Fotocredits: Pixabay; Yse80
In deze blog vertelt Ralph over zijn start als gespreksbegeleider bij een lotgenotengroep die al jaren bij elkaar komt. Hij wil anderen laten zien wat zo’n groep kan betekenen. Daarom deelt hij zowel zijn eigen ervaringen als die van deelnemers binnen de groep. Centraal daarin staat erkenning als waarde van een lotgenotengroep.
Al jaren ben ik gespreksbegeleider van een lotgenotengroep voor mensen met een depressie, de groep wordt georganiseerd vanuit de depressie vereniging. Mijn eigen weg naar deze rol begon in een periode waarin het met mijzelf slecht ging; ik sloot me destijds aan als deelnemer. Toen ik eenmaal uit het dal was opgekrabbeld, werd ik gevraagd als begeleider. Dit was de perfecte manier om mijn wens voor vrijwilligerswerk te vervullen. Inmiddels komen we één avond per maand samen met een vaste kern van zeven mensen.
Het is interessant om te zien wat deze groep voor ons betekent. Hoewel de achtergrond van de leden enorm varieert — van jeugdtrauma’s en dysthyme depressies tot ASS-kenmerken en hoogbegaafdheid — hebben we één ding gemeen: we voelen ons soms diep ongelukkig. ‘Depressie’ is een containerbegrip, maar ik zie het zo: we hebben allemaal onze eigen gevoeligheden waardoor we soms door het ijs zakken. De een wat dieper dan de ander.
De waarde van een lotgenotengroep
De meesten van ons hebben talloze therapieën, trajecten en medicijnen geprobeerd. Soms met resultaat, maar vaak ook zonder effect, wat tot moedeloosheid kan leiden. Juist dan is de lotgenotengroep zo waardevol. Het belangrijkste is dat je gehoord wordt. Je kunt je verhaal kwijt zonder oordeel, aan mensen die je écht begrijpen. Hoewel we tips en adviezen uitwisselen, zijn we geen therapiegroep; we zijn ervaringsdeskundigen. Het kunnen delen van je verhaal geeft oprechte troost. Je voelt: ik ben niet de enige.
Hoe zwaar je gemoed ook is, het mag er zijn. Toch wordt er ook veel gelachen. Onze groep heet, met een knipoog, “de zonnetjes in huis”. De onderlinge veiligheid creëert ruimte voor humor; nieuwkomers zijn soms stomverbaasd over de lachsalvo’s die aan tafel ontstaan. Juist die humor haalt de scherpe kantjes van de ernst af. Daarnaast is onze gebundelde ervaring een bron van informatie. We bespreken alles: van antidepressiva en yoga tot mindfulness, psychedelica en zorginstellingen.
Omdat we elkaar al lang kennen, zien we elkaars ontwikkeling door de jaren heen. Bij de meesten gaat het met pieken en dalen; sommigen klimmen definitief uit het dal en verlaten de groep, terwijl anderen een constante matheid ervaren.
Acceptatie en oorsprong
In al die gesprekken komen bepaalde thema’s steeds terug. Acceptatie is er daar één van: erkennen dat je nu eenmaal zo ‘bedraad’ bent. Jezelf verzetten tegen een slechte stemming kost vaak enorm veel energie. Dat betekent niet dat je bij de pakken neer moet gaan zitten, maar wel dat je kunt proberen je emotie los te koppelen van je identiteit. Geen strijd aangaan, maar het laten zijn zoals het is.
Een ander terugkerend thema is de oorsprong van het verdriet, die vaak in de vroege kindertijd ligt. Het is een bekend gegeven dat hechting in de eerste levensjaren bepalend is, maar in onze groep wordt dat pijnlijk voelbaar. Ouders die er niet waren, een verslaafde moeder, een streng gelovig gezin waar gevoelens werden onderdrukt of een ouder met ongediagnosticeerd autisme; het komt allemaal voorbij. Die vroege schade is niet zomaar te ‘fixen’, maar de herkenning en het samen delen van dat oude verdriet bieden een diepe vorm van troost.
Het belang van de lotgenotengroep
Het wordt steeds vaker erkend dat contact met ervaringsdeskundigen en lotgenoten een helende werking kan hebben. Omdat wij als groep al zo lang samenkomen, kunnen wij dat alleen maar beamen. Keer op keer ervaren we hoe essentieel deze bijeenkomsten zijn; ze bieden troost en het gevoel werkelijk gehoord en gezien te worden. Tijdens onze avonden ontstaat een echte verbondenheid met de ander. Het is dan ook mooi om te zien dat iemand soms net dat ene stapje verder komt dat in het reguliere circuit maar niet wilde lukken.
Misschien zijn we als groep zelfs interessant voor wetenschappelijk onderzoek, maar vooralsnog koesteren we vooral wat we samen hebben opgebouwd. We zijn ontzettend dankbaar voor onze lotgenotengroep, en dat mag de buitenwereld best weten.
Bij deze.
Meer lezen over Lotgenotencontact?
- De Warmline – voor gesprekken met lotgenoten uit de GGZ
- Ik heb een droom – samenkomen met mensen in Enschede
- Dertig jaar lotgenotengroep: een poldertragedie
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Ken je de mini-College’s van PsychoseNet al?
Bekijk PsychoseNet college’s van Jim van Os over zorg en herstel, van depressie tot psychose.
Geef een reactie