Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.
Vijftien jaar geleden heb ik een psychose gehad. Tijdens die periode heb ik allerlei dingen gedaan en gezegd waarvan ik nu veel spijt heb.
Gelukkig ben ik helemaal opgeknapt na een opname, therapie en de juiste medicatie. Eén ding verdwijnt niet, en dat is een enorm schuldgevoel.
Is het normaal om daar nu nog steeds zo’n last van te hebben? Hoe kan ik dat loslaten?
Hey S., dank voor je vraag!
Ja, het is volkomen normaal dat zo’n schuldgevoel er na al die jaren nog zit. Heel veel mensen die een psychose hebben doorgemaakt lopen er jaren later nog mee rond. Je bent echt niet de enige, ook al voelt ’t misschien zo.
Wat kan helpen om het anders te zien: tijdens een psychose slaat het systeem waarmee we allemaal betekenis geven aan de wereld volledig op hol. Je reageerde op een werkelijkheid die op dat moment echt voor je was. Wat je deed en zei kwam voort uit een brein in een heel andere stand, niet uit wie je als mens bent. Jezelf nu, 15 jaar later en hersteld, de maat nemen voor wat jij in psychotische staat deed, dat is geen eerlijke vergelijking. Jij met psychose toen was niet wie je nu bent.
Tegelijk wil ik ’t gevoel niet wegpoetsen, want het betekent ook iets. Dat je je hier nog druk om maakt zegt iets goeds: je waarden zijn intact, je geeft om de mensen om je heen. Dat siert je. Schuld die maar niet weggaat zit er meestal omdat er nog iets onverwerkts ligt, iets dat nooit echt een plek heeft gekregen.
Loslaten lukt zelden door ’t te besluiten. Het gebeurt eerder door er iets mee te doen. Zelfcompassie oefenen bijvoorbeeld, jezelf gunnen wat je een goede vriendin zou gunnen die hetzelfde overkwam. Of, als ’t kan en je het zelf wil, iets rechtzetten of uitspreken naar mensen die erbij waren. En vaak helpt het enorm om hierover te praten met mensen die zelf een psychose hebben meegemaakt, want die snappen van binnenuit precies dit soort schuld.
Je hoeft er trouwens niet meteen een heel ggz-traject voor in te gaan. Een paar gesprekken met een vaktherapeut of een lichaamsgerichte therapeut die met vastzittende emoties werkt kan al veel doen. Dit soort dingen verwerk je beter uit je lijf dan uit je hoofd.
Jij bepaalt uiteindelijk hoe je je tot dit stuk verleden verhoudt. Dat klinkt zwaar, maar het is ook goed nieuws: het betekent dat er ruimte is om te bewegen.
Hope this helps en kijk vooral ook bij de informatie hieronder. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.
Greetz Jim
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
