Veel gezochte termen

Wat is herstel?

Auteur

Jim van Os

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht.

Jim van Os werkt op het raakvlak van epidemiologisch onderzoek, gezondheidszorgonderzoek, kunst en de ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.

Jim van Os schreef deze toegankelijke boeken:

Wat psychisch lijden is

Trauma Begrijpen in 33 vragen

Psychose Begrijpen in 33 vragen

Neurodiversiteit Begrijpen in 33 vragen

Psychedelica begrijpen in 33 vragen

We zijn God niet

Wat is herstel?

Wanneer iemand wil herstellen, ongeacht waarvan, is aan de persoon zelf. Dat is eigen regie. Herstel is een intens persoonlijk, uniek proces.

Herstel gaat over beweging. Je leert je verhouden tot wat er gebeurd is en tot je gevoeligheden en talenten, en je pakt je leven weer op. Herstellen kan, ook na een psychose of een lange periode van somberheid. Hoe en wanneer, dat bepaal jij.

Herstel is geen reparatie

Een knoop aanzetten is herstellen in de zin van repareren: het kledingstuk is weer als vroeger. Bij psychisch lijden werkt het anders. Je gaat niet terug naar wie je was. Je leert hoe je systeem werkt, wat je raakt en wat je helpt. Ervaringsdeskundigen noemen dat een leerproces, met vallen en opstaan.

William Anthony omschreef herstel als “een intens persoonlijk, uniek proces van verandering in iemands houding, waarden, gevoelens, doelen, vaardigheden en/of rollen”. Machteld Huber legde gezondheid uit als “het vermogen om je aan te passen en een eigen regie te voeren, in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven”. Beide gaan over hetzelfde: leren omgaan met wat het leven je brengt, en daar zelf de regie over voeren.

Persoonlijk en maatschappelijk herstel

Persoonlijk herstel gaat over jouw verhouding tot wat je is overkomen. Je geeft de ervaring een plek in je levensverhaal. Maatschappelijk herstel gaat over meedoen: weer werken of leren, wonen, vrienden zien, rollen innemen die je kwijt was. De 2 lopen door elkaar en versterken elkaar.

Een ander mens doet meer dan welke techniek ook

Uit honderd jaar onderzoek weten we dat herstel vooral komt uit relatie, hoop, ritueel en betekenis. De specifieke techniek voegt minder toe dan we lang dachten. Die ander hoeft geen professional te zijn. Een vriend, een naaste, een ervaringsdeskundige of een buur kan rustig naast je zijn, luisteren zonder op te lossen, je helpen woorden te vinden en hoop lenen als jij die even niet hebt.

De vraag is dus minder: wat is de juiste behandeling? De vraag is meer: heb ik een ander mens, en zo niet, hoe vind ik er een? Lees meer op Wat psychisch lijden is.

Jij bent de creator van je herstel

Verandering ontstaat als 3 dingen klikken: jij, die het wilt, een ander mens die met je meewerkt, en iets concreets dat jullie doen. Dat kan therapie zijn, maar ook wandelen, een groep, yoga of schrijven. Als een van de 3 ontbreekt, lekt het effect weg.

Een groepje mensen is sterker dan 1 persoon. Met een resourcegroep verdeel je de belasting en houd je de regie.

Stigma

Stigma en zelfstigma kunnen herstel in de weg zitten. Vind maar eens een baan als op je cv staat dat je 5 jaar depressief bent geweest. Herstel vraagt daarom ook iets van de samenleving: ruimte en begrip voor wie weer mee wil doen.

Eigen regie

Hoe en wanneer je herstelt, en waarvan, bepaal je zelf. Eigen regie is iets anders dan wegkijken of alles op zijn beloop laten. En zeggen dat iemand het zelf moet doen, terwijl alle zorg eromheen al vastligt, is ook geen eigen regie. Soms is ingrijpen nodig om erger te voorkomen. Daarna hoort de regie zo snel mogelijk terug bij jou.

Ervaringsdeskundigen

Er komen steeds meer ervaringsdeskundigen in de ggz en daarbuiten. Ze maken met hun eigen herstelverhaal ruimte voor het herstel van anderen. Zij hoeven niet uit te leggen hoe het is. Ze weten het.

Heb je een vraag?

Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.

Ken je de mini-College’s van PsychoseNet al?

Bekijk ook de PsychoseNet college’s van Jim van Os over zorg en herstel, van depressie tot psychose.

Mini-college: Wat is het ecosysteem mentale gezondheid (GEM)
previous arrow
next arrow

Laatste wijziging: