Fotocredits: Pixabay; juliocb
Slecht nieuws: de enige echte ontsnapping uit de hel van depressie is verantwoordelijkheid ervoor nemen (want dat doet pijn). Goed nieuws: de enige echte ontsnapping uit de hel van depressie is verantwoordelijkheid ervoor nemen (want je kan zó jezelf genezen, je bent niet afhankelijk van anderen).
Ik was ruim twee jaar zwaar depressief. Daarna had ik als vrijwilliger bij de Depressie Vereniging wekelijks contact met mensen met een depressie. Ook las ik talloze boeken van mensen die een depressie hebben gehad. Op een bepaald moment werd het steeds duidelijker. Het woord waar de meeste mensen met een depressie de grootste hekel aan hebben is het woord verantwoordelijkheid. Midden in mijn depressie was ik heel erg boos geworden door dit YouTube-filmpje.
Helaas, dit is een zeer succesvolle leugen
Ik begrijp die mensen en ik begrijp mezelf. Al decennia vertellen huisartsen, therapeuten en psychiaters dat depressie een hersenziekte is … want er is een disbalans in je hoofd, je hebt te weinig serotonine. Dus dan ben je ziek en gaan deskundigen je behandelen met pillen. Dat ontslaat jou van de verantwoordelijkheid want de huisarts en de therapeut en de psychiater zijn verantwoordelijk. Die gaan jou genezen met medicijnen.
Helaas, dit is een zeer succesvolle leugen, verzonnen door de farmaceutische industrie om miljarden mee te verdienen. Een officiële verklaring van de Verenigde Naties in 2017 zegt dat het leidende, biochemische verhaal van depressie gebaseerd is op bevooroordeeld en geselecteerd gebruik van onderzoeksresultaten en dat dit meer kwaad doet dan goed, ons recht op gezondheid ondermijnt, en moet worden verlaten. In 2018 stond er een veel geciteerd wetenschappelijk artikel in het zeer gerenommeerde medische tijdschrift The Lancet dat voor eens en altijd duidelijk maakte dat er geen verband bestaat tussen depressie en een tekort aan serotonine. Bram Bakker noemt het in zijn recente boek Oud Zeer ‘De serotonine-leugen’. In 2022 kwam het gezaghebbende blad Molecular Psychiatry met dezelfde boodschap.
De oorzaak van een depressie heeft niks met serotonine te maken. En de oorzaak is ook niet negatieve levensomstandigheden. Iedereen heeft wel eens te maken met negatieve levensomstandigheden, maar niet iedereen wordt depressief.
Optimisme vs. Pessimisme
De echte oorzaak van een depressie is wat jij tegen jezelf zegt over die negatieve levensomstandigheden. Er gebeurt een ramp en een optimist zegt: dit betreft een deel van mijn leven, het is tijdelijke pech en ik ga het proberen op te lossen. Maar een pessimist, ik dus, zegt: nu is mijn hele leven een ramp, het wordt nooit meer goed en het is allemaal mijn stomme schuld.
Als je pillen slikt en hoopt dat de depressie zo zal genezen, kan je lang wachten. Als je je depressie gaat zien als een bezit, als een manier om aandacht en zorg en geld te krijgen, als je het gaat zien als je identiteit, dan zal je eeuwig depressief blijven. Wat psychiaters noemen: chronisch depressief.
Er is een oplossing!
Maar als je ervoor eens en altijd vanaf wil, dan is er een oplossing. De enige. En dat is verantwoordelijkheid nemen voor je leven. De oorzaak van je depressie is dat jij je tegenslag door 24/7 doemdenken hebt veranderd in een depressie. Ga vooral met dat doemdenken aan de slag. Stop met zwelgen in pikzwarte gedachten, beelden, stemmen en gevoelens. Word wakker uit deze zelfhypnose. Je bent niet die negatieve gedachten, je hebt ze. Nog beter: kijk met een glimlach naar die overdreven gedachten, probeer te relativeren. Zoals je kijkt naar een pruilend kind. Dat heet tegenwoordig mindfulness.
Jij kent jezelf het beste … en jij weet diep in je hart wat de beste manier is om uit deze hel te kruipen.
P.S. 1: Depressie: verantwoordelijkheid nemen doet pijn. Geen verantwoordelijkheid nemen veel meer.
P.S. 2: Zoals altijd: geen verwijt, schuld of schaamte. Je kan te veel verantwoordelijkheid nemen (het is allemaal verdomme mijn schuld!), maar ook te weinig (ik ben een slachtoffer en kan niks, ook mezelf, niet veranderen).
François de Waal
Meer lezen van François de Waal?
Meer lezen over Depressie?
- Verantwoordelijkheid en depressie – niet schuldig
- Hoop hervonden – mijn strijd tegen depressie
- Mindfulness of mindemptyness? – De rol van bewustwording
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Ken je de mini-College’s van PsychoseNet al?
Bekijk PsychoseNet college’s van Jim van Os over zorg en herstel, van depressie tot psychose.
14 reacties op “Depressie: verantwoordelijkheid nemen doet pijn”
Wat ik waardeer in de ‘trauma-beweging’ die via Gabor Maté via YouTube filmpjes binnenstroomt, is dat je in de comment kan schrijven: ‘ I am healing’. Je label voor ‘depressie’ veranderen in iets anders. In zijn algemeenheid kan je zeggen, wordt je innerlijk ‘omgeploegd’ – en dus is het ook een kans.
Ik zie in ‘positivisme’ ook een vorm van vermijding: alsof positieve gedachten een depressie kunnen genezen. Ik ken zogenaamde ‘positieve’ gezinnen: het kromme, vervelende wordt niet benoemd, als in een sekte. Er ontstaat een schijnconstructie: the perfect family.
Wel geloof ik dat een deel te wijten is aan obsessie. Een obsessie t.a.v. personen die jou kwaad hebben gedaan. Uiteindelijk kom je daarmee steeds weer in je ‘verhaal’ terecht, en dus in het verleden. Deze verstrikking maakt je ziek: de vader/moeder zitten immers in jezelf. De kunst is in je de emotie te gaan staan, en deze te voelen. De mensen laat je erbuiten. En dan beseffen: wonderbaarlijk, ik ben er nog!
De weerwil verantwoordelijkheid te nemen, ligt voor mij in het: maar het is niet van mij…. Het is ballast van anderen… gedumpt. Maar: evengoed moet het worden opgeruimd… Dat besef: je ruimt de rotzooi van een ander op… moet er wel zijn.
Vorige week leerde ik via eurythmy4you een oefening kennen (Wintercourse) Affirmation/negation – ja / nee. Een boog met je linkerbeen is voorwaarts – JA! dat gaan we doen! Een boog achterwaarts is NEE – ik kom tot mijzelf. Het brengt de lichtkrachten van het hoofd, naar beneden in de stofwisseling. Het wordt ingezet bij kortademigheid. Het had op mij de werking dat er veel ‘beweging’ plaatsvond in mijn hoofd. En dat ik innerlijk een grens in mijzelf beleefde. Ik dacht achteraf: verrek, het ja/nee is als baby – peuter – kleuter nooit aangelegd bij mij. Iedereen kan ‘inbreken’. De week daarop intensiveerde mij JA. Ik voelde ‘positiviteit’ – een stroom door mijn lichaam van kop tot teen. JA, is altijd een commitment naar het leven toe: JA! JA, ik ben hier met een reden!
Ik leef met chronische depressiviteit, het glas is altijd half leeg . Ik ben het niet idd ,maar ik leef er mee. Ik vermoed dat ik een pessimist heet te zijn.
Niet omdat ik maar zat te wachten onder de pillen (helpen deden ze niet, integendeel, en ik kom er niet meer vanaf na drie pogingen. )
Niet omdat ik onverantwoordelijk was voor mijn eigen leven, of omdat ik me zo allerlei ziekte winst verwierf. Ik zie die winst niet, de zaken die jij beschrijft zijn voor mij niet aantrekkelijk en ik heb ook geen hulp vraag.
Ik werd chronisch depressief doordat ik brak op n gegeven moment , na een onveilige jeugd en daar de gevolgen van.
Ik heb er alles aan gedaan wat in mijn macht lag, maar nee, niet alles is maakbaar. En ik heb geen problemen met mindfulness , maar het hielp me ook niet.
Het enige wat bij mij hielp is dat ik depressief mag zijn van mezelf. Het is niet erg, het hoeft niet weg, -en ik hoef niet allerlei behandelingen te ondergaan die nog erger zijn dan de kwaal. . (Maar dat mogen in deze dwingend chronisch positieve maatschappij is geen sinecure.)
Ik begrijp dat je fan bent van de provocatieve benadering, als het jou helpt vind ik dat mooi . Mij staat het tegen, het wordt een soort geëvangeliseer.
Sterkte!
Dat is ook mijn ervaring. Mijn zelf deel moet echt groeien. Door allerlei dingen ondergesneeuwd geraakt. Ik heb inmiddels wel een weg gevonden en geluk gehad dat ik dit in de ggz vond. Een herstel gerichte therapeute en een psychomotorische therapeute. Dus lichaamsgericht. Zij werken oa via de polyvagaal theorie. En dan nog heb ik veel herstel tijd nodig. Maar ik leer wel hoe ik zelf steeds vaker uit mijn ontregeling kom. En dat is waar het om gaat. Misschien zou je dit eens kunnen zoeken waar het mogelijk zou kunnen zijn.
Hopelijk vind je iemand die met jou een herstel gericht proces aan wil gaan. Geen makkelijke weg wel helend.
Dubbele reactie. Sorry
François chapeau weer voor je stuk!
Eens met je boodschap. Pillen brachten mij juist in de afgrond en die is niet fraai.
Maar hulp , mits herstel gericht, dat heb ik als zeer belangrijk ervaren. Zie ook mijn reactie bij iemand anders.
Allereerst hartelijk dank voor de reacties. Verantwoordelijkheid nemen betekent niet dat je alles in je eentje moet oplossen. En dat iedereen om je heen fuck you mag zeggen.
Dat je Psychosenet leest. En dat je eerlijk zegt dat je je slecht voelt. En dat is hulp zoekt, en tegen sommige hulp ja en andere nee zegt. Kijk, dat is verantwoordelijkheid nemen. Volgens mij zegt Jim: we moeten het samen oplossen.
Dus alle constructieve hulp welkom. Maar goed, op een bepaald moment ga jij wel achter het stuur zitten. Gas geven en remmen. Ups en downs. Soms rechtsaf en soms links. Hoe ontzettend moeilijk het leven vaak ook is, we gaan er verdomme elke dag het beste van maken!
Iets geheel anders: sinds kort zijn mijn boeken ‘Vijftig manieren waarop ik mijn leven verpestte’ en ‘Spiritualiteit is een cadeau’ gratis te downloaden op mijn site. Ook de vertaling ‘Fifty Ways I Screwed Up My Life’.
Vijftig manieren waarop ik mijn leven verpestte. Oude tijden 😉 je hebt geloof ik ook nog voor het blad Genoeg geschreven toch?
Goed geheugen, Mar. ‘Vijftig manieren waarop ik mijn leven verpestte’ werd eerst gepubliceerd in Psychologie Magazine. ‘Spiritualiteit is een cadeau’ eerst in de NRC. Alle columns in Genoeg staan ook op mijn site.
Bedankt voor dit stuk! Vond het heel leerzaam en ook toepasbaar op mij ook al heb ik geen depressie.
