Main content

In het nieuwe wetsvoorstel Wet Verplichte Geestelijke Gezondsheidszorg (Wvggz)  is in 2017 een wetswijziging voorgesteld om meer maatwerk te bieden aan cliënten. De wet is in 2020 van kracht geworden.

Meer regie bij de cliënt

Als de nieuwe wet wordt aangenomen, dan ontstaat de mogelijkheid om ook buiten een instelling verplichte zorg te bieden, bijvoorbeeld in de thuissituatie. Ook staat er in het voorstel beschreven dat beslissingen meer mét de cliënt genomen moeten worden, waarbij de cliënt centraal staat, meer invloed heeft en voorkeuren mag uitspreken. Ook familieleden en betrokkenen krijgen meer recht van spreken. Voorop staat: met elkaar zo goed mogelijke zorg bieden, met beslissingen die door verschillende partijen (cliënt, hulpverlener, familie, betrokkenen) worden ondersteund.

Stand van zaken rondom de Wet verplichte GGZ (Wvggz)

De nieuwe wet Wvggz werd in 2020 van kracht. De ontwikkelingen rondom de Wvggz zijn te volgen op de pagina eerstekamer.nl en op www.dwangindezorg.nl/wvggz.

Belangrijkste kenmerken van de nieuwe Wet verplichte GGZ

In de BOPZ is het criterium ‘gevaar voor zichzelf of anderen’ bepalend. De Wvggz ziet een basis voor gedwongen zorg voor de psychiatrische patiënt van wie stoornis een aanzienlijk risico op ernstige schade voor zichzelf of anderen veroorzaakt. Dit is een ruimer kader dan de BOPZ toestaat.

Dwang mag alleen worden toegepast als andere mogelijkheden van zorg zijn onderzocht en tekortschieten. In dat geval moet er worden gekozen voor de lichtst mogelijk vorm van dwang. In de wet zijn een aantal beginselen verankerd, namelijk dat van:

• Subsidiariteit: is dit de beste manier om iets te bereiken of zijn er andere manieren?

• Proportionaliteit: staat belang in verhouding tot inbreuk?

• Doelmatigheid: dwangtoepassing is voorzienbaar effectief

De dwang mag niet alleen zoals in de BOPZ in de instelling, maar ook thuis of op de polikliniek worden toegepast.

Wederkerigheid is een nieuw begrip. Die bestaat eruit dat de overheid kwalitatief goede zorg biedt er een hoogst haalbare mate van maatschappelijke participatie moet worden gewaarborgd. Er moet tijdens verplichte zorg aandacht zijn voor maatschappelijke participatie van cliënt.

Wvggz en de invloed van de cliënt

In de Wvggz wordt de invloed van de cliënt gedurende de periode van verplichte zorg geregeld. Er moet met de cliënt overlegd en geëvalueerd worden. Verder mag de cliënt aangeven wat de zorg van zijn/haar voorkeur is en moet hierover uitleg worden gegeven in begrijpelijke taal. Hulpverleners moeten zoveel mogelijk aan de wensen van de cliënt tegemoetkomen, tenzij dit in strijd is met goede hulpverlening.

Familieleden en andere direct betrokkenen worden meer betrokken bij de beslissing of verplichte zorg nodig is. Familievertrouwenspersonen zullen advies en bijstand geven aan familieleden en andere directbetrokkenen van (on)vrijwillig opgenomen personen.


Biografie Jim van Os

Prof. dr. Jim van OsVoorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Hij is tevens verbonden als Visiting Professor Psychiatric Epidemiology aan het Institute of Psychiatry te Londen. Hij is sinds 2011 lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) en werd in 2016 benoemd tot Fellow van King’s College London

Jim van Os werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Hij verschijnt sinds 2014 op Thomson-Reuter Web of Science lijst van ‘most influential scientific minds of our time’. In 2014 kwam zijn boek De DSM-5 Voorbij uit, en in 2016 het boek Goede GGZ! (samen met Philippe Delespaul e.a.)

Lees hier meer over Jim van Os. Of volg Jim op LinkedInFacebookTwitter en YouTube!

Lees hier meer over de Wet Verplichte GGZ:

Meer informatie over behandeling:

  • Deel deze pagina: