Veel gezochte termen

De PsychoseNet Kennisbank

Beantwoord door

Auteur

expert avatar

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.

Kunnen ze zomaar de zorgmachtiging verlengen?

Vraag

Beste Jim,

Graag wil ik advies of informatie. Het zit zo, ik ben opgenomen geweest en heb daar een zorgmachtiging gekregen van 6 maanden. Toen die tijd erop zat en ik inmiddels thuis was geland hebben ze opnieuw 6 maanden de zorgmachtiging verlengd. Mijn contactpersoon zei dat dat gebruikelijk was, een jaar in totaal zorgmachtiging na opname.

Nu gaat alles goed. Als de zorgmachtiging afloopt ben ik bang dat ze het opnieuw aanvragen, maar er is geen ernstig nadeel. Soms lees ik dat mensen jaren vastzitten aan een zorgmachtiging. Als mijn zorgmachtiging eenmaal klaar is wil ik me ook uitschrijven, en bij de huisarts verdergaan. Dit zal geen reden zijn voor opnieuw een zorgmachtiging toch? Dat kunnen ze niet maken.. toch?

Zullen zij mij in bedwang houden of tegenspreken? Het is mijn keus, zolang de zorgmachtiging maar weggaat en wegblijft.

Wat denkt u?

Antwoord

Hey N., dank voor je vraag!

Goed dat het nu goed gaat. En je vraag is heel terecht, want hier zit veel misverstand omheen.

Eerst ’t juridische. Een zorgmachtiging is niet iets dat automatisch verlengd wordt. Voor elke nieuwe machtiging moet de officier van justitie opnieuw een verzoek indienen bij de rechter, met een verse medische verklaring van een onafhankelijk psychiater die jou heeft gezien. De rechter toetst dan of er nog steeds ernstig nadeel is en of dat alleen met verplichte zorg af te wenden is. Dus dat “een jaar is gebruikelijk na opname” is geen regel, het is hooguit een gewoonte binnen die instelling. Er staat niks over in de wet.

Belangrijk om te weten: bij verplichte zorg geldt subsidiariteit. Als vrijwillige zorg volstaat, mag verplichte zorg niet. Gaat ’t goed, is er geen ernstig nadeel, en ben je bereid tot vrijwillige afspraken, dan is er juridisch geen grond. Dat is niet mijn mening, dat is de wet.

Dan je zorg over uitschrijven. Je hebt gelijk dat willen stoppen met behandeling op zichzelf geen grond is voor een zorgmachtiging. Wel eerlijk zijn: als iemand psychosegevoelig is en tegelijk abrupt alles afkapt (behandeling, medicatie, contact), dan gaan mensen wel meekijken of daar risico ontstaat. Niet omdat ze je willen dwarszitten, maar omdat dat ’t patroon is dat ze vaak zien. Dus de manier waarop je ’t doet, doet ertoe.

Mijn praktische advies. Ga nu al ’t gesprek aan, niet pas als de machtiging afloopt. Zeg helder wat je wil: afbouw naar vrijwillige zorg, daarna overdracht naar de huisarts. Vraag om een signaleringsplan op papier, met wie je belt als ’t minder gaat en wat de afspraken zijn. Dat klinkt als een formaliteit, maar het is precies wat de rechter en de behandelaar nodig hebben om te concluderen dat verplichte zorg niet meer nodig is. Je onderhandelt jezelf zo uit die machtiging, in plaats van erover te vechten. Dat is echt effectiever.

En ’t andere: schrijf je niet uit voordat er iets anders staat. Zorg dat de huisarts weet wat er speelt en dat er ergens een terugvaloptie is. Herstel is geen bewijs dat je nooit meer iets nodig hebt, het is dat je zelf de regie hebt over wanneer wel.

Wordt er toch opnieuw een machtiging aangevraagd, dan heb je recht op een advocaat (kosteloos) en kun je bij de zitting je eigen verhaal doen. Ook kun je de patiëntenvertrouwenspersoon (pvp) inschakelen, die is er specifiek voor mensen met een Wvggz-maatregel. Zij kennen deze procedures van binnenuit.

Hope this helps en kijk vooral ook bij de informatie hieronder.

