Antwoord
Beste R.,
Dank je wel voor je vraag.
Je moeder en je broer allebei, in een tijd waarin je met dat etiket meteen was afgeschreven… Dat is heftig! En ja, je gevoel kan kloppen. Alleen valt bij een persoon nooit uit elkaar te halen wat waardoor komt, want er lopen minstens drie dingen door elkaar.
Eerst de medicatie. Antipsychotica dempen, afhankeljk van de dosis: trager denken, vlakker voelen, minder initiatief. In de tijd van je broer ging ’t vaak om hoge doseringen van de oude middelen, met daarbij middelen tegen de stijfheid (anticholinergica) die zelf weer geheugen en concentratie aantasten. Dat deel is functioneel, het hangt aan de dosis en kan deels opknappen als die omlaaggaat. Daarnaast is er onderzoek waarin meer antipsychotica over de jaren samenhangt met wat minder hersenweefsel op scans, ook bij apen die ’t middel kregen zonder psychose. Wat dat betekent voor iemands functioneren weten we niet goed, maar wegwuiven kun je ’t niet. Plus de lichamelijke kant: gewichtstoename, suikerziekte, vaak roken, en wat slecht is voor hart en vaten is ook slecht voor ’t denkvermogen.
Dan de psychose zelf. Je hoort vaak dat langdurige psychose giftig is voor de hersenen, maar ’t bewijs daarvoor is dun. Veel sterker is de derde factor: ’t leven dat erbij kwam. Jarenlang opgenomen, weinig prikkels, geen werk, weinig contacten, een omgeving die niks meer van je verwacht. Daar raakt een mens van onder zijn niveau, hoe intelligent ook. Denkvermogen en motivatie slijten als je ze jarenlang niet gebruikt. Eigenlijk is het dus de optelsom die bij je broer zijn tol heeft geëist.
Wat kun je ermee? Bij ouderen hoort de dosis omlaag, want het lichaam breekt medicatie trager af. Je broer kan zijn psychiater of huisarts vragen om alles eens door te lichten: wat is de minimaal werkzame dosis, wat kan eraf, zitten er nog anticholinergica bij? Als er iets omlaaggaat, dan heel langzaaam en in steeds kleinere stapjes, nooit op eigen houtje. En prikkels, beweging en contact helpen op elke leeftijd, ook nu nog. Het is wel zijn keuze, jij kunt ’t hooguit aankaarten.
Hope this helps en kijk vooral bij de informatie hieronder, want er is nog veel meer over te zeggen, kijken en lezen. En als je meer intensief contact wil, ga dan naar onze chat.
Greetz Jim
Meer informatie
Disclaimer
Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts
Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.
Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet
Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.
Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.
Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:
- Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
- Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?
- Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
- Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
- Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
- Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
- Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
- Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
- Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.
Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?
- Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
- Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
- Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
- Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
- Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
- Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
- Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.
Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?
Beantwoord door: Jim van Os op 12 november 2026
