek naar traumawebsites, kijk dan op traumanet, allesovertrauma of stichting trauma en dissociatie.
- Ben je op zoek naar hulp bij een eetstoornis? Ga dan naar de eCommunity proud2bme.
Beantwoord door: Jim van Os op 4 november 2026
