Heeft mijn vriend recht op een andere psychiater?

Antwoord

Hey S., dank voor je vraag!

Wat je beschrijft komt helaas vaker voor. Psychiatrische behandeling staat of valt vaak met communicatie. Als iemand de taal niet goed spreekt en het tempo van gesprekken te hoog ligt, kan er makkelijk misverstand ontstaan. Dan gaat het niet alleen om comfort maar ook om diagnostiek, vertrouwen en beslissingen over medicatie. Dat is dus een serieus punt.

Over het recht op een andere psychiater. In principe heeft iemand niet automatisch een wettelijk “recht” om zelf een specifieke psychiater te kiezen binnen een team. Teams moeten hun capaciteit verdelen. Maar in de praktijk wordt een wissel van behandelaar wel vaak mogelijk gemaakt als de samenwerking echt niet goed loopt. Zeker als er een duidelijke reden is zoals taalproblemen of gebrek aan vertrouwen. Het belangrijkste is dat hij dat rustig en duidelijk bespreekt met het FACT-team. Niet in de vorm van een conflict, maar als een praktische vraag: het lukt zo niet goed, kunnen we kijken of een andere behandelaar beter past?

Een FACT-team kan soms intern wisselen van psychiater of regiebehandelaar. Als dat niet kan, gebeurt het ook wel dat een andere psychiater binnen dezelfde instelling tijdelijk meekijkt. Dat is vaak de eenvoudigste route.

Een second opinion kan ook. Dat kan bij een andere psychiater binnen dezelfde instelling, maar ook bij een andere ggz-instelling. Veel mensen denken dat dat doorgestoken kaart is, maar vaak krijg je dan toch een vrij onafhankelijke blik. Het FACT-team kan daarbij helpen met een verwijzing. Soms vraagt de zorgverzekeraar ook om zo’n verwijzing.

Samenwerken met een psychiater buiten het team kan in theorie, maar dat gebeurt in de praktijk minder vaak. FACT-teams werken meestal met hun eigen psychiaters omdat zij ook verantwoordelijk zijn voor de behandeling en medicatie. Wat wel kan is dat een externe psychiater een second opinion doet en advies geeft, terwijl het FACT-team de behandeling voortzet.

Wat in jullie situatie belangrijk lijkt, is dat er echt aandacht komt voor de taalbarrière. Als iemand zich niet goed kan uitdrukken of niet goed begrijpt wat er gezegd wordt, kan dat grote invloed hebben op hoe klachten worden begrepen. Dat kan zelfs invloed hebben op diagnoses zoals psychosegevoeligheid of stemmingsgevoeligheid. Het is dus verstandig dat hij duidelijk aangeeft dat hij langzamer uitleg nodig heeft en eenvoudige taal.

Soms helpt het ook om iemand mee te nemen naar gesprekken die de taal beter beheerst. Niet als “vertaler”, maar als steun en extra paar oren. Dan wordt het gesprek vaak rustiger en overzichtelijker.

Als het gesprek met het FACT-team vastloopt, kan hij ook de zorgverzekeraar vragen om zorgbemiddeling. Die kunnen soms helpen om te kijken waar nog andere mogelijkheden zijn.

Belangrijk is dat hij het gesprek aangaat met een relationele houding. Niet meteen in een strijd terechtkomen met de behandelaar of het team. Iedereen zit in hetzelfde systeem met beperkte mogelijkheden. Vaak kom je verder door rustig te zeggen wat er niet werkt en samen te zoeken naar een oplossing.

Concreet zou ik dus zeggen: laat hem het FACT-team vragen om een wissel van psychiater of een second opinion en tegelijk duidelijk maken dat de taalbarrière een serieus probleem is voor de behandeling.

Wees er wel op voorbereid, met de enorme schaarste en drukte in de ggz, dat het niet vanzelf zal gaan….

Hope this helps,

Greetz Jim

Meer informatie