Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.

Waar vind ik goede hulpverleners die aansluiten bij mijn hulpbehoefte?

Vraag

Beste Jim,

Ik lees vaak over hoe belangrijk het is om een netwerk om je heen te verzamelen om de boel goed op orde te hebben voor als het weer mis gaat. Ik heb een bipolaire gevoeligheid (met psychoses) en met mijn persoonlijke netwerk zit het best goed. Ik heb vrienden bij wie ik terechtkan, fijne hobbies en leuk werk wat me veel voldoening geeft (waar ze het niet weten overigens).

Maar hoe kom je bij hulpverleners die aansluiten bij je hulpbehoefte en ook levenshouding? Ik was heel blij met de ggz in mijn vorige woonplaats.

Maar nu ben ik verhuisd en na een aantal best vervelende gebeurtenissen bij de huidige ggz-instelling, en een totaal gemis aan aansluiting heb ik er heel weinig vertrouwen in dat ze me goed kunnen helpen als ik in de toekomst een keer ontregel. En dat laatste is toch waar ik ze vooral voor nodig heb. Ik heb zo weinig vertrouwen, dat ik merk dat ik ze toch eigenlijk niet op de hoogte ga stellen als ik voel dat het niet goed met me gaat. Dat is natuurlijk niet de bedoeling.

Maar waar kan ik heen, hoe vind ik een of meerdere professionals om mij heen? Een andere ggz-instelling wil mij vast niet hebben omdat ik niet in de regio woon (klopt die aanname?) en vrijgevestigde psychiaters sluiten altijd psychose/bipolaire gevoeligheid uit.

Ik heb er zelf geen problemen mee om (lang) te moeten reizen, en ik heb ook niet veel nodig. Een paar gesprekken per jaar en aan de bel kunnen trekken en snel even wat advies over tijdelijke medicatie als het niet goed gaat. Opname is tot nu toe ook nooit nodig geweest. Ik heb een persoonlijk netwerk,veel inzicht in mijn eigen gevoeligheid na 20 jaar ervaring en ik ben gezegend met een goede baan dus kan een vrijgevestigde psychiater zelf betalen.

Zijn er opties?

Antwoord

Hey A., dank voor je vraag!

Eerst het belangrijkste stukje uit je verhaal, want dat gaat niet over hulpverleners maar over jou: je merkt dat je ze niet gaat bellen als het minder gaat. Dat is belangrijk. Dat is namelijk precies waar het misgaat – niet in de crisis zelf, maar in de weken ervoor waarin je alleen blijft met wat je voelt. Werk aan de winkel dus, en het goede nieuws is dat een groot deel daarvan in jouw eigen hand ligt.

Dan je aanname over de regio. Die klopt half. Voor acute zorg zit je vast aan je woonplaats: de crisisdienst is regionaal georganiseerd en komt bij het adres waar je staat ingeschreven, ongeacht waar je verder in behandeling bent. Voor gewone poliklinische zorg bestaat er geen wet die zegt dat je niet buiten je regio mag. Instellingen hanteren in de praktijk wel een verzorgingsgebied en wachtlijstbeleid, maar weigeren op postcode alleen mag niet. Vragen kost niks.

Dat vrijgevestigden psychosegevoeligheid uitsluiten heeft een simpele reden: ze hebben geen 24-uurs achterwacht én geen bedden. Het is geen vaste regel. Als je zelf betaalt val je buiten de contracteerlogica, en dan wordt de vraag: durft deze psychiater iemand te zien die stabiel is, twintig jaar zelfkennis heeft, een netwerk heeft en nooit opgenomen is geweest? Sommigen zeggen ja, helemaal als de huisarts meeleest en de regionale crisisdienst als vangnet blijft staan. Mail er tien en formuleer heel precies wat je wil. Dus twee of drie gesprekken per jaar en bereikbaar bij ontregeling. Een vage hulpvraag krijgt sneller een nee dan een conrete.

Onderschat ondertussen je huisarts niet, dat is de meest onderschatte speler hier. Een huisarts die jouw patroon kent en een plan op papier heeft (dit zijn mijn eerste signalen, dit doen we dan, dit verdraag ik niet…) kan binnen een dag handelen. Zet dat in je dossier en laat een psychiater eenmalig meekijken als consulent. Voor veel mensen werkt dat beter dan een behandelrelatie die je twee keer per jaar gebruikt.

Wat je verder nodig hebt zit maar deels in een professional. De rest is een crisiskaart en een resourcegroep. Die kaart maak je met een crisiskaartconsulent, meestal een ervaringsdeskundige: wie wordt gebeld, wat werkt, wat niet, wie mag beslissen? De resourcegroep bestaat uit drie tot zeven mensen die jij aanwijst en aanstuurt, jij blijft de regisseur. Vraag concreet: bel me elke vrijdag tien minuten, zeg het als ik te snel praat. Overweeg ook een collega in te wijden, al is het er maar een; werk is nou net de plek waar ontregeling het eerst zichbaar wordt en het laatst besproken. En kijk bij Plusminus, daar zitten mensen die deze puzzel al gelegd hebben.

Over je huidige ggz-instelling ga ik geen oordeel vellen, ik hoor maar een kant. Wat ik wel zou doen is je niet helemaal uitschrijven. Vraag om een andere regiebehandelaar binnen het zelfde team, dat kan meestal gewoon en kost je het minst. Een slapend contact in je eigen regio helpt enorm op de dag dat het misgaat. Lukt dat niet, vraag je zorgverzekeraar dan om zorgbemiddeling.

Hope this helps,

Greetz Jim

Meer informatie

Disclaimer

Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts

Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.


Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet

Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.

Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.

Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:

  • Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.

Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?

  • Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
  • Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
    Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
  • Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
    Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
  • Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
  • Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
  • Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
  • Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.

Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?

  • Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
  • Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
  • Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
  • Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
  • Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
  • Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
  • Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.

Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?

Beantwoord door: Jim van Os op 28 augustus 2026

Gerelateerd

Meer over

Behandeling
Bipolariteit, manie, hypomanie

Lees ook