Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.

Hoe kom ik onder de keuringen van het CBR uit?

Vraag

Beste Jim,

Mijn derde en laatste psychose was acht jaar geleden en daarna heb ik geen klachten meer gehad. Ik heb een stabiel leven. Wel slik ik nog 5 mg olanzapine.

Vanwege de olanzapine wordt mijn rijbewijs voor vijf jaar verlengd en moet ik steeds gekeurd worden door een psychiater wat iedere keer veel geld kost. Deze psychiater zei dat zolang ik dat medicijn slik ik nooit een verlenging van tien jaar kan krijgen, en dat ik iedere vijf jaar gekeurd moet worden.

Is er een manier om hiervanaf te komen zonder te stoppen met het medicijn?

Bedankt.

Antwoord

Beste C.,

Dank je wel voor je vraag.

De regels zitten iets anders in elkaar dan je psychiater het bracht. Het CBR werkt met de Regeling eisen geschiktheid 2000 en daarin hangt de termijn vooral aan het label in je dossier, minder aan de pil.
Staat er een label uit het schizofreniespectrum (schizofrenie, schizoaffectief, schizofreniform), dan krijg je voor rijbewijs B maximal vijf jaar op basis van een psychiatrisch rapport, en daar staat geen route naar onbeperkt tegenover. Ook niet als je stopt met de olanzapine. Alleen bij wat de regeling een kortdurende psychotische stoornis noemt is er een uitweg: tien jaar zonder terugval en meer dan vijf jaar zonder medicatie, dan volstaat een vragenlijst en vervalt de termijn. Met drie episodes val je daar meestal niet onder. De olanzapine telt daarnaats apart mee, omdat die via onder meer de histaminereceptoren een dempend effect heeft, vooral in het begin. Bij een lage dosis die je al jaren stabiel neemt is dat effect op het rijden meestal klein. Dus feitelijk levert stoppen voor je rijbewijs weinig op, en dat zou ik ook nooit om die reden doen.

Wat kun je wel doen? Vraag na welk label het CBR bij jou hanteert en of dat past bij hoe ’t de afgelopen acht jaar ging. De regeling kent ook een categorie overige psychotische stoornissen, met andere eisen. Ga daar niet mee shoppen, maar het is wel je goed recht dat er staat wat klopt. De kosten lopen flink uiteen, van minimaal zo’n 136 euro tot boven de 300, dus vergelijk tarieven als je een keurend psychiater kiest. En er beweegt iets. Sinds 1 april 2026 is de wachttermijn na een psychose al ingekort van zes naar twee maanden, de Gezondheidsraad pleit voor meer maatwerk en het CBR evalueert dit volgend jaar. Iemand die al jaren stabiel is, laat zien waarom dat maatwerk nodig is. Laat dat horen via een belangenorganisatie als MIND, of schrijf er een blog over.

Of je die 5 mg op termijn nog nodig hebt, is een vraag voor jezelf en je huisarts, los van het CBR. Wil je daar ooit naar kijken, bouw dan heel langzaam af en gebruik voor de laatste kleine stapjes eventueel een taperingstrip, al vergoeden niet alle zorgverzekeraars die.

Hope this helps en kijk vooral bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen.

Greetz Jim

Meer informatie

Disclaimer

Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts

Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.


Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet

Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.

Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.

Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:

  • Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.

Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?

  • Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
  • Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
    Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
  • Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
    Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
  • Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
  • Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
  • Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
  • Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.

Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?

  • Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
  • Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
  • Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
  • Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
  • Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
  • Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
  • Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.

Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?

Beantwoord door: Jim van Os op 5 oktober 2026

Gerelateerd

Meer over

CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen)
Psychosegevoeligheid
Rijbewijs

Lees ook