Fotocredits: Bas Czerwinksi
Angelique Nossent heeft een bewogen geschiedenis met manische periodes, diverse opnames, traumatische gebeurtenissen en een kraambedpsychose. Na 26 jaar psychiatrische medicatie vraagt ze zich af wat de volgende stap in haar herstel kan zijn. Ze wil samen met haar huisarts en behandelaars onderzoeken of ze haar medicatie voorzichtig kan afbouwen. Herstellen en afbouwen betekent voor haar niet doen alsof haar geschiedenis er niet is, maar juist leren luisteren naar haar lichaam.
Deel 1 van 3 – Het begin
Triggerwarning: deze blog bevat voor sommige lezers heftige onderwerpen, waaronder seksueel geweld en andere traumatische gebeurtenissen.
Jaren medicatie
Afgelopen dinsdag, op een dag in augustus 2026, zat ik bij mijn huisarts met een voor mij heel bijzondere vraag:
‘Wil je mij helpen met het afronden van mijn herstelproces na 26 jaar medicijngebruik?’
Alleen al het uitspreken van die zin voelde groot.
Ik gebruik inmiddels 26 jaar psychiatrische medicatie. Eerst 23 jaar lithium en sinds drie jaar cariprazine (Merknaam: Reagila), naast medicatie voor mijn schildklier. Op dit moment gebruik ik 3 mg Reagila. In die 26 jaar heb ik acht manische periodes meegemaakt en ben ik vijf keer gedwongen opgenomen geweest.
En juist die plek heeft een bijzondere betekenis in mijn leven.
Het kreeg een andere betekenis
Want het terrein waarop ik later als patiënt werd opgenomen, is ook het terrein waarop ik ooit als landschapsontwerper ben afgestudeerd. De ontwerper in mij ontmoette daar de ruimte als patiënt. Opeens keek ik niet meer naar een psychiatrisch terrein vanaf een ontwerptekening, maar vanuit mijn eigen kwetsbaarheid.
Daar, op dat terrein, werd ik mij steeds bewuster van mijn herstelmissie.
Voelen als manier van overleven
Ik ben hooggevoelig. Licht, kleur, geluid, vormen, stijl, gevoelens en de sfeer van een plek komen sterk bij mij binnen. Ik voel veel en neem veel waar. Inmiddels zie ik dat niet meer alleen als kwetsbaarheid, maar ook als een kwaliteit die mede is ontstaan vanuit mijn vroege jeugd.
Als klein kind voelde ik mij niet altijd veilig. Mijn vader was zwaar depressief. Mijn moeder zorgde functioneel voor ons gezin. Ik groeide op met drie zussen. Mijn twee oudste zussen waren twaalf en tien jaar ouder dan ik. Met mijn jongste zus kon ik spelen. Zij voelde voor mij als mijn engel. Samen maakten we veel mee.
Tussen mijn oudere zussen en mij was ook nog een broertje, F. Hij overleed toen hij zes maanden oud was. Mijn moeder wilde heel graag een jongen. Zes jaar later werd ik, precies op dezelfde datum, geboren. Een gezonde dochter. Mijn naam is Angelique.
AF…
Nu ik 58 jaar ben en terugkijk naar de rode draad in mijn leven, zie ik iets wat ik vroeger niet kon zien. De A van Angelique en de F van mijn overleden broertje vormen samen het woord AF.
En dat woord heeft mij mijn hele leven geraakt.
Afgewezen. Afgedaan. Afgezegd. Afgezeken. Afspraken die niet doorgingen. Ik ging aan op AF. Onder al die ervaringen zat lange tijd één diepe overtuiging: Ik mag er niet zijn. Dat werd bijna een mantra.
Toen ik op mijn veertiende werd aangerand, stopte ik mijn emoties en gevoelens nog verder weg. Ik moest door. Ik moest overleven. Niet voelen werd een manier om overeind te blijven.
