Veel gezochte termen

Alles over schizofrenie

Auteur

Jim van Os

Jim van Os is een herstelgerichte psychiater, hoogleraar psychiatrische epidemiologie en Voorzitter Divisie Hersenen, UMC Utrecht. Jim van Os werkt op het raakvlak van ‘harde’ breinwetenschap, gezondheidszorgonderzoek, kunst en subjectieve ervaringen van mensen met ‘lived experience’ in de GGZ. Jim is ook familielid van mensen met psychosegevoeligheid.

Schizofreniespectrum vs psychosespectrum

Pagina - Schizofreniespectrum vs psychosespectrum

De DSM-5 waarschuwt nadrukkelijk dat we niet moeten denken dat het bij schizofrenie gaat om een objectieve, vast omschreven ziekte. Dat kan ook niet, want de criteria voor de diagnose veranderen met elke revisie van de DSM en elk internationaal classificatiesysteem heeft zijn eigen criteria voor schizofrenie.

Tot 2013 werd nog onderscheid gemaakt tussen vijf subtypen van schizofrenie: het paranoïde, gedesorganiseerde, katatone, chronische type en ongedifferentieerde type. Inmiddels zijn wetenschappers het er over eens dat er geen duidelijke verschillen zijn tussen de vijf subtypen en zijn deze in de nieuwste versie van de DSM dan ook geschrapt. In plaats daarvan wordt nu gesproken over een schizofreniespectrum.

Schizofreniespectrum

De term ‘schizofreniespectrum’ geeft aan dat schizofrenie en daaraan verwante stoornissen (schizo-affectief, schizo-freniform, etc) een spectrum vormen. Het gaat dus niet om één vast omschreven ziektebeeld, maar een spectrum waarbij psychotische symptomen variëren in ernst, aantal en duur. Deze symptomen kunnen op een schaal geplaatst worden die loopt van ‘normaal functioneren’ tot ernstig psychotisch. Waar iemand met een diagnose schizofrenie op dat spectrum zit, verschilt van individu tot individu. En hoe iemand zich vervolgens op deze schaal beweegt, is net zo goed niet met zekerheid te voorspellen, noch voor iedereen hetzelfde.

‘Schizofrenie’ zegt helemaal niets over hoe het met iemand is, of wat hij nodig heeft. Het probleem van deze diagnose is dat het beeld is gevormd alsof dat wel zo is. Namelijk: dat schizofrenie een ernstige hersenafwijking is waar niet mee valt te functioneren, en dat dit waar is voor iedereen met deze diagnose.

Psychosespectrum

De diagnose ‘schizofrenie’ is een concept op basis van afspraken tussen psychiaters, geen objectieve en vaststaande ziekte. Dat kan ook helemaal niet, want de diagnose verandert steeds over de tijd en wordt in verschillende classificatiesystemen (DSM en ICD) op verschillende manieren gedefinieerd.

Wij spreken niet over schizofrenie, maar over psychosegevoeligheid of het psychosespectrumsyndroom . In het engels is dit het Psychosis Susceptibility Syndrome, afgekort als PSS. Deze benaming geeft direct weer dat het niet om één vaststaande ziekte gaat, maar om een breed spectrum van symptomen.

Bij psychose gaat het om een mix van verschillende symptomen zoals wanen, hallucinaties, motivatieproblemen, problemen met aandacht en geheugen, depressie of manie. Deze mix verschilt per individu; de ene psychose is de andere niet. Er is dus een breed spectrum van hoe psychosegevoeligheid zich kan uiten. Als je precies wil weten hoe het zit kijk dan ons minicollege over het psychosespectrumsyndroom en over het probleem met de term ‘schizofrenie‘.

Ken je de mini-College’s van PsychoseNet al?

Bekijk ook de PsychoseNet college’s van Jim van Os over zorg en herstel, van depressie tot psychose.

Mini-college: Wat is het ecosysteem mentale gezondheid (GEM)
Mini-college: Wat is het ecosysteem mentale gezondheid (GEM)
Mini-college: Mini-college: Waarom moeten we af van diagnoses als depressie? door Jim van Os
Mini-college: Wat heb je nodig voor een goede behandeling?
Mini-college: Wat betekenen de DSM-diagnoses die bij psychose gesteld worden?
Mini-college: Wat is het probleem met de diagnose schizofrenie?
Mini-college: Wat is psychisch lijden – en wat doe je er aan?
Mini-college: Mini-college: Waarom moeten we af van diagnoses als depressie?
Mini-college: Wat heb je nodig voor een goede behandeling?
Mini-college: Wat is psychisch lijden en wat doe je er aan?
previous arrow
next arrow

Gerelateerd

Meer over

Lees ook