Dag François, ik ben het zeker met je eens wat betreft de onzin verhalen over serotonine, alsof je een fysieke hersen stoornis hebt. Waarbij zelfs de huisarts het instellen op de juiste medicatie als enige oplossing ziet. Ik ben het met je eens dat je zelf verantwoordelijkheid moet nemen. Maar aan de andere kant, als je overspoeld bent door negatieve ervaringen, is depressie volgens mij een beschermende reactie op heftige emotionele gebeurtenissen zowel in heden als verleden (en iedereen reageert hier anders op, maar dit leidt meestal wel tot een psychiatrische diagnose). En het lukt mij niet om hier zonder hulp verantwoordelijkheid voor te nemen. Nooit heeft iemand aan mij gevraagd hoe ik ondersteund kan worden om mezelf te helpen. Dat vind ik het grootste probleem aan de huidige ggz hulpverlening. Dus verantwoordelijkheid nemen prima, maar wie gaat mij daarbij ondersteunen?
Dat is ook mijn ervaring. Mijn zelf deel moet echt groeien. Door allerlei dingen ondergesneeuwd geraakt. Ik heb inmiddels wel een weg gevonden en geluk gehad dat ik dit in de ggz vond. Een herstel gerichte therapeute en een psychomotorische therapeute. Dus lichaamsgericht. Zij werken oa via de polyvagaal theorie. En dan nog heb ik veel herstel tijd nodig. Maar ik leer wel hoe ik zelf steeds vaker uit mijn ontregeling kom. En dat is waar het om gaat. Misschien zou je dit eens kunnen zoeken waar het mogelijk zou kunnen zijn.
Interessant stuk. Ja, verantwoordelijkheid nemen. Het is erg belangrijk. Maar goede hulp vind ik toch ook heel waardevol. Ik snap bijvoorbeeld niet waarom hulpverleners om mij heen alleen het luisterend oor waren. Aanreikingen krijgen hoort ook bij de hulpverlening vind ik. Bijvoorbeeld over de sociale kaart van de omgeving
Hear Hear!!! Chapeau voor deze waarheidspreker. Dezelfde remedie is toepasbaar bij psychosegevoeligheid. Na 15 jaar behandel, medicijn en klachten verwworde verwoorde ik deze boodschap in mildere taal tijdens mijn supportgroep. Als mensen nieuwsgierig naar waren kon ik wat uitweiden over mijn methode.. Sinds afgelopen week ben ik hiervoor door Manisch depressieven patiënten vereniging Plusminus geëxcommuniceerd (gecancelled). De voorzitter M.M. verweet mij dat werken aan herstel niet bij de statuten van de vereniging hoorde.
Zelf verantwoordelijkheid nemen. De kern van alle freudiaanse theorie die steeds weer terug verwees naar toneelstuk Oedipus Rex. Deze tragedie komt namelijk tot stand omdat niemand zelf verantwoordelijkheid wil nemen en iedereen naar het Orakel rende om raad. Onze hedendaagse service economie is een groot netwerk aan verdienmodellen van Orakels. Deze verdienmodellen hebben problemen nodig. Zo begint de oorlog tussen de ervaren hulpverleners en de erkende geinstitutionaliseerde hulpverlener. De laatste groep verdedigd hun verdienmodel met de problemen maar halfbakken oplossen heeft de corona pandemie dubbel en dwars bewezen. De ervaren bewezen genezen hulpverlener bied oprechte beproefde hulp en zoals ik als vrijwillige helemaal gratis.
correctie: Na 15 jaar behandel, medicijn en klachten vrij te zijn verwoorde…..
Beste Eddo,
Het is een fenomeen van patiëntengroepen, is mijn ervaring, dat echte oplossingen, de slachtofferrol opheffen. In die zin wordt heling in de ban gedaan. Individuele meningen verstoren de harmonische gevoelssoep. De steun die zij aan elkaar bieden, is een co-afhankelijke – geen oprechte wakkere steun.
Wees dus trots op jezelf dat je bent geëxcommuniceerd! Wat jouw doel niet dient, mag verdwijnen.
Nu op zoek naar een nieuwe tribe – waarbij tolerantie voor schaduwen (die er altijd zijn) op de eerste plaats mag komen te staan?
Succes!