Luister naar de song die Carlijn Mol over deze blog maakte:
Steeds meer mensen lopen vast door de wachttijden in de ggz. Dan sta je ineens buiten terwijl je juist hard steun nodig hebt. Dat kan machteloos voelen. Maar wat kun je doen als je niet terechtkunt in de ggz? Toch betekent dat niet dat er helemaal geen wegen meer zijn.
Je staat buiten…
Dat gebeurt steeds vaker.
Wachtlijsten.
De overgang van jeugd naar volwassenen en geen plek.
Een behandelaar die stopt zonder opvolger.
Tien sessies vergoed en daarna houdt het op.
Dan sta je buiten. En voel je je vaak ook zo.
We zijn gewend om te denken dat mentale pijn een stoornis is. Dat er een expert is die vaststelt wat je hebt. En dat die expert je gaat fiksen. Dat klopt soms. Maar het is niet het hele verhaal.
Die 400 stoornissen
We weten inmiddels dat die 400 stoornissen in de DSM geen scherp gescheiden ziekten zijn. Er is enorme overlap: angst, somberheid, verslaving, dwang, psychose – ze lopen door elkaar heen. Wat mensen beschrijven lijkt vaak op hetzelfde proces.
Je komt in een tunnel.
Het voelt donker en dwingend.
Je hebt het idee dat je geen controle meer hebt.
Emoties en betekenissen nemen het over.
Je raakt geïsoleerd.
Je voelt je onmachtig.
Dat proces van mentale ontregeling is menselijk. Iedereen kan in zo’n tunnel terechtkomen. Het is geen exotische afwijking. Het is een uit de hand gelopen vorm van iets wat we allemaal kennen: reageren met emotie en betekenis op wat er in je leven gebeurt.
Niet alleen techniek of pillen
Dat betekent ook iets belangrijks als je niet in de ggz terecht kunt.
De uitweg ligt niet alleen in pillen of technieken. Behandelonderzoek laat zien dat niet de methode het verschil maakt, maar de relatie en de context. Beweging in je leven. Nieuwe ervaringen opdoen. Leren dat wat jou beheerst niet almachtig is.
Er zijn veel wegen:
- Lichaamsgerichte therapie zoals psychomotorische therapie of psychofysiotherapie.
- Mindfulness en ervaringsgericht werken.
- Natuur- en wandelgroepen.
- Sportclubs en verenigingen.
- Kerk- en buurtinitiatieven.
- Herstelacademies en zelfregiecentra.
- En er is veel in het sociaal domein: groepen, activiteiten, mensen ontmoeten.
In herstelacademies leer je van mensen die zelf ontregeld zijn geweest. Geen behandelmodel maar een raamwerk van leren. Niet alleen symptoomreductie, maar leren hoe je een zinvol bestaan opbouwt ondanks kwetsbaarheid.
Breder kijken dan een intake
Ook online kan veel. PsychoseNet biedt eSpreekuur en chat. Daar begint het niet met een smalle intake en een label. Je onderzoekt samen:
- Wat is er met je gebeurd?
- Wat zijn je talenten en gevoeligheden?
- Waar wil je naartoe?
- Welke hulpbronnen heb je al, formeel en informeel?
In de chat kun je een kort herstelgericht traject doen waarin je samen met een vaste gesprekspartner concrete experimenten aangaat. Je bouwt een relatie op. Je onderzoekt in kleine stappen hoe je weer beweging krijgt. Niet omdat iemand jou repareert, maar omdat jij actief leert omgaan met wat je kwelt.
Herstel is actief
Herstel is geen passief proces. Afhankelijk worden van een expert die het oplost werkt zelden. Je hebt andere mensen nodig, dat klopt. Maar dat kan ook in een groep. In een netwerk. In een gemeenschap.
De ggz is soms noodzakelijk. Bij crisis of gevaar moet je altijd contact zoeken met huisarts of crisisdienst. Specialistische zorg kan levensreddend zijn. Maar de ggz is niet alles.
Als je er niet terecht kunt, betekent dat niet dat je geen opties hebt. Het vraagt wel dat je zelf in beweging komt en anderen betrekt. En dat is soms loodzwaar.
Vraag jezelf af:
- Waar kan ik vandaag een kleine stap zetten?
- Met wie kan ik dat samen doen?
Dat is vaak het begin van het einde van de tunnel.
Meer lezen van Jim van Os?
Meer lezen over Eigen regie tijdens herstel?
- Zelfs in Nature kun je nu pleiten voor de afschaffing van de DSM
- Het nieuwe model van psychisch lijden
- Werken aan je herstel – 10 handige tools om te gebruiken
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Behoefte om te brainstormen over je herstel?
Klaar om aan de slag te gaan? Onze PsychoseNet chatprofessionals staan voor je klaar.
Geef een reactie