Antwoord
Hey O., dank voor je vraag!
Goede kritiek en je hebt gewoon gelijk. Ik praat inderdaad vaak over herstelacademies alsof groepen per definitie helpen, en dat klopt niet. Groepen kunnen ook schaden, en wat jij beschrijft is precies hoe dat gaat.
Het verschil zit hem niet in de mensen maar in waar de groep om draait. In veel ggz-groepen is de gedeelde noemer de aandoening. Iedereen zit daar omdat ze hetzelfde label hebben, dus is dat ook waar ’t gesprek over gaat: symptomen, opnames, medicatie, hoe erg ’t was. Dan gebeurt er iets voorspelbaars. Bij een groep waarin mensen ’t zwaar hebben ga je naar de toekomst kijken en denken dat is straks mijn leven. Dat heet sociale vergelijking naar boven of naar beneden, en dat gaat vanzelf, je kunt ’t niet aanzetten of uitzetten. Bij eetproblemen is ’t nog scherper, daar is competitie ingebakken in het probleem zelf, dus in een groep krijg je ’t cadeau: getallen, gewichten, wie ’t strengst is. Dat is een bekend probleem in de literatuur, geen pech van jouw groep.
Wat maakt een groep dan wel helpend? Er zijn een paar dingen die je van tevoren kunt checken. Ten eerste: waar gaat het over? Als de gedeelde noemer de diagnose is, wees op je hoede. Als de gedeelde noemer is wat je wil gaan doen – dus werk, ouderschap, iets maken, ergens weer naartoe durven – dan zit je goed. In een goede herstelacademie word je bij binnenkomst niet gevraagd wat je hebt. Je kiest een cursus. Dat verschil klinkt klein maar het is de kern van de zaak.
Ten tweede: is er iemand die de groep leidt en doet die dat ook echt? Een goede begeleider, vaak een ervaringsdeskundige, kapt symptoomwedstrijden af, zorgt dat ’t niet in klaagcirkels blijft hangen en haalt er ook de mensen bij die goed op weg zijn. Groepen zonder sturing zakken bijna altijd af naar ’t zwaarste verhaal in de kamer.
Ten derde: zitten er mensen bij die verder zijn dan jij? Dat is misschien wel de beste voorspeller. Zie je alleen mensen die vastzitten, dan leert je systeem dat vastzitten de norm is. Zie je iemand die ’t gered heeft, dan wordt herstel voorstelbaar. Daar zit de eigenlijke werkzame stof van lotgenotencontact, niet in het delen van ellende.
En ten vierde, misschien ’t belangrijkste: doe je er iets? Groepen waarin je samen iets doet – koken, wandelen, iets maken, een cursus volgen – werken beter dan groepen waarin je alleen in een kring praat. Verandering komt vaker uit samen doen dan uit samen bespreken.
Dus: je bent niet ongeschikt voor groepen, je hebt de verkeerde soort gehad. Wat ik zou proberen is een herstelacademie of zelfregiecentrum bij jou in de buurt, waar je op onderwerp kiest in plaats van op diagnose. En hou je eigen criterium erbij, want die heb je nu scherp: kom ik hier weg met meer of met minder toekomst dan ik binnenkwam. Merk je na twee of drie keer dat ’t minder is, dan stop je. Weglopen uit een groep die je omlaag trekt is geen falen, dat is opletten.
Kijk hier voor wat er in jouw regio is, en hier over hoe je zelf een kring om je heen bouwt, wat vaak beter werkt dan een bestaande groep.
Hope this helps en kijk vooral bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
- Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
- Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
- Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
- Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
- Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
Beantwoord door: Jim van Os op 8 september 2026
