Main content

Dit blog van Jeroen Kloet rondom het woord ‘argusogen’ gaat over oplettend zijn, over controle hebben en willen houden. Met de onderliggende vraag: “In hoeverre draagt deze oplettendheid bij aan een prettiger leven?”

Iets met argusogen bekijken of volgen betekent ‘iets wantrouwend bekijken’, ‘iets nauwlettend in de gaten houden’.

De zegswijze gaat terug op de Griekse mythologie. Daarin komt een reus voor met honderd ogen over zijn hele lichaam, Argus genaamd (in het Grieks: Argos Panoptes; panoptes betekent ‘die alles ziet’). Argus zag dus álles. En toch liep het niet goed met hem af: hij werd gedood door Hermes, de zoon van Zeus.

Een blog over argusogen? Ja. Als ik mijn eigen ‘loopbaan’ eens naloop op het vlak van psychische klachten dan is mijn onschuld eigenlijk al verloren gegaan toen ik een jaar of zestien was.

“Zullen we een keer wiet gaan roken, jongens ?”, “jaaaah, spannend.” De stoerste binnen de groep had het geregeld. We gingen naar een discotheek en voordat we naar binnen zouden gaan zouden we het goedje op gaan roken. Ik was nerveus, zoals altijd.

Een mengeling van kinderlijk enthousiasme om wat komen ging met een spanningsvolle oplettendheid of dit wel goed ging aflopen

Niet wetende wat komen ging nam ik een paar trekjes van hetgeen ‘joint’ werd genoemd. En nadat het ding rond ging door de groep nam ik nog een paar trekjes. M’n longen probeerden reflexmatig deze vreemde damp buiten te houden en ik begon onbedaarlijk te hoesten.

Na een paar minuten begon ik me rustiger te voelen en ontspannen. Alles leek mooier en opener te worden. Dit voelde goed. Nog maar een paar trekjes dan om vervolgens de discotheek binnen te stappen. Op weg naar de harde house beats die in de verte al in de gang onze kant op kwamen.

Terwijl de muur van muziek steeds luider werd begon ik me plots wat onvast te voelen. Niet zozeer onvast ter been, meer onvast ter geest. Ik voelde me plots dalen, angst kwam opzetten vanuit mijn onderbuik. Het ging nu ineens snel.

De angst zette verder door en verspreidde zich door mijn lijf. Als een rivier die zich in duizenden waterstroompjes opsplitste en zo het hele oppervlak van mijn lichaam bedekte. En de stroming nam toe. Steeds meer angst golfde door mijn lijf. Totdat het afvoersysteem het niet meer aankon.

Een grote paniekgolf spoelde over me heen

Sindsdien bezit ik argusogen. Een soort oplettendheid in mij die telkens weer, iedere dag, het systeem naloopt op potentiële dreiging. De duizenden paniekaanvallen, de vier depressies, de hypomane perioden. Telkens weer bevestiging voor de argusogen dat oplettendheid geboden was. Even niet goed opletten en je kunt zomaar getroffen worden door het noodlot.

En ondanks de oplettendheid van de argusogen liep het op dit gebied niet goed af en kwam Hermes telkens weer binnen vallen met zijn regen aan stemmingssperen. Controle trachten te houden op iets dat zich niet laat controleren.

Zeker, enige controle is absoluut te verkrijgen. Maar de vraag is of deze waakzame ogen in mij mijn leven prettiger maken. Het antwoord daarop laat zich gevoelsmatig al raden: Nee dus.

Maar hoe dan wel?

Ik tracht via meditatie mezelf te leren om me over te geven aan wat ik noem de natuur

De wens te laten varen dat ik hierover controle dien te verkrijgen. Verder probeer ik goed te zorgen voor mijn eigen natuur: goede voeding, voldoende lichaamsbeweging, goede slaap en regelmaat in mijn leven.

Beste lezers. Herkennen jullie dit? Heeft psychische kwetsbaarheid jullie ook argusogen bezorgd? En hoe gaan jullie hiermee om? Ik ben wederom zeer benieuwd naar jullie reacties.


Jeroen Kloet is psychiater en blogt op persoonlijke titel. Hij is initiatiefnemer van het Anti Stigma Café, een initiatief om stigma rondom psychische kwetsbaarheden te doen verminderen. Zijn vorige blog over zijn lentegevoel lees je hier.

Meer informatie:

  • Deel deze pagina:

Reacties:

  1. Hoi lieve lezer,

    Mooi blog Jeroen en…….
    Ook mooie reacties op je blog!
    Ik herken de argus ogen ook. Ik heb zelf een manisch depressieve kwetsbaarheid met in het verre verleden ook psychotische fases.
    Ik zie mijn kwetsbaarheid vooral als een gebrek aan zelfsturing. Dit betekent voor mij dat ik inderdaad wat alerter ben als het gaat om wat ik denk en wat ik doe. Een soort helikopterview. Ik zie dit echter niet als iets negatiefs. Het is nodig en verstandig. Het voorkomt dat ik ontspoor, opnieuw verward raak of depressief. De kunst voor mij is om meer te ontspannen. Vertrouwen hebben en steeds meer zien en voelen dat ik niet ontspoor en dat de schommelingen die er zijn eigenlijk heel menselijk en “normaal” zijn.
    Dank voor het delen.

