Antwoord
Hey M., dank voor je vraag!
Mooi dat je dit zo helder en reflectief stelt. Jaren stabiel op een depot Abilify 400 mg, een resocialisatietraject lopend, en tegelijk de vraag of er ooit een leven zonder medicatie mogelijk is. Eerlijk antwoord: ja, die kans bestaat zeker. Onderzoek laat zien dat ongeveer 20 tot 30 procent van de mensen met psychosegevoeligheid op termijn zonder antipsychotica verder kan. En het klopt wat je gehoord hebt: psychosegevoeligheid neemt bij veel mensen af met de leeftijd, de hersenen worden rustiger, de reactiviteit op stress neemt vaak af. Dus de vraag is niet of het kan, maar hoe en wanneer.
Maar er zit wel een eerlijke kanttekening bij voor jouw specifieke situatie. Twee dingen om mee te nemen. Ten eerste: je zit in een tbs-traject met depot als voorwaarde. Dat is een juridisch en behandelinhoudelijk gegeven dat niet zomaar opzij te zetten is. Dat betekent dat afbouw alleen in goed overleg met je behandelteam én binnen de kaders van je traject kan, niet op eigen houtje. Ten tweede: na jaren depot ontwikkelt ’t brein iets wat we oppositional tolerance noemen, het past zich aan op de medicatie. Als je dan te snel stopt of afbouwt, krijg je een rebound, een soort terugslagpsychose die niet zozeer “de oude kwetsbaarheid is terug” betekent, maar gewoon een onttrekkingsreactie van ’t brein. Veel mensen en behandelaren interpreteren dat dan ten onrechte als bewijs dat het middel onmisbaar is. Daarom is hyperbool afbouwen essentieel: heel langzaam, in steeds kleinere stapjes, soms over maanden tot jaren. Voor de laatste stapjes zijn er taperingstrips (via Regenboog Apotheek, formulier hieronder). Let op: niet alle zorgverzekeraars vergoeden die.
Praktisch dus: het is geen kwestie van of, maar van timing en zorgvuldigheid. Mijn advies zou zijn: bespreek dit openlijk met je behandelaar binnen ’t traject, niet als “ik wil eraf” maar als “ik wil samen verkennen of er ooit ruimte komt om af te bouwen”. Daarbij hoort ook het opbouwen van weerbaarheid los van de medicatie: wat zijn jouw stress-signalen, welke lifestyle ondersteunt je (slaap, ritme, beweging, sociale contacten, zingeving), wie staat er om je heen als ’t moeilijk wordt. Dat is het echte werk. Medicatie plus opportunity heet dat, het een werkt niet zonder het ander op de lange termjin. En als afbouwen ooit aan de orde komt, dan eerst overstappen naar een orale vorm (zodat fijn doseren mogelijk wordt) en dan in heel kleine stapjes.
Goed dat je over je eigen leven blijft nadenken op deze manier, chapeau! Dat is op zich al een vorm van herstel.
Hope this helps,
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
- Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
- Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
Beantwoord door: Jim van Os op 12 mei 2026