Greetz Jim

Meer informatie

Disclaimer

Bespreek eventuele verandering van medicatie of andere aspecten van je behandeling altijd eerst met je voorschrijvende arts

Ga niet alleen dingen zitten veranderen, dat is niet de bedoeling van de adviezen van de experts van PsychoseNet. Bedenk je dat de adviezen van experts altijd van algemene aard zijn – je kunt ze niet zonder meer op jezelf van toepassing achten, dat kan pas na overleg met je behandelaar of huisarts. Onze expert heeft je immers niet persoonlijk onderzocht.


Empower jezelf met Kennis van PsychoseNet

Wil je met iemand chatten?
Ga dan naar onze chat en verrijk jezelf met een herstelondersteunende chat met een van onze medewerkers.

Wil je een blog schrijven over je ervaring met een onderwerp relevant voor PsychoseNet?
Kijk hier voor informatie.

Lees deze toegankelijke boeken over Goede Zorg:

  • Wil je alles weten over TRAUMA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over PSYCHOSE in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over NEURODIVERSITEIT in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over HOE GOEDE GGZ ERUIT MOET ZIEN in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.
  • Wil je alles weten over PSYCHEDELICA in een toegankelijk boek? Lees dan ons boek hierover.

Wil je weten hoe je medicatie moet afbouwen, of hoe je mensen hiermee kunt helpen?

  • Denk je over medicatieafbouw? Kijk dan EERST naar onze 33 TIPS OVER MEDICATIEAFBOUW op de website van PsychoseNet.
  • Kijk ook naar ons tweedelige WEBINAR HOE MOET IK AFBOUWEN over afbouwen van psychiatrische medicaties met Jim van Os en Peter Groot;
    Deel 1 is vooral voor afbouwers bedoeld; Deel 2 vooral voor voorschrijvers.
  • Wil je een PERSOONLIJK ADVIES bij het kiezen van een AFBOUWSCHEMA?
    Behandelaars kunnen bij de Regenboog Apotheek een persoonlijk advies vragen voor een afbouwschema voor een patiënt.
  • Wil je benzodiazepinen afbouwen, eventueel via een ander middel zoals diazepam (Valium)? Gebruik dan de KNMP-rekenhulp.
  • Heb je een vraag over WELK ANTIDEPRESSIVUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antidepressiva? Kijk dan bij onze antidepressivakeuzetool.
  • Heb je een vraag over WELK ANTIPSYCHOTICUM JE MOET GEBRUIKEN en over de bijwerkingen van antipsychotica? Kijk dan bij onze antipsychoticakeuzetool.
  • Wil je meer leren over bewegingsstoornissen door psychiatrische medicaties en wat eraan te doen is? Kijk dan op de website Bewegingsstoornissen in de Psychiatrie.

Ben je op zoek naar informatie over Persoonlijk Herstel?

  • Wil je begrijpen dat er vijf fasen zijn in het proces van PERSOONLIJK HERSTEL? Kijk dan onze animatie hierover of bekijk ze allemaal.
  • Wil je weten hoe het werkt met het maken van een DSM-DIAGNOSE VAN PSYCHOSE? Kijk dan het mini-college van Jim van Os.
  • Wil je weten waarom we op PsychoseNet KRITISCH ZIJN OP HET LABEL ‘SCHIZOFRENIE’ (of andere schizo-terminologie), en waarom we denken dat het beter kan worden vervangen door de term ‘psychosegevoeligheid’? Kijk dan naar het mini-college van Jim van Os.
  • Als psychisch lijden niet het hebben van een DSM-diagnose is, met de suggestie dat er iets mis is ‘in je hoofd’, wat is het dan wel? Bekijk het mini-college WAT IS PSYCHISCH LIJDEN en wat doe je eraan? van Jim van Os.
  • Ben je op zoek naar tools om uit je hoofd te komen en te kiezen voor wat belangrijk is? Kijk dan op deze site. Gebaseerd op Acceptance & Commitment Therapy (ACT).
  • Wil je werken aan je lifestyle? Hier vind je goede informatie.
  • Patiëntenvertrouwenspersoon (pvp): geeft advies en ondersteuning, maar alleen aan cliënten met een Wvggz-maatregel of in een Wvggz-accommodatie. Vrijwillige, ambulante cliënten zonder dwang kunnen terecht bij de klachtenfunctionaris van hun instelling.

Ben je op zoek naar de JUISTE HULP?

Beantwoord door: Jim van Os op 18 augustus 2026

Gerelateerd

Meer over

Behandeling
zorgmachtiging

Lees ook