  2. Ja, ik was ook zeer wantrouwend tegen over mijn gedachten/ervaringen. Dat kwam bij mij doordat ik na mijn psychose van iedereen te horen kreeg dat ik ziek was en dat mijn gedachten/ervaringen niet kloppen. Dat bepaalde karaktertrekken niet goed zijn. Karaktertrekken die ik altijd al heb gehad. Ja, en toen ging ik aan mezelf twijfelen: Schat ik de situatie wel goed in? Zijn dit geen psychotische gedachten? ben ik niet manisch?

    Ik ging op een gegeven moment alles op het internet opzoeken. Een beetje de hypochondrie over psychische problemen. Waardoor ik van de regen in de drup kwam. Ik begon (te) alert te zijn op eventuele signalen van psychische crisis. Waardoor ik meer pillen ging slikken die niet nodig waren en niet de juiste behandeling kreeg. Dit was overigens mijn eigen schuld. Ik ging overdreven goed mijn leven indelen. Op vaste tijden slapen, geen alcohol en veel rusten. Op een gegeven moment dacht ik van: goh, als dit het leven nou is, dan vind ik er geen zak aan.

    Toen had ik besloten om geen artikelen meer te lezen over psychische klachten, gewoon weer alcohol drinken, lekker ritalin slikken en gewoon werken. Nu gaat het opzich wel weer. De enige site over psychische klachten waar ik nog kom is psychosenet. Omdat ik wel graag up to date wil blijven over ontwikkelingen bij andere mensen.

    Maar goed dat je er mee kunt leven, Jeroen. iedereen veel sterkte gewenst xx

  3. Beste mensen,

    Wederom dank voor de reacties tot op heden en jullie persoonlijke anekdotes.

    Hartelijke groet,
    Jeroen Kloet

  4. Hoi Jeroen,
    Bedankt voor je blog. Het is een onderwerp dat ook mij bezighoudt.

    Ben er nog niet uit. Ik lees vaak dat controle houden als iets negatiefs wordt bestempeld. Voor mij geloof ik niet louter negatief. Het geeft mij een zeker gevoel. En natuurlijk heb ik niet overal invloed op. Sommige dingen (okee, ik geef toe: veel dingen ;-))
    hou ik graag zelf in de hand. Zorgen voor voldoende slaap en rust. Experimenteren binnen de marges. Ik ga bijvoorbeeld niet ergens heen als ik vooraf weet dat er geen goede slaapfaciliteiten zijn.

    Ik herken de persoonlijke monitor. Soms word k moe van het mezelf pijlen en afvragen wat het beste voor me zou zijn. Soms denk ik bekijk t maar en ga ik achter de pc zitten of zoiets onverstandigs. Wat ik nu dus ook doe. k stop ermee en ga ondanks de regen naar buiten. Doei allemaal

  5. Beste Jeroen,
    Mooi onderwerp. En, jazeker. Ook ik bezit die argusogen. En ook ik word er niet altijd gelukkiger door. Het is een vermoeiende en vaak krampachtige bezigheid. De angst om uit de bocht te schieten is altijd in meer of mindere mate aanwezig. Althans niet voor het uit de bocht schieten zelf, want o, wat zou ik graag weer eens….. Maar als ik dan denk aan de gevolgen van een manie doe ik liever een stapje terug. Toevallig heb ik net weer eens een blog hierover geschreven.
    Mijn manische psychose ligt nog niet zo lang achter me, dus dan is dat krampachtige niet zo verwonderlijk. Ik hoop dat dat op den duur wat losser wordt.

  6. Heel herkenbaar, ook het verhaal over de joint… Ik moet er wel een beetje door gniffelen omdat het me erg aan mijn eigen versie doet denken. Bizarre (en achteraf toch ook wel erg vermakelijke) herinneringen.

    Ik heb niet echt argusogen, ik zie het als een soort persoonlijke actieve monitor. Hoewel het ongeveer hetzelfde lijkt te zijn, wordt het misschien net ietsje later geactiveerd. Ik zet zelf graag mindfullness in, ook tijdens m’n dagelijkse wandeling in de natuur. Of het nou stormt, regent of het meer dan 35 graden is, ik trek er altijd één- tot anderhalf uur op uit. Ik vind het iedere keer weer heerlijk om met een opgeruimd hoofd thuis te komen.

    Fijn verhaal, dank je wel!

  7. Dag Jeroen

    Ik herken het wel, al probeer ik niet teveel in die ‘voorzichtige’ kant te gaan, toch doe ik het wel een (vrij groot) stuk, en daar word ik inderdaad niet vrolijker van. Genieten wordt moeilijker, en is toch heel belangrijk in het leven. Bedankt voor je blog.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *