Veel gezochte termen

Psychosenet blog

Auteur

Bram-Sieben

Bram-Sieben schrijft maandelijks een bijdrage voor Psychosenet. Hij is actief voor patiëntenvereniging Anoiksis. Ook is hij als  onderzoeksmedewerker betrokken bij HAMLETT en OPHELIA. Dat zijn twee grote Nederlandse onderzoeken naar het gebruik en afbouw van anti-psychotische medicijnen.

Psychiater Roberto Bakker zijn ervaring met psychische klachten

Roberto Bakker deelt in deze blog zijn ervaring met psychische klachten en hoe die zijn visie op herstel en behandeling gevormd hebben.
Fotocredits: Pixabay; Incy

Als psychiater en onderzoeker kijkt Roberto Bakker verder dan de diagnose en heeft hij oog voor de mens en diens omgeving. Zijn eigen ervaring met psychische klachten en die van zijn tweelingbroer hebben zijn visie op herstel en behandeling mede gevormd. Bram-Sieben deelt in deze blog hoe Roberto zijn persoonlijke ervaringen zijn kijk op psychiatrie en herstel hebben gevormd.

Studie en werk

Roberto studeerde geneeskunde en rondde ook een master in de genetische epidemiologie af. De combinatie van onderzoek, opleiden en praktijk spreekt hem erg aan vanwege de kruisbestuiving tussen deze onderdelen. Als psychiater-onderzoeker is Roberto verbonden aan het Universitair Medisch Centrum Groningen en aan de Academische Werkplaats EPA van Arkin en UMC Amsterdam. Roberto werkt daarbij in herstelkliniek Reigersbos, Arkin Mentrum, te Amsterdam. Dit gebouw is op herstel ingericht: de patiënt gaat van de gesloten naar de open afdeling, vervolgens naar een inleunwoning (een aanleunwoning die bereikbaar is via de kliniek), naar een aanleunwoning (met een deur direct aan de openbare weg) en ten slotte naar een zwaaiwoning (een woning tussen reguliere woningen, dichtbij de kliniek).

Onderzoek

Aan het begin van zijn carrière heeft Roberto onderzoek gedaan naar bewegingsstoornissen. Daarvoor onderzocht hij 200 mensen met ernstige psychische aandoeningen (EPA). Hij onderzocht factoren die een rol zouden kunnen spelen bij het ontstaan van bewegingsstoornissen, waaronder genetische factoren. Jim van Os en Peter van Harten waren zijn (co)promotors, met wie hij heel fijn heeft samengewerkt.

Wat voor Roberto duidelijk werd, is dat bewegingsstoornissen nog steeds aandacht verdienen, ondanks dat er nieuwe antipsychotica op de markt zijn gekomen. Deze middelen geven weliswaar minder (ernstige) bewegingsstoornissen, maar kunnen deze alsnog veroorzaken. Verder kwam uit Roberto’s onderzoek naar voren dat ongeveer twee derde van de patiënten met een ernstige psychische aandoening op zijn minst één type bewegingsstoornis heeft. Deze patiënten slikten al jaren meer dan één type antipsychoticum. Het advies is dan ook om in samenwerking met de patiënt en naasten te kijken hoeveel antipsychotische medicatie een patiënt minimaal nodig heeft. Het gaat daarbij om een zo laag mogelijke dosering, zodat de kans op bewegingsstoornissen zo klein mogelijk is.

Andere werkactiviteiten

Roberto is zes jaar lang lid geweest van de Commissie Wetenschappelijke Activiteiten. Deze commissie wil onderzoek bij psychiaters en artsen in opleiding tot specialist (AIOS) onder de aandacht brengen en verzorgt elk jaar het Voorjaarscongres van de NVvP.

Roberto heeft samen met collega’s de generieke module ‘Bijwerkingen’ ontwikkeld. Deze is nu te vinden op de website van ggz centraal. Hij is blij dat hiermee bijwerkingen de volle aandacht krijgen.

Zijn missie

Vanuit zijn werk als psychiater en genetisch epidemioloog vindt Roberto dat er meer met genetica kan worden gedaan in de psychiatrische praktijk. Sommige testen kunnen syndromen opsporen die ook lichamelijke gevolgen hebben. Zo kan men de gehele persoon gericht behandelen.

Genetische counseling

Daarnaast vindt hij dat er ook genetische counseling kan plaatsvinden. Bij genetische counseling legt de psychiater of arts uit dat een psychische aandoening (en de bijbehorende diagnose) niet door één factor wordt veroorzaakt, maar door de wisselwerking tussen duizenden genen en levensgebeurtenissen. Patiënten en naasten voelen zich vaak schuldig over de psychische aandoening en Roberto benadrukt dat dit niet nodig is, omdat er zoveel factoren op elkaar inwerken. Roberto geeft aan dat de meeste aandoeningen, zowel psychische als lichamelijke, voor een groot deel lijken te ontstaan door de gewone genetische variaties bij mensen, die meer of minder bescherming kunnen bieden tegen deze aandoeningen. Zijn belangrijkste boodschap is dan ook: een psychische aandoening kan ons allemaal overkomen.

Meer begrip

Daaruit voortvloeiend pleit Roberto voor een breder begrip van psychische aandoeningen. Van instituten voor volksgezondheid leren we al jaren hoe we lichamelijk gezond kunnen blijven, maar niet hoe we psychisch gezond kunnen blijven. Roberto is van mening dat we het publiek met de kennis van nu beter kunnen informeren en dat we als psychiaters hierin een verantwoordelijkheid hebben. Dit valt onder universele preventie, dus voor alle mensen, met of zonder ziekte en met of zonder klachten. Hiermee zou je meer kunnen bereiken dan door mensen pas te behandelen wanneer de eerste klachten al zijn ontstaan.

Er is nog onvoldoende bekend over bijvoorbeeld de vraag of pesten het brein beschadigt, wat tot een psychische aandoening kan leiden, of dat discriminatie, in welke vorm dan ook, tot een psychische aandoening kan leiden. Hetzelfde geldt voor trauma of blowen. Het zijn factoren die wel een rol spelen en waarop we bijvoorbeeld op school kunnen inspelen, maar waarvan we nog niet precies weten hoe ze werken.

Voeding

Ook voeding is heel belangrijk voor de psychische gezondheid, maar het is een onderbelicht onderwerp. Hierin heeft Iris Sommer verandering gebracht. Zij heeft een boek geschreven over de invloed van voeding op het brein: Voed je brein.

Persoonlijk leven

Roberto is in Venezuela geboren en Spaanstalig opgegroeid met Nederlandse ouders. Hij was anders en heeft daar last van gehad. Hij werd vroeger gepest. Pesten en migratie zijn beide risicofactoren voor het ontwikkelen van een psychische aandoening. Zijn eeneiige tweelingbroer (zij zijn spiegeltweeling: Roberto is onder andere linkshandig en zijn broer rechtshandig) heeft ernstige psychische aandoeningen ontwikkeld, maar Roberto heeft lichte klachten ontwikkeld.

Uit dit gegeven kun je opmaken dat genen niet alles zeggen en dat ook de omstandigheden, die voor Roberto niet gunstig waren, niet alles verklaren. Zelfs een combinatie van beide verklaart niet alles. Het laat zien dat de oorzaken van aandoeningen niet zo eenvoudig aan te wijzen zijn en dat patiënten en naasten zich daarom ook niet schuldig hoeven te voelen.

Roberto heeft een project met zijn tweelingbroer: zij schilderen Outsider Art.

Outsider art

Life chart van een eeneiige tweeling, olieverf op doek
Woonkamer van zijn tweelingbroer, acrylverf op doek

Robert zijn aanpak

Als behandelend psychiater vindt Roberto het het belangrijkst om naar de patiënt te luisteren, en niet te vergeten naar diens naasten. Hij wil hun verhaal niet invullen, maar hen zelf laten vertellen om van daaruit samen een plan te maken waarin ook hun wensen en zorgen goed worden meegenomen, naast Roberto’s medische advies. Ook heeft hij oog voor de verschillende culturen en wil hij graag van patiënten en naasten horen hoe zij ziekte, gezondheid en herstel zien.

Roberto is hierover duidelijk: herstel is alleen mogelijk wanneer je iemands leven erbij betrekt. Dat wil zeggen dat de naasten net zoveel aandacht verdienen. Herstel doe je samen. Zelf gebruikt Roberto zijn ervaringen met zijn tweelingbroer vaker in de spreekkamer, omdat hij vanuit hun perspectief kan meepraten. Hij kent de onmacht, de schuldgevoelens, de hoop en de bijzondere momenten. Bovendien weet hij dat niet alleen de patiënt lijdt, maar ook de naasten, en dat je samen herstelt. Roberto benadrukt dat naasten ook zelf hulp en behandeling nodig hebben. Dat is ook zijn eigen ervaring. De laatste tijd vertelt hij ook, als dit voor de patiënt en naasten van toegevoegde waarde is, dat hij zelf een psychische aandoening heeft en hiervoor medicatie slikt.

Tot slot: “Je kunt een ander pas helpen als je goed voor jezelf zorgt. En dat geldt zowel voor de naasten als voor de hulpverleners.”


Meer lezen van Bram-Sieben?

Meer lezen over anderen met hun ervaring met psychische klachten?

Heb je een vraag?

Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.

Wil je PsychoseNet steunen?

Wordt donateur en help ons om mooie projecten te realiseren.

Reacties

Één reactie op “Psychiater Roberto Bakker zijn ervaring met psychische klachten”

  1. Tom Rusting

    Terechte oproep om óók aandacht te geven aan naasten. Omdat die ook lijden. Maar, wat mij betreft, vooral om die naasten te leren hoeveel positieve impact hun bejegening kan hebben op het herstel van hun dierbare. En dat daarmee ook hun eigen leed enorm afneemt.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *