Main content

Sommige mensen horen stemmen, anderen weer niet. Sommigen hebben vriendelijke stemmen die zich bescheiden opstellen, anderen horen uitsluitend negatieve stemmen die schelden en nare opprachten geven. Iedereen heeft een andere relatie met zijn psychotische ervaringen en iedereen gaat er anders mee om.

De betekenis en inhoud van de psychose kan samenhangen met vroegere gebeurtenissen (waaronder trauma), terwijl dit bij anderen weer minder duidelijk is. Ook de aanleiding voor het krijgen van een psychose, verschilt per persoon.

Hetzelfde geldt voor hoe het met de psychose zal gaan over de tijd. Hierin zit veel variatie. Maar grofweg zijn er vijf fasen te onderscheiden vanaf het moment van je eerste psychotische ervaringen tot het moment dat je met ze hebt leren omgaan. Het verloop van psychose en het herstel erna, is het beste te beschouwen als een proces waarbij je steeds meer eigen regie krijgt en steeds meer ‘vrije ruimte’ ervaart voor een zinvol leven naast ‘ziekte’.

Sommige mensen beleven psychotische ervaringen als een belangrijke spirituele boodschap – anderen zien het meer als een symptoom van een aandoening

De betekenis die je geeft aan je symptomen kan uitmaken voor het beloop. Als je uitgaat van een pessimistisch beeld van ‘hersenziekte’ die nooit over kan gaan en waarvoor je de rest van je leven afhankeljik zal blijven van zware medicatie, kun je daar steeds meer in gaan geloven met als gevolg dat je je ook zo gaat gedragen. Het is daarom belangrijk om het juiste wetenschappelijke beeld te hebben van psychose: dat het een kwetsbaarheid is die voor iedereen anders is maar waar je altijd een manier kunt vinden om er mee te leven. En er is geen bewijs dat het om een hersenziekte zou gaan – we weten het simpelweg niet. Het lijkt er meer op dat psychose een uit de hand gelopen menselijke eigenschap is, net zoals depressie en angst.

Vijf fasen van psychose en herstel

De vijf fasen van psychose en herstel zijn geen wet. Het is een schets, samengesteld uit wat veel mensen met psychose-ervaring achteraf vertellen over wat ze meemaakten, in combinatie met de praktijkervaring van hulpverleners en ervaringsdeskundigen in de geestelijke gezondheidszorg. Herstellen van een psychose verloopt voor iedereen anders. Iedereen bewandelt een heel ander pad.

Belangrijk om te weten is dit: in de oude achterhaalde visie op psychose bestonden er slechts twee fasen: de acute, en de chronische fase. Volgens deze visie volgde op de acute fase (de psychose) altijd de chronische fase – of anders gezegd: de rest van je leven breng je gehandicapt door. Gelukkig weten we inmiddels beter.

Tegenwoordig denken we in termen van psychose en herstel

Herstellen van een psychose is een ingewikkeld proces. Herstel bestaat uit het leren kennen van je eigen gevoeligheid én weerbaarheid, ermee leren omgaan, je leven weer oppakken en het weer ervaren van een zinvol bestaan. Naasten en je omgeving spelen hierin een belangrijke rol. Herstellen doe je zelf, maar zeker niet alleen.

Bekijk de animatie “De 5 fasen van psychose en herstel”

De vijf fases van psychose en herstel:

  • Deel deze pagina: