Fotocredits: Pixabay; geralt
Kort na haar psychose was Maria Louise volledig uitgeput. Tijdens haar herstel vond ze troost in literatuur, en daarna in haar eigen woorden. Ze besloot een brief aan zichzelf te schrijven, vanuit onvoorwaardelijke zelfliefde, om haar herstel te ondersteunen. Terwijl ze begon te schrijven, merkte ze hoe deze liefdevolle vorm van schrijven helend voor haar kan zijn.
Kort na mijn psychose was ik in de war en uitgeput, maar lezen lukte me gelukkig wel. Het hielp me om troostende literatuur te lezen. Mijn man gaf me het toepasselijke boekje Consolations van dichter David Whyte en een vriendin stuurde me een kakkerlakje met Nederlandse gedichten. Daarna herlas ik iedere avond voor het slapen gaan de autobiografische roman Eten, Bidden, Beminnen van Elizabeth Gilbert. Ik voelde me thuis bij Elizabeth’s beschrijvingen van de worstelingen die ze doormaakte. Haar woorden en haar avonturen gaven me een lichter, rustig gevoel. Het bracht me ertoe om zelf te gaan schrijven om mijn herstel te bevorderen. Dat gaf me een doel en een gevoel van “ertoe doen”, buiten mijn rol als moeder. Ik begon met een hersteldagboek en ben inmiddels toe aan iets anders.
Schrijven voor zelfliefde
Onlangs maakte ik kennis met een jeugdpsychiater die gespecialiseerd is in hoogbegaafdheid. Zij wees me op de website van de Amerikaanse psychotherapeut Paula Prober. Paula bedacht de Rainforest mind als metafoor voor de begaafde mens. Ze schrijft regelmatig blogs en een van haar recente stukjes gaat over haar ‘hogere zelf’. Om uit te leggen wat ze daarmee bedoelt, laat ze haar hogere zelf een tekst schrijven. Het resultaat is een liefdevol, grappig blog dat tegelijkertijd haar kwetsbaarheid laat zien.
Ook Elizabeth Gilbert blijkt al 25 jaar soortgelijke schrijfoefeningen te doen om haar onvoorwaardelijke zelfliefde te ontwikkelen en te versterken. Het helpt haar door moeilijke periodes heen te komen. In haar briefjes vraagt ze dagelijks letterlijk aan ‘liefde’ (je zou het ook ‘het goddelijke’ of ‘de bron’ kunnen noemen) wat ze moet weten en schrijft dit vervolgens zonder erover na te denken op. Inmiddels heeft ze een spirituele community die dit samen met haar doet onder de naam Letters from Love.
Ik raakte geïnspireerd door deze vormen van schrijven en vroeg me af of een lieve brief aan mezelf me zou kunnen helpen om het ontstaan van mijn psychose met zachtheid te benaderen. Mijn neiging is namelijk om heel kritisch en vol verwijt naar mezelf en het ontstaan van de psychose te kijken. Ik ging dus maar eens zitten, probeerde contact te maken met het liefdevolle, vriendelijke deel in mij en binnen de kortste keren vloeide de volgende tekst eruit, vergezeld door een berg warme tranen.
Lieve schat van mij,
Ik wil je graag vertellen hoezeer ik van je hou. Ik vind het lastig om er woorden aan te koppelen, omdat liefde zoveel meer is dan een paar zoete woorden. Maar ik ga mijn best doen, omdat ik wil dat je weet dat ik je zie. Dat je blijft geloven dat je een goed mens bent met een groot hart, met daarin bergen met moois, die je ook graag met anderen deelt. De afgelopen jaren zijn taai voor je geweest en het is niet zo vreemd dat je daardoor psychisch uit balans raakte.
Na de covid-periode wilde je graag structureel meer voor de maatschappij betekenen en gaf je je eigen bedrijfje op voor een baan als docent in het mbo. Je ging er vol voor en merkte hoezeer je gewaardeerd werd door collega’s. Met je levenservaring en kennis over meertaligheid was je inhoudelijk enorm sterk. Met je empathische, geduldige en warme benadering naar studenten kon je zelfs tot de ‘stoerste’ harten doordringen. Bovendien zag je in iedereen talent. Ook in de ongemotiveerde studenten die opstandig waren, niet mee wilden doen, het nut niet zagen of de Nederlandse taal volgens de regels nog niet voldoende beheersten. Je nam hun gedrag niet persoonlijk; je onderzocht waar het spaak liep en deed wat je kon om ze te ondersteunen. Dat kostte soms (te) veel van je tijd en energie, maar het gáf je ook energie, omdat je passie voor dit werk zo groot was.
Tussen werk en zorgen
Je was heel serieus bezig met het bewaken van je grenzen om niet overspoeld te raken; daar complimenteerden sommige mensen je juist over, weet je nog? Je was goed bezig, haalde je bevoegdheid en kreeg een verdiende promotiekans. Toen dat laatste gebeurde, voelde je het ijs onder je al een beetje dun worden. Want terwijl jij eindelijk werk in het leven had gevonden waar je hart sneller van ging kloppen, ging het met je lieve dochtertje mentaal steeds minder goed. Ze durfde haar basisschool bijna niet meer in, kreeg angst- en dwangaanvallen en sliep steeds slechter. School zag in de klas een vrolijk meisje met gemiddelde cijfers, dus ging ervan uit dat het probleem niet bij hen lag.
Zorgen om je dochter
Je werd onzeker over je manier van opvoeden en maakte je zorgen over haar en over haar toekomst. Want hoe moest ze de wereld leren trotseren met zo’n grote gevoeligheid? Dus zette je je samen met je partner in om haar te helpen; je bracht haar tientallen keren op en neer naar een psycholoog, luisterde naar haar zorgen in de avond, deed ontspanningsoefeningen en nog veel meer om haar te helpen dealen met haar emoties en gedachten. Je las je in en begon te vermoeden dat hoogbegaafdheid de mogelijke ‘boosdoener’ was, omdat je hart dat eigenlijk al jaren zachtjes tegen je fluisterde. Je negeerde je hart, omdat de schoolresultaten niet opvallend waren en je je ergens schaamde dat je überhaupt van je eigen kind durfde te denken dat het wellicht hoogbegaafd was.
Toen de psycholoog niet meer begreep waarom de cognitieve gedragstherapie niet aansloeg, regelde je uiteindelijk zelf een onderzoek bij een orthopedagoog. Je vermoedens van hoogbegaafdheid werden bevestigd en je grote worsteling begon. Want dit ging niet meer alleen over je dochter, het ging eigenlijk ook over jou. Over je intense gevoeligheid, je neiging tot het onderdrukken van emoties. Het in de groep willen passen en toch ook weer niet. Je was opgelucht, maar ook in de war en kon je gevoelens niet verwerken, omdat je dochter thuis kwam te zitten en er vanuit de leerplichtregels zo snel mogelijk een oplossing gevonden moest worden. Er was (nog meer!) werk aan de winkel en je gaf alles om een plek te vinden die aansloot bij de behoeftes van je dochter en probeerde daarnaast nog drie dagen te werken.
Pijnlijk, maar noodzakelijk
Het dunne laagje ijs waarop je stond, begon te kraken en je voelde gewoon dat het zo niet langer kon. Jij of je partner zou tijdelijk moeten stoppen met werken om alle ballen ook thuis in de lucht te kunnen houden. Je partner vond het niet nodig om te stoppen en jij raakte langzaam overbelast, totdat je wel móést opgeven om je gezondheid te beschermen en er voor je kinderen te kunnen zijn. Dat was een uiterst pijnlijk, maar noodzakelijk, dapper en verstandig besluit van je. Je koos voor het allerbelangrijkste in je leven, ook al leverde het opgeven van je werk je heel veel verdriet en frustratie op. In de maanden die volgden probeerde je uit te rusten, wat achteraf gezien niet echt lukte. Daarna gingen je dochter en jij allebei langzaam re-integreren.
Jij ging inmiddels zelf naar een psycholoog en besloot dat je op werkgebied meer inzicht wilde krijgen in je kwaliteiten. Als onderdeel van je re-integratie startte je daarom met een coachtraject. Met die coach, ervaringsdeskundig op het gebied van hoogbegaafdheid, besprak je ook je twijfels over de diagnose ‘Bipolair II’ die je ooit kreeg, omdat je al 12 jaar zonder medicatie in balans was en wetenschappelijke literatuur had gelezen over hoogbegaafdheid en misdiagnoses. Zij raadde je aan om een assessment te doen bij haar. Omdat je zo graag meer inzicht in jezelf wilde krijgen, deed je dat assessment.
En lieverd, ook dat was dapper van je.
Je probeerde het goede te doen, zonder dat je wist dat het beter was geweest om gewoon nog een tijd helemaal niets te doen. Want je had rust nodig, in plaats van antwoord geven op 240 vragen. Je had niet kunnen weten wat er daarna zou gebeuren. Dat er een storm zou ontstaan in je koppie en dat je grootste nachtmerrie – het krijgen van een psychose – waarheid zou worden. Dat wat je niét wilde, gebeurde. De storm die al zo lang in je leven woedde, nam in je lichaam en hoofd de vorm aan van een orkaan. Waar je eerst nog in staat was om je mee te laten voeren op de thermiek, kwam je uiteindelijk, net als Icarus, te dicht bij de zon, waarna je neerstortte op aarde.
Die verwarrende paar dagen, mijn liefste, kon je op dat moment niet meer voorkomen. Je had te veel van jezelf moeten geven en kon niet meer zelf uit de overspannenheid komen. Niet alleen je brein, maar ook je lijf was compleet uitgeput.
Ik hoop dat je gaat inzien en nooit meer vergeet dat dit een manier van jouw lichaam was om aan te geven dat je meer mag gaan luisteren naar je hart en je lijf. Dat je je emoties serieus mag nemen en dat je oké bent met alles wat je in je hebt. Dat je er mag zijn met al je verdriet, je boosheid, je liefde, je angsten, je menselijkheid. En dat ik alleen maar meer van je ga houden, nu je jezelf de ruimte geeft om te zien wie je bent. Ik laat je niet gaan. Zorg goed voor jezelf, lieverd. Ik hou van je.
Het einde…
Hoewel het in het begin heel ongemakkelijk voelde, kwamen er tijdens het schrijven steeds meer emoties los en voelde ik dat het helend werkte. Mijn voornemen is daarom om vaker lieve briefjes aan mezelf te schrijven.
Doe je mee?
Ik ben Maria Louise, 42 jaar, en ik heb eind 2024 een korte psychose doorgemaakt. Ik woon samen met mijn man, twee kinderen (13 en 10), een kat en een berg wandelende takken. Schrijven werkt helend voor mij.
Meer lezen van Maria Louise?
Meer lezen over Zelfliefde bij herstel?
- Kunst over liefde – een reflectie op liefde
- Zelfbeeld en Psychose – ego versus ZIJN
- Welkom innerlijk kind, vertel me wat je voelt – over zelfliefde
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Ken je de mini-College’s van PsychoseNet al?
Bekijk PsychoseNet college’s van Jim van Os over zorg en herstel, van depressie tot psychose.
Geef een reactie