Fotocredits: Pixabay; Kanenori
Hoofdstuk 12
Na het verlies van haar zoon begint Miriam aan een maandenlange zoektocht naar duidelijkheid. Samen met een vriendin vraagt ze dossiers op bij de verschillende GGZ instellingen waar haar zoon mee te maken had. Tussen de mappen ontdekt ze de klacht die ze na het verlies van haar zoon had ingediend, een gegrond verklaarde poging om gerechtigheid en inzicht te krijgen. Uiteindelijk krijgt ze hulp van de voormalige psychiater van haar zoon, die op weg is naar Harlingen om samen met haar meer grip te krijgen op deze verwarrende werkelijkheid.
Lees eerdere hoofdstukken van Miriam hier!
Harlingen
Dat de psychiater naar Harlingen kwam, bracht haar eerst uit haar evenwicht. Dat hij zou komen, maakte haar onzeker. Ze piekerde erover en twijfelde over haar rol. Ze voelde zich lichtelijk overvallen, maar was hem dankbaar dat hij het voortouw nam en dat ze nu alles kon vragen over de dossiers. Hopelijk werd het haar nu duidelijk hoe ze de informatie over haar zoon hadden gebruikt bij hun beslissingen over zijn behandeling. Dit alles bracht veel spanning. Het dossier van zijn behandelperiode lag ergens tussen de papieren. Ze vroeg zich af of hij daarvan op de hoogte was.
Elf doessiers
De dossiers lagen allemaal op de bovenverdieping. Het waren er elf. Ze lagen uitgestald op het tweepersoonsbed in de logeerkamer. Na de dood van haar zoon had ze samen met een behulpzame vriendin de dossiers opgevraagd bij de instellingen waar zij en haar zoon mee te maken hadden gehad. Ze hadden er maanden over gedaan en het was gelukt ze allemaal binnen te hengelen. Het was een soort bezigheidstherapie. Hun vriendschap en het project vormden een reden om de dag te beginnen en zinnig door te komen. Ze kwam er in ieder geval haar bed voor uit.
Sommige dossiers ontvingen ze na veel vijven en zessen en ze waren dan zo dun dat je je afvroeg waar het helemaal over ging. Dan had ze bovendien persoonlijk het verzoek gekregen de documenten op te halen en ze officieel te komen ondertekenen. Haar vriendin was altijd meegegaan en na afloop hadden ze zichzelf getrakteerd op koffie met een taartje.
De klachten map
Andere dossiers waren uitgebreider, maar de namen van behandelaars waren weggestreept. In het begin namen zij en haar vriendin de zaken zeer serieus, maar naarmate ze er langer mee bezig waren, hadden ze het hoe langer hoe meer als een spelletje opgevat. De kronkels van de instanties werkten op hun lachspieren. Het dossier van haar zoon’s advocaat was echter perfect en ook volledig. Daar lagen de mappen dan. Geordend, met de jaartallen op de kaft. Daartussen bevonden zich twee mappen met op één kaft: “KLACHT GGZ”.
Daarin zat de klacht die ze een jaar na het verlies van haar zoon had ingediend. Die klacht was gegrond verklaard. De ervaren vrouwelijke advocaat had alles geweten over GGZ-zaken en had na de goede afloop gezegd dat ze het hierbij liet zitten, omdat verder procederen geen zin had. Ze liep tegen haar pensioen. Naar het medisch tuchtcollege gaan, eiste teveel werk voor een pro deo-zaken. Bovendien kwam het zelden voor dat een klacht gegrond werd verklaard. Het was haar in haar loopbaan zelden of nooit gelukt. Ze verzocht haar de Aldi-tas met dossiermappen bij haar kantoor op te komen halen.
Dat deed ze. Ze had zitten dubben of de bos gele rozen die ze als attentie had meegenomen, wel passend was in een dergelijke situatie. De advocaat had met enige verbazing de bloemen in ontvangst genomen. Ze kreeg nooit rozen, zei ze. En zeker geen gele.
DOOFPOT
Drie jaar later diende de zaak toch bij het medisch tuchtcollege. De nieuwe advocaat was jong en een beginner. Hij zag er wel wat in. Het was in ieder geval een ervaring voor hem. De GGZ was met een internationaal gerenommeerd advocatenkantoor gekomen. Ze hadden grof geschut ingezet. Maar naar de zitting stuurden ze een stagiaire. Het meisje had wat onhandig door een stapel papieren zitten bladeren. Naast haar zat de psychiater die moest verschijnen en de rode vlekken in zijn nek en schichtige blikken haar kant op verrieden zijn ongemak. Zelf had ze alle blikken vermeden. De GGZ-psychiater viel volgens het college echter niets te verwijten. Op de kaft van dat dossier had ze later met grote letters DOOFPOT geschreven.
De advocaat van mijn zoon
Haar gang door de psychiatrie was voor haar pas echt begonnen toen een vreemde juriste haar op een namiddag telefonisch had geïnformeerd over haar zoon. Ze was zijn advocaat, vertelde ze, en had haar niet kunnen bereiken. Ze was blij haar eindelijk te treffen. Als eerst ging ze maar voorzichtig te werk en vroeg eerst of ze op de hoogte was. Als moeder had ze daar recht op gehad, legde ze uit. Ze vertelde haar dat haar zoon was opgenomen en al drieënhalve week in een isoleercel doorbracht. Dit had ze namelijk vreemd gevonden dat er niemand op bezoek was gekomen. Ze wilde haar laten weten dat zij zijn advocaat was. Het was allemaal te verschrikkelijk om te bevatten geweest. Ze had zich laten uitleggen wat er gebeurd was, hoe het systeem in elkaar zat, en dat ze op bezoek mocht komen in de kliniek waar hij was opgenomen.
Ze had alle dossiers kunnen weggooien bij haar verhuizing naar Harlingen. Maar waar moesten al haar herinneringen heen? Ze waren nog lang niet naar bed gebracht, liefdevol ingestopt en in slaap gezongen. Ze speelden met haar, verschenen wanneer het hun uitkwam, plaagden haar in de nacht en terroriseerden haar als het hun uitkwam.
De opera
Nadat ze werd afgekeurd, werd na jaren kwakkelen met haar gezondheid ontdekt dat ze lymfeklierkanker had. Het duurde niet lang of plukken haar lagen ’s morgens op haar kussen. Ingenieus had ze sjaals tot tulbanden gedraaid. Een pruik had ze ook gehad die ze, twijfelend maar ook trots, voor de eerste keer gedragen had. Ze was door een dierbare vriend uitgenodigd naar haar lievelingsopera van Puccini te gaan. Eenmaal thuis had ze het ding terug in de doos gestopt en helemaal achterin de kledingkast opgeborgen. Leuk voor verkleedpartijtjes. Want tijdens de opera, waar het veel te warm was geweest, had ze hem voortdurend verfoeid. Na de voorstelling hadden er twee kleine meisjes in haar portiek gestaan. “Heb je een pruik op? Haha, je hebt een pruik!”
“Hoe durven jullie… Opgedonderd en nu meteen en waag het niet hier terug te komen!” had ze woedend geroepen. Binnen keek ze in de spiegel. De pruik zat scheef op haar hoofd.
Kaasfondue en chocoladetaart
Al haar dagen stonden op de overlevingsstand. Haar zoon was uit dienst en had leren autorijden. Hij was in Leiden aan de studie Afrikanistiek begonnen. Ze zag hem weinig en deed er zelf alles aan om op de been te blijven. Hij had nu zijn eigen leven. Hij had zijn vrienden van de band en was daar druk mee. Oude vrienden uit zijn schooltijd en een vriendinnetje van de studie. Maar zij had alle vrienden van zijn middelbare schooltijd gekend. Zijn verjaardagen werden gevierd met een ritueel: kaasfondue en chocoladetaart toe. Ze had er warme herinneringen aan. Nu waren ze allemaal aan hun eigen leven bezig. Het had haar moed gegeven om door te gaan. Misschien toch een kleine kans om helemaal beter te worden.
Ze begon daarover toen haar zoon een keer op bezoek was. “Lieve schat,” had ze gezegd, “er is toch nog een nieuwe behandeling. Het is experimenteel, maar ik ga het proberen omdat mijn oncoloog hoop geeft. Ik vertrouw haar.”
Dit klopt niet…
Tijdens de weken van de beenmergtransplantatie was hij onverwachts op bezoek in het ziekenhuis gekomen. Heel laat was het, op een avond, buiten bezoektijd. Hij was verward geweest, had erg gehuild en was tegen de muur op de grond gaan zitten aan het voeteneind van haar bed. De verpleegkundige, een oudere vrouw, was koffie en broodjes gaan halen. Lief en troostend. Maar zelf werd ze er zeer ongerust van. Alle alarmbellen waren afgegaan. Het klopte gewoon niet, maar ze was zo ziek en zwak geweest dat ze met geen mogelijkheid iets had kunnen betekenen.
De waarheid, een opname
Na drie weken ziekenhuis en ruim zes weken revalidatie ergens in Gelderland was ze thuisgekomen. Ze had hem niet meer gezien en als ze vrienden sprak, vertelden die dat het goed ging. Het telefoontje van de juriste was de bevestiging van haar voorgevoel. Ze was in een hysterische en wanhopige huilbui losgebarsten. Dat was dus de reden geweest dat ze geen contact met hem had kunnen krijgen. En het kwam ook omdat vrienden haar de realiteit en verwarring rond zijn opname hadden willen besparen. Zijn vrienden hadden met zichzelf geen raad geweten. Eigenlijk was iedereen radeloos geweest.
Nu wachtte ze op de man die eindelijk moeite deed haar vooruit te helpen. Alles stond klaar voor ontvangst: twee kopjes, schoteltjes, gebaksvorkjes en servetten. De appeltaart stond af te koelen op het aanrecht. Er was slagroom in de koelkast. Ze had haar haren gewassen en een beetje lippenstift opgedaan.
Op de kleine tafel in de voorkamer lag het dossier van de GGZ, met gele papiertjes op de bladzijden die ze hem absoluut wilde laten zien.
Zelfportret van Miriam
Een moeder (Miriam) ontmoet een aantal jaren na de dood van haar zoon de psychiater die een korte periode de behandelaar van haar zoon was. Hun gedeelde verdriet over het verlies verbindt hun bij hun zoektocht naar de waarheid. De vriendschap werkt helend voor beiden. Met ups en downs.
Meer lezen van Miriam?
Meer lezen over Verlies?
- De verhuizing – een nieuw begin over herinneringen en verlies
- Onderzoek naar de rol van verlies in herstelprocessen
- Ik rouw – Info van Thuisarts.nl
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Ken je de mini-College’s van PsychoseNet al?
Bekijk PsychoseNet college’s van Jim van Os over zorg en herstel, van depressie tot psychose.
Geef een reactie