Main content

Informatie over behandeling

Soorten hulpverleners

Hulp zoeken en vinden kan soms best lastig zijn. Waar begin je? En wat heb je nodig? De huisarts is in principe het eerste aanspreekpunt, die kan opties met je bespreken en indien nodig doorverwijzen. Voor behandeling van een psychose of stemmingsstoornis word je altijd naar specialistische zorg doorverwezen, bijvoorbeeld in een ggz instelling.

Huisarts

De huisarts is het eerste aanspreekpunt wanneer je lichamelijke of psychische klachten hebt. Je kunt er terecht met vragen over je gezondheid en om je klachten te bespreken. Samen met de huisarts bespreek je wat de beste oplossing is. Bij lichte klachten kan de huisarts voorstellen om zelf te behandelen, maar meestal word je doorgestuurd naar de POH-GGZ. De POH-GGZ kan een korte behandeling geven en biedt soms ook een vorm van online therapie aan.
Bij ernstigere klachten zoals een psychose of manie verwijst de huisarts je door naar een hulpverlener binnen de geestelijke gezondheidszorg. Dit kan een ggz-instelling zijn, maar ook een (vrijgevestigd) psycholoog of psychiater.

POH-GGZ (praktijkondersteuner huisart - geestelijke gezondsheidszorg)

De functie van POH-GGZ is in 2007 ontstaan naar aanleiding van de toenemende vraag om hulp bij psychische problemen in de huisartsenpraktijk. De POH-GGZ kan op verzoek van de huisarts een cliënt met psychische problemen zien om een beter beeld van de klachten te krijgen, vast te stellen of er behandeling nodig is en welke, en eventueel verdere begeleiding verlenen. De functie van POH-GGZ kan door verschillende soorten hulpverleners worden vervuld, bijvoorbeeld door psychologen, verpleegkundigen of maatschappelijk werkers.

Psycholoog

Een psycholoog is universitair opgeleid om gedrag, gevoelens en gedachten van mensen te bestuderen. De titel 'psycholoog' is in Nederland niet wettelijk beschermd, iedereen die psychologie heeft gestudeerd kan zich in feite psycholoog noemen. De beroepstitels gezondheidszorgpsycholoog (gz-psycholoog), klinisch psycholoog, klinisch neuropsycholoog en psychotherapeut zijn wel wettelijk beschermd. Dit betekent dat je de titel alleen mag voeren als je aan bepaalde opleidingseisen hebt voldaan.

Net als een huisarts bekijkt een psycholoog wat het probleem is en stelt vervolgens (indien van toepassing) een diagnose en behandelplan op. Een psycholoog behandelt door te praten over klachten en problemen, en door oefeningen en opdrachten te geven. Een psycholoog kan geen medicijnen voorschrijven.

Psychotherapeut

Een psychotherapeut is een psycholoog of psychiater die een aanvullende opleiding tot psychotherapeut heeft gevolgd. Een psychotherapeut werkt in een ggz-instelling of in een eigen praktijk en geeft behandeling en begeleiding bij complexe(re) en meer structurele problemen. Bij psychotherapie staan gesprekken en de relatie tussen de cliënt(en) en hulpverlener centraal. De cliënt kan een individu zijn, maar ook een gezin of groep mensen. Een psychotherapeutische behandeling is kort als het kan, en langdurig als dat nodig is.

Psychiater

Een psychiater is een arts die zich na de opleiding geneeskunde heeft gespecialiseerd in de psychiatrie. Een psychiater stelt een diagnose en behandelt mensen met psychiatrische problemen, zoals een bipolaire stoornis, ernstige depressie of psychotische stoornis. Psychiaters zijn medisch specialisten. Naast therapie mogen ze daarom ook medicijnen voorschrijven, in tegenstelling tot een psycholoog. Ernstige psychische problemen waarbij medicatie nodig is, worden over het algemeen behandeld door een psychiater.

Een psychiater werkt vaak samen met andere hulpverleners zoals psychologen, psychotherapeuten en maatschappelijk werkers. Ze zijn werkzaam in ggz-instellingen en in poliklinieken van algemene ziekenhuizen. Daarnaast hebben sommige psychiaters een eigen praktijk.

SPV (Sociaal psychiatrisch verpleegkundige)

Een SPV heeft zich na de opleiding verpleegkunde gespecialiseerd in psychiatrische hulpverlening. Een SPV ondersteunt en begeleidt mensen in hun herstelproces, vaak ook met praktische problemen omtrent werk, studie en/of huisvesting. Een SPV werkt vaak in een team van hulpverleners vanuit een ggz-instelling. Je komt ze tegen op een opnameafdeling, maar vaak ook in een VIP, (F)ACT en crisisteam.

Maatschappelijk werker

Bij een maatschappelijk werker kun je terecht voor hulp bij praktische problemen, bijvoorbeeld rondom financiën, werk, wonen of administratieve zaken. Een maatschappelijk werker biedt geen behandeling voor psychische problemen, maar wel adviesgesprekken en praktische ondersteuning. Maatschappelijk werkers zijn vaak verbonden aan een ggz-instelling en kunnen op die manier bij een behandeling worden betrokken. Daarnaast zijn er ook Algemeen Maatschappelijk Werk (AMW) instanties in elke regio, met wie je direct contact op kan nemen (zoek op 'AMW + je regio). Hulp via een AMW is gratis en je hebt geen verwijzing nodig.

Casemanager

Een casemanager of zorgconsulent ziet erop toe dat de cliënt binnen en buiten de ggz de juiste vorm van zorg en ondersteuning krijgt. Casemanagers coördineren de zorg. Ze zorgen dat verschillende hulpverleners elkaar goed informeren. Ze letten op hoe het met de cliënt gaat en grijpen in als dat nodig is. Casemanagers stimuleren de cliënt en ondersteunen hem bij het zetten van de stappen die nodig zijn.

Ervaringsdeskundige

Een ervaringsdeskundige is iemand die zelf ervaring heeft met (ernstige) psychische klachten en een opleiding heeft gevolgd om deze ervaring constructief te gebruiken. Omdat ervaringsdeskundige zelf psychische klachten hebben gehad en een eigen herstelproces hebben doorlopen, kunnen ze goed aansluiten bij cliënten. Ervaringsdeskundigen hebben een persoonlijke aanpak en werken vanuit een herstelondersteunende gedachte. Steeds vaker zijn ze werkzaam in ggz-instellingen en kom je ze tegen op opname-afdelingen en in VIP- en FACT teams.