Antwoord
Hey D., dank voor je vraag!
Ouder worden met antipsychotica, dat vraagt om extra aandacht, want er is bijzonder weinig onderzoek naar gedaan terwijl steeds meer mensen ermee te maken krijgen. Wat we wel weten: met de jaren breekt je lichaam medicatie trager af, lever en nieren werken minder snel en je wordt gevoeliger voor bijwerkingen. Bij clozapine komt daar nog bij dat de bloedspiegel sterk kan schommelen door roken of stoppen met roken, door koffie of door een ontsteking. Een dosis die op je veertigste paste kan vijftien jaar later dus te veel zijn.
De minimale dosering in de boeken is een groepsgemiddelde, geen ondergrens voor jou. Een flink deel van de mensen doet ‘t bij onderhoud prima op de helft of een kwart van de standaarddosis, soms nog minder. Wat je beschrijft: minder achterdocht, minder angst en sociaal goed functioneren, is informatie die telt. Plus met diabetes is elke milligram minder, winst voor je suiker en je gewicht. Moeite met spreken en onthouden kan met clozapine samenhangen, het middel werkt anticholinerg en daar worden ouderen gevoeliger voor.
Waarom de ggz er zoveel moeite mee heeft? Clozapine wordt meestal ingezet als andere middelen niet hielpen, en dan denken behandelaars in hogere doseringen én zijn ze bang voor terugval. Richtlijnen, protocollen en aansprakelijkheid spelen ook mee. Je arts wil je echt geen kwaad doen, maar werkt in een systeem dat eerder bang is voor te weinig dan voor te veel. Op de keper beschouwd is dit een onderhandeling en geen strijd. Wees open over wat je feitelijk slikt, neem ‘t onderzoek mee dat je vond en spreek samen af welke vroege signalen (slechter slapen, meer achterdocht) aanleiding zijn om bij te sturen. Een bloedspiegel laten prikken geeft extra informatie, al zegt hoe je functioneert meer dan een getal. Kom je er samen niet uit, vraag dan een second opinion, binnen dezelfde instelling of via je huisarts bij een van de zeven UMC’s.
En medicatie is maar een deel van het verhaal. Bewegen, gezond eten, slaap, strucuur en mensen om je heen doen veel voor je weerbaarheid en voor je diabetes. Wil je later nog verder zakken, doe dat dan in heel kleine stapjes met lange tussenpozen, bijvoorbeeld met taperingstrips en altijd in overleg met je arts.
Hope this helps,
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
- Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
- Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
- Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
- Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
- Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
Beantwoord door: Jim van Os op 21 november 2026