Fotocredits: samenwerking tussen Maria Louise (schets) en Open AI (digitale versie)
Na een psychose kan het vertrouwen in je lichaam flink zijn aangetast. Tijdens haar zoektocht naar herstel ontdekte Maria Louise hoe lichaamsgerichte zelfzorg na psychose haar hielp om weer meer rust te ervaren. Ze deelt een aantal activiteiten die haar in die eerste periode hielpen.
Wat nu?
Toen ik eind 2024 de diagnose ‘Psychose’ kreeg, bleef ik in overleg met zorgverleners en naasten thuis om te herstellen. Ik wist op dat moment niet goed wat er allemaal gebeurd was in mij; dat mijn lichaam op was. Mijn hoofd liep vaker wel dan niet vast en ik raakte regelmatig overspoeld door emoties. Best ingewikkeld, zeker in combinatie met mijn rol als moeder en partner. Ik was opgebrand en wilde zo snel mogelijk weer opstaan, dóórleven. Maar hoe moest ik dat doen, nu ik het vertrouwen in mezelf, mijn lichaam en gedachten kwijt was?
Logisch nadenken leek de enige manier om mezelf rustiger te krijgen; zo had ik het altijd geleerd. Maar logisch nadenken was precies wat in die periode soms erg lastig was. Mijn gedachten waren een warrige bol wol waar ik geen trui van kon breien. Dankzij die tijdelijke beperking ontdekte ik hoe ik mezelf tot rust kon brengen door mijn zintuigen zó te prikkelen dat ik uit mijn hoofd en meer in mijn lichaam kon komen. Zonder dat ik het bewust deed, paste ik structureel lichaamsgerichte, troostende zelfzorg toe.
Nu, anderhalf jaar later, deel ik hier graag een aantal lichaamsgerichte activiteiten die mij hielpen in die eerste periode, bedoeld als inspiratie. Misschien zit er iets bij dat je aanspreekt.
Rustige, zachte beweging
De herinneringen van de eerste maanden na mijn psychose zijn nog steeds een beetje wazig en ze zullen dat vermoedelijk altijd blijven. Wat ik me kan herinneren, is dat ik in de eerste weken veel heb gewandeld. Dat deed ik zowel alleen als samen met mijn man, vrienden en familie. Het ging in slakkentempo, want mijn lichaam was op, mijn gedachten schoten alle kanten op en mijn mind probeerde grip te krijgen op wat er was gebeurd (en nog steeds gebeurde) in mijn lichaam. Bewegen voelde heel belangrijk, ook om de spanning in mijn lijf af te drijven. En wellicht had het te maken met de bijwerkingen van de haloperidol die ik toen nog slikte.
Warmte en zwaarte voor meer gronding
Het was winter, mijn lichaam deed zeer en had warmte nodig. Ik ontdekte hoe een eenvoudig zwaartedekentje dat ik ooit bij de HEMA voor mijn kinderen had gekocht, me bewuster maakte van mijn lichaam. Ik sliep er maandenlang iedere nacht onder en voelde me daardoor prettiger, veiliger. Als ik overdag even ging rusten, hielp een oogkussentje me om me helemaal af te sluiten van de wereld om me heen. Soms maakte ik er een warme kersenpit bij, die ik tegen mijn buik of rug legde voor meer zachtheid en geborgenheid. Toen ik na een tijdje mijn medicatie helemaal ging afbouwen, werd ik ’s nachts soms paniekerig wakker. Als ik niet meer kon inslapen, ging ik naar beneden om een kopje thee voor mezelf te maken. De warmte maakte dat ik me ook binnen in mijn lichaam prettig ging voelen. Meestal lukte slapen daarna weer.
Kalmerende oefeningen
Wat mij ook hielp om tot rust te komen, was yoga nidra, oftewel de yoga van de slaap. Bijna dagelijks ging ik overdag rusten, maar dan bleef mijn hoofd soms toch tollen. Op zulke momenten hielp het mij om een geleide meditatie te doen. Ik vond er een van een kwartier die bij mij paste en me niet irriteerde (het was deze van Yoga Puur). Tijdens slapeloze nachten bleek, naast het kopje thee, ook de box breathing-techniek me te helpen; een ademhalingsoefening die het zenuwstelsel kalmeert.
Geuren om in het hier en nu te komen
Ik ontdekte dat bepaalde geuren me in een prettige staat konden brengen. In het bos knapte ik op van de geur van gekneusde jonge dennentakjes (als je die geur niet kent: probeer maar eens, het is net citroen!). Voor thuis kocht ik een aantal flesjes etherische olie met toepasselijke namen als “breathe”, “relax” en “sleep” en bestelde er, grinnikend om mezelf, ook een zogenaamde “reinigende auraspray” bij.
De olie brandde ik bijna iedere avond even in de slaapkamer. Het kaarslicht en de geur zorgden voor een meditatief moment en brachten rust. De spray sproeide ik zowel overdag als ’s avonds naar behoefte om me heen. Ik had geen idee of het zou werken, maar ik stond na alle stress open voor alles. Mijn man en kinderen vonden het hilarisch en een beetje vreemd als ik weer eens met mijn spray in de weer was. Toch vinden ook zij het inmiddels prettig als ik zo’n geur voor het slapen bij ze inzet als ritueel om in het hier en nu te komen. Ik begrijp nu de helende werking van aromatherapie. Het is geen wondermiddel, maar wel een liefdevol steuntje.
Bewust geluid weren en toelaten
Ik raakte auditief heel snel overprikkeld in die eerste periode. Als dat gebeurde, hielp het me om oordopjes te dragen die het omgevingsgeluid dempen. Ik gebruikte ze selectief, want ik wilde mezelf blijven blootstellen aan de wereld. Als het me even te veel werd, kwamen de oordoppen goed van pas. Zo steunden ze me wanneer ik me moest begeven op de basisschool van mijn zoontje, langs de lijn tussen schreeuwende ouders en in het openbaar vervoer. Geluid was overigens niet alleen storend; muziek hielp me om emoties toe te kunnen laten. In mijn geval raakten rustige, lichte stukken een prettige snaar, zoals dit stuk van Jess Gillam:
Tekenen, vouwen en kleien
Creatieve bezigheden hielpen me ook goed om rust te ervaren. Van mijn dochter leerde ik ringetjes van papieren strookjes te vouwen. Dankzij het repeterende, saaie werkje kon ik mijn aandacht weer op één ding richten en dat gaf rust in mijn hoofd. Iemand raadde me aan om ook iets met klei te proberen. Zo ontstond er een spontaan idee om afgedankte plantenpotjes te omhullen in klei en vervolgens met servetten en een soort vernislijm te bekleden. De potjes die ik toen maakte staan nu met plantjes in de vensterbank te schitteren en zijn een aandenken geworden aan een pittige periode waar ik doorheen ben gekomen. Tekenen deed ik al, maar vaak met het idee dat het iets móést worden en ook nog mooi. Daarmee legde ik mezelf druk op en dat was niet helpend. Droedelen bleek daarom een geschiktere manier om toch te kunnen tekenen. En soms leverde die activiteit ineens interessante plaatjes op.
Wat ik in die eerste periode van herstel uitprobeerde, helpt me nu nog steeds. Soms pak ik mijn oordopjes erbij als er bijvoorbeeld een enthousiaste moeder naast me langs het voetbalveld staat te schreeuwen. Nog iedere dag wandel ik door het bos, omring ik mezelf met de geur van etherische olie en als ik veel spanning of emoties voel opkomen, zoek ik rust op en vertrouw ik erop dat mijn lijf zich weer ontspant.
Wat helpt jou om een gevoel van veiligheid, zachtheid en ontspanning op te roepen?
Meer lezen van Maria Louise?
Meer lezen over lichaamsgerichte zelfzorg na psychose?
- Mediteren en Psychose. Gaat dat samen?
- Wat kan je doen bij psychose? 6 goede tips – Info van PsychoseNet
- Zelfzorg voor herstel – Weer leren LEVEN
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Ken je de mini-College’s van PsychoseNet al?
Bekijk PsychoseNet college’s van Jim van Os over zorg en herstel, van depressie tot psychose.
Geef een reactie