Je hoort het soms als volgt: Je vertelt wat je is overkomen, je wordt geloofd of je wordt niet geloofd, en dan is het eruit en kan je verder. Zo simpel zou het zijn. Behalve dat het zo niet werkt.
Trauma raakt alles
Carlijn deed dat anderhalf jaar geleden voor het eerst echt. Ze vertelde haar familie wat haar als kind jarenlang was aangedaan, door haar opa, die er daarna bij de verjaardagen zat alsof er niets was gebeurd. Ze had verwacht dat het er dan uit zou zijn. Het tegenovergestelde gebeurde. Alles kwam weer dichtbij: de angst, de herbelevingen, de macht van iemand over wie niet gepraat mocht worden. En het bleef niet bij haarzelf. De familiegeschiedenis bleek vals – en de familie kon niet direct verwerken. Op haar werk liep het anders. In haar vriendschappen veranderde er van alles. Het raakte alles.
Dat is wat deze podcast laat zien. Je trauma integreren is geen klus die je in je eentje in je hoofd klaart. Het raakt je werk, je vrienden, je familie, alles. En het vraagt moed die de meeste mensen zwaar onderschatten. Daarmee zeg ik niet dat je beter kunt zwijgen. Niemand zou dit in zijn eentje hoeven dragen, dat is het punt.
Wegcijferen is een overlevingsstrategie
Carlijn was/is iemand die zichzelf wegcijfert. Die het de ander naar de zin probeert te maken, op de achtergrond blijft, soms zover dat het lijkt alsof ze niet mag bestaan. Dat komt niet uit de lucht vallen. Dat is wat een kind leert als het jarenlang te horen krijgt dat het zijn mond moet houden. Wegcijferen is een overlevingsstrategie. En op het moment dat zo iemand eindelijk ruimte inneemt, voor zichzelf opkomt, schrikt de omgeving. Ho ho, dat gaat zo snel niet. Dan krijg je te horen dat het zo niet hoort.
Daar komt nog iets bij. Carlijn werkt in de zorg, als ervaringsdeskundige. Valt een psychiater een half jaar uit en komt die terug, dan kan die gewoon weer aan het werk. Niemand twijfelt. Valt een ervaringsdeskundige uit, dan klinkt al snel: zie je wel, ze is niet sterk genoeg, niet hersteld, eigenlijk nog patiënt. Dat komt niet door toeval. Het is een structurele ongelijkheid die ook in de literatuur staat beschreven. En het maakt het voor mensen als Carlijn dubbel zwaar om kwetsbaar te durven zijn.
Een nieuw hoofdstuk, geen nieuw begin
Wat ze toen deed, was haar gevoel weer toelaten. Niet de oude manier van wegdrukken en doorgaan, nieuwe start, nieuwe Carlijn, tot het opnieuw te veel werd. Maar echt voelen wat haar is aangedaan, ook al voelde dat alsof ze de controle kwijtraakte. Het misbruik is gebeurd. Het hoort bij haar. Het heeft invloed op wie ze is. En juist door dat toe te laten, kon ze de fijne momenten ook weer voelen. Allebei, naast elkaar. Soms heeft ze nog kort de gedachte: dit is te veel. Maar ze weet nu ook dat die weer wegtrekt. Ze noemt het zelf een nieuw hoofdstuk, geen nieuw begin.
Het belang van ondersteuning
En dit deed ze niet alleen. Dat kon ook niet. Anderen moesten haar vasthouden, haar het vertrouwen geven dat ze dit aankon, een beetje houvast terwijl ze het zwaarste toeliet. We hebben allemaal een andere mensen nodig die ons vasthouden. Dat klinkt als een mooi praatje, maar het is gewoon hoe het werkt. En daar zit ook iets wreeds in, want juist als iemand wegzakt, nemen mensen afstand. Uit hun eigen angst. Niemand wil mee naar die donkere plek, net zoals we ons afkeren van psychose of van stemmen horen. Zo wordt de eenzaamste mens nog eenzamer. De beste bescherming tegen de dood is verbinding, en het is wreed dat we die niet vaker bieden.
Luister naar de podcast
Het is die van Carlijn; zij vertelt, ik stelde alleen de vragen. Het is rauw en nog lang niet klaar. Maar er zit veel hoop in. Ze staat er weer, niet meer in de alarmstand, maar gewoon aanwezig, inclusief dat ze zich slecht mag voelen. Dat ze er nog is, is een klein wonder. En haar verhaal laat zien hoeveel er bij komt kijken voordat je je trauma echt kan integreren en weer kan voelen. Niet alleen in jezelf. In alles.
Heb je behoefte aan een luisterend oor, of denk je aan zelfdoding? Bel 113 of kijk op 113.nl.
Je kan ook altijd chatten via PsychoseNet. Onze chat is niet alleen voor psychose, maar ook voor trauma, een luisterend oor of een herstelgerichte chat.
Meer lezen van Jim van Os?
Meer lezen over traumaverwerking?
- Als alle hoop is weggevallen… – C-PTSS en dissociatieve delen
- De bodem: de kern van traumaverwerking
- Van hel naar rust en ruimte – het helen van trauma
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Verder lezen over goede zorg en GGZ?
Onderstaande boeken zijn geschreven door hoogleraar Jim van Os. In deze eerlijke boeken lees je meer over psychose, trauma, de nieuwe GGZ, herstel en veel meer.
Geef een reactie