En toen werd alles licht
Tijdens mijn zwangerschap, op mijn 31ste, gebeurde er iets anders. Ik voelde mij sterk, gelukkig en heel. Misschien wel voor het eerst werkelijk heel. Maar dat gevoel duurde niet lang.
De bevalling verliep niet goed. Onze dochter belandde op de intensive care en ik kreeg een kraambedpsychose.
Alles werd licht.
Alles werd helder.
Mijn waarneming veranderde volledig. Ik ervoer alsof ik mij in een andere bewustzijnslaag bevond.
Hoe ontwrichtend die ervaring ook was, daar ontstond ook een vraag die mij daarna nooit meer heeft losgelaten:
Wat is sfeer eigenlijk?
Wat gebeurt er in de ruimte tussen mensen? Wat voelen we van elkaar? Wat doet een plek met ons? Wat gebeurt er tussen mensen, dieren, planten, materialen en hun omgeving?
Energie en de wisselwerking tussen alles wat leeft en aanwezig is, werden mijn studieobject. Persoonlijke ontwikkeling werd mijn missie. Ik ging lezen, onderzoeken en leren. Ik volgde een opleiding energetisch management, gaf lezingen en workshops en probeerde wat ik ontdekte ook werkelijk in mijn eigen leven toe te passen.
Een diagnose en een pil
Een jaar na mijn kraambedpsychose zei mijn toenmalige psychiater:
‘Je hebt een bipolaire stoornis en ik raad je aan lithium te gaan slikken.’
Ik schrok enorm. Ik was net moeder geworden. Er lag nog een heel leven voor mij. En opeens was daar een diagnose die leek te vertellen wie ik vanaf dat moment zou zijn.
Met de medicijnen kwamen ook de bijwerkingen. Binnen een maand kwam ik ongeveer tien kilo aan. Ook daarna bleef mijn gewicht toenemen. Mijn lichaam veranderde en opnieuw werd mijn overlevingsmechanisme geraakt.
Afbouwen met medicijnen voelde al die jaren niet als een mogelijkheid. Niet alleen voor mijzelf, maar zeker ook voor mijn omgeving. De angst voor een nieuwe manie was groot.
De paniek wanneer het minder goed met mij ging ook. Iedereen wilde helpen en tegelijkertijd voelde ik hoeveel angst er om mij heen was. De isoleercel behoort tot de heftigste ervaringen uit mijn leven. Nooit meer, vertelde ik mezelf.
Niet alleen patiënt
Toch bleef er door al die jaren heen ook iets overeind. Mijn werk. Ik behield mijn baan als landschapsontwerper bij de gemeente Rotterdam. Ik werk drie dagen per week, om de dag, en doe mijn werk nog steeds met veel passie en betrokkenheid. Mijn werk gaf mij structuur, betekenis, creativiteit en verbinding met de wereld buiten de psychiatrie.
Ik was niet alleen patiënt. Ik was en ben ook ontwerper, moeder, partner, collega, onderzoeker, schrijver en vooral: Angelique.
Van overleven naar voelen
Na jaren van persoonlijke ontwikkeling, lezen, onderzoeken en zowel mentaal als lichamelijk groeien, durfde ik drie jaar geleden samen met mijn behandelaars de overstap van lithium naar Reagila te maken. Inmiddels heb ik bijna zes jaar geen manische periode meer gehad. En nu voel ik dat ik een volgende stap wil onderzoeken.
Ik wil, langzaam en met professionele begeleiding, kijken of mijn medicatie verder kan worden afgebouwd. Niet omdat ik mijn geschiedenis ontken. Niet omdat ik denk dat ik alles nu wel weet. En ook niet omdat ik iemand anders wil adviseren hetzelfde te doen.
Dit gaat over mijn lichaam, mijn geschiedenis en mijn herstelproces. En daar is het woord weer: AFbouwen.
AFbouwen
Maar deze keer voelt AF anders.
Waar AF vroeger voor mij stond voor afwijzing, afgedaan worden en er niet mogen zijn, probeer ik het woord nu te omarmen. AF kan ook betekenen: iets afronden. Loslaten wat niet meer nodig is. Niet verdwijnen, maar juist dichter bij jezelf komen.
Mijn bewustzijn van mijn eigen lichaam is de afgelopen jaren sterk veranderd. Ik voel weer sensaties die ik lange tijd had weggestopt. Verdriet. Verliefdheid. Spanning. Vreugde. En kracht. Vooral die laatste. Innerlijke kracht.
Mijn acht geschreven boeken zijn daarin voor mij ook herstelkennis geworden. In al die jaren van schrijven en onderzoeken ben ik steeds beter gaan begrijpen hoe sterk ik reageer op de wisselwerking tussen mensen, dieren, planten, materialen en plekken. Ik lees sfeer.
Ik voel in mijn lichaam of iets voor mij een opgaande of juist afdalende beweging heeft. Ook woorden raken mij nu anders dan vroeger. Mijn hele leven wilde ik erbij horen. Maar dat lukte eigenlijk nooit helemaal. Nu hoef ik dat ook niet meer.
Ik ben een eenling. En dat vind ik inmiddels oké.
Mijn eigen weg
Ik probeer mijn dag niet meer alleen te leven vanuit wat er van mij wordt verwacht, maar iedere ochtend eerst te voelen: wat is vandaag mijn ritme? Wanneer is er ruimte voor voelen, wanneer voor denken en wanneer voor doen?
Ik probeer synchroniciteiten te ontvangen als kleine cadeautjes onderweg. Mijn schaduwwerk en lichaamswerk hebben mij veel gebracht. Maar herstel is volgens mij nooit helemaal af. Misschien hoeft dat ook niet.
Mijn lichaam heeft veel meegemaakt. Mijn nieren, schildklier en lever hebben een flinke belasting gekend. Daarom betekent heel worden voor mij nu ook opnieuw luisteren naar dat lichaam. Niet vechten tegen mijn geschiedenis, maar ermee leren samenwerken.
Ontdekken wat mogelijk is
Mijn huisarts reageerde afgelopen dinsdag positief op mijn vraag en begreep mijn wens. Dat voelde fijn. Dit is geen weg die ik roekeloos of alleen wil lopen. Juist langzaam, zorgvuldig en samen met professionals wil ik ontdekken wat voor mij mogelijk is.
En sinds afgelopen dinsdag voelt het alsof een nieuwe fase is begonnen. Die weg wil ik ook graag met jou, als lezer van PsychoseNet, delen.
Ik ga schrijven over het afbouwen, over wat ik lichamelijk en geestelijk ervaar, over mijn twijfels en mijn kracht. Over mogelijke triggers. Over angst en vertrouwen. Over wat mijn omgeving merkt. En vooral over de vraag die mij al zo lang bezighoudt: Wat betekent herstellen eigenlijk?
Deze artikelenreeks bestaat uit drie delen: Het begin. Het midden. En uiteindelijk: het startpunt van mijn vrije IK.
Dit is het begin.
Loop je met mij mee? Sfeerrijke groet, Angelique Nossent
Over Angelique Nossent: Mijn levensvisie is: ‘ We kunnen alleen dat Zien wat willen begrijpen.’ En juist dat zien is allesomvattend. Mijn werk als tuin en Landschapsontwerper en sferologie is mede mijn medicijn om heel te Zijn.
Meer lezen over herstellen en/of afbouwen?
- Samen beslissen bij medicatie afbouwen – Info van PsychoseNet
- Opklimmen door af te bouwen – stabiel zonder medicatie
- Wat kan de GGZ doen voor je herstel? – Info van PsychoseNet
- Mijn hersteldagboek — onrust, intensiteit en plezier
Heb je een vraag?
Onze experts beantwoorden jouw vraag in het online Spreekuur van PsychoseNet. Gratis en anoniem.
Ken je de mini-College’s van PsychoseNet al?
Bekijk PsychoseNet college’s van Jim van Os over zorg en herstel, van depressie tot psychose.
Geef een